O σύμβουλος αθλητικής διοίκησης Λεόντιος Τσέλεπος μίλησε στον "Ταχυδρόμο της Πάφου" για τη σημασία του αθλητικού μάρκετινγκ, τις νέες πραγματικότητες που ισχύουν στον πρωταθλητισμό, τον ρόλο της τοπικής κοινωνίας και άλλα...
1.Πόσο έχει αλλάξει σήμερα ο αθλητισμός;
Ο αθλητισμός με την εμπορευματοποίηση των τελευταίων 30 χρόνων αλλάζει ταχύτατα, όπως όλοι οι υπόλοιποι εμπορικοί τομείς. Η παγκοσμιοποίηση που επισυνέβη με την εξέλιξη της τηλεόρασης, του ιντερνέτ και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης αλλάζει τον αθλητισμό σε επίπεδο στρατηγικής, διοίκησης ακόμα και επιλογής αθλητών. Ομάδες, ομοσπονδίες, αθλητές-διασημότητες εργοδοτούν πλέον επαγγελματίες που σχεδιάζουν πώς θα εισβάλουν σε νέες αγορές, πώς θα αυξήσουν τα εισιτήρια διαρκείας τους, πώς θα βρουν νέους χορηγούς, πώς θα μειώσουν τους τραυματισμούς των αθλητών τους, πώς θα σχεδιάσουν νέα τουρνουά. Πρόσφατο παράδειγμα η διαμάχη μεταξύ της Ευρωλίγκας και της ΦΙΜΠΑ με την υποστήριξη της πρώτης από τον κολοσσό IMG και τη δημιουργία από τη δεύτερη του FIBA Champions League. Η εμπορευματοποίηση οδήγησε στην αύξηση των μισθών των αθλητών, στην αύξηση των τηλεοπτικών δικαιωμάτων, στην αύξηση των χορηγιών και άρα και στην αύξηση της πίεσης για τη νίκη και το αποτέλεσμα που με μαθηματική ακρίβεια οδήγησε στην αύξηση των κρουσμάτων ντόπινγκ, στησίματος αγώνων, την μετατροπή των ταλαντούχων αθλητών σε εμπορεύματα προς πώληση και φυσικά τη διαφθορά ακόμη και σε ανώτατο επίπεδο, π.χ. υπόθεση ΦΙΦΑ-Πλατινί. Σημειώστε ότι στις 5 μεγαλύτερες ποδοσφαιρικές λίγκες το 70% των εσόδων των σωματείων καταλήγουν σε μισθούς των αθλητών ενώ η γενική αρχή είναι ότι μια επιχείρηση για να είναι κερδοφόρα το μισθολόγιο της δεν πρέπει να ξεπερνά το 40% των εσόδων της! Όσα θετικά προσφέρει ο αθλητισμός άλλα τόσα προβλήματα έχει να επιλύσει και όλοι πλέον σε ανώτατο επίπεδο επανασχεδιάζουν, επαναπροσδιορίζουν και προσπαθούν να επιλύσουν όλα αυτά τα προβλήματα που προκλήθηκαν από την τρελή πορεία που ακολουθείται από τις αρχές της δεκαετίας του ΄90.
2.Το αθλητικό μάρκετινγκ έχει μπει στην ζωή μας; Και πόσο βοηθά;
Έχει μπει εδώ και σχεδόν 80 χρόνια. Σημειώστε ότι Ιταλοί ποδοσφαιριστές προωθούσαν προϊόντα από το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1934! Το 1973 δόθηκε η πρώτη χορηγία για την εταιρική ονομασία σταδίου (naming rights) στην Αμερική. Το αθλητικό μάρκετινγκ είναι η κινητήριος δύναμη για την εξέλιξη του αθλητισμού αφού παντού χρειάζεται να επενδύσεις σε εγκαταστάσεις, νέες μεθόδους προπόνησης και θεραπείας, νέο εξοπλισμό, νέο δυναμικό! Άρα είναι αναγκαίο κακό και λέω κακό γιατί όσο βοηθά άλλα τόσα προβλήματα δημιουργεί. Από τη μια η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή χρειάζεται τα 65εκ της Κόκα-Κόλα για να πετύχει τη στρατηγική της και να προωθήσει τους Ολυμπιακούς Αγώνες και τα Ολυμπιακά Ιδεώδη. Από την άλλη η Nike μπορεί να απειλεί τη Μάντσεστερ Γιουνάιτετ ότι αν δεν βελτιώσει τα αποτελέσματα της πιθανόν να διακόψει την επιχορήγηση της. Για να υπάρχουν σήμερα τα γήπεδα-ορόσημα της Μπάγερν Μονάχου (Allianz Arena) και της Άρσεναλ (Emirates) χρειάστηκαν οι χορηγίες από τους δύο κολοσσούς που για να πειστούν να επενδύσουν, εξειδικευμένοι sport marketers ανέπτυξαν ένα μακροχρόνιο στρατηγικό πλάνο αφού η χορηγία δεν είναι φιλανθρωπία και οι χορηγοί αναμένουν να έχουν οφέλη. Κάτι που ακόμα εδώ στην Κύπρο δεν καταλάβαμε και θεωρούμε ότι δεν χρειάζονται εξειδικευμένα άτομα για να δουλέψουν στον τομέα αυτό, που είναι νευραλγικός για τον τομέα.
3.Οι νέες συνθήκες στον αθλητισμό βοηθούν τον αθλητή να εξελιχτεί σε επαγγελματία;
Αρχικά να ξεκαθαρίσουμε ότι βάσει στατιστικών 1% γίνονται επαγγελματίες αθλητές. Το ταλέντο δεν είναι αρκετό και οι αστάθμητοι παράγοντες είναι αναρίθμητοι. Ναι μεν η πρόοδος, η παγκοσμιοποίηση και η εμπορευματοποίηση του αθλητισμού προσέφεραν νέες συνθήκες για την εξέλιξη νέων αθλητών σε επαγγελματίες αλλά την ίδια στιγμή αύξησε και τους αστάθμητους παράγοντες που μπορεί να επηρεάσουν αρνητικά την πορεία ενός αθλητή. Σύνδρομο υπερπροπόνησης αφού μόνο ο καλύτερος θα επικρατήσει, πίεση ψυχολογική και σωματική για την επίτευξη της νίκης που μπορεί να οδηγήσει στη χρήση απαγορευμένων ουσιών, επιλογή ατζέντη/μάνατζερ που μπορεί να σε εκτοξεύσει ή να σε καταβαραθρώσει. Επιλογές και αποφάσεις με κύριο γνώμονα τα λεφτά και όχι την εξέλιξη και την πρόοδο του αθλητή είναι μόνο μερικές προκλήσεις που πρέπει ο αθλητής να διαχειριστεί και να αντιμετωπίσει. Από την άλλη δεν πρέπει να παραγνωρίζουμε ότι παγκοσμιοποίηση και η εμπορευματοποίηση του αθλητισμού βοήθησε στην ανάπτυξη αθλητικών υποδομών και προγραμμάτων σε χώρες υποανάπτυκτες και/ή αναπτυσσόμενες αφού ο αθλητισμός πλέον δεν έχει σύνορα. Ποδοσφαιρικοί σταρ, σταρ του στίβου, της καλαθόσφαιρας και άλλων αθλημάτων ξεκίνησαν από φτωχές αφρικανικές και λατινοαμερικάνικες χώρες και με εφόδιο το ταλέντο τους, τη θέληση και τη πίστη τους και την προσήλωση στο άθλημα τους κατάφεραν να γίνουν θρύλοι.
4.Πώς κρίνετε τα επίπεδα του αθλητισμού στην Κύπρο;
Δεν μπορούσαμε να είμαστε η εξαίρεση και άρα ακολουθήσαμε και εμείς την τρελή πορεία των τελευταίων 25 ετών. Σε συνάρτηση και με την έλλειψη υποδομών και τεχνογνωσίας τόσο σε προπονητικό όσο και σε διοικητικό επίπεδο, ο αθλητισμός μας δεν έκανε τα βήματα προόδου που θα μπορούσε αφού το ταλέντο υπάρχει. Και αυτό φαίνεται από τα αποτελέσματα των νεαρών αθλητών μας σε αρκετά αθλήματα, τα οποία όμως δεν συνεχίζονται και ακολουθούνται με τη γνωστή φράση «έμεινε ταλέντο». Η ξενομανία μας σε όλα τα αθλήματα με τον ερχομό ξένων αθλητών αμφιβόλου ποιότητας συνήθως, η εμπειρική προσέγγιση σε διοικητικό και προπονητικό επίπεδο, η εφαρμογή ξεπερασμένων μεθόδων και προσεγγίσεων, η ανυπομονησία και η έλλειψη μακροχρόνιου στρατηγικού προγραμματισμού είναι μόνο μερικοί από τους λόγους που οδήγησαν σε πτωχεύσεις και κλείσιμο σωματείων, αύξηση των φαινομένων βίας και μείωση των φιλάθλων και γενικά σε μια απαξίωση του αθλητισμού. Φυσικά υπήρξαν και επιτυχίες είτε ποδοσφαιρικές είτε Ολυμπιακές αλλά μεμονωμένες, αποδεικνύοντας εν μέρει ότι κάτι αλλάζει αλλά και ότι αν ο μηχανισμός του αθλητισμού δούλευε πιο επαγγελματικά οι επιτυχίες αυτές θα ήταν περισσότερες γιατί όπως είπα το ταλέντο και η τεχνογνωσία (πλέον) υπάρχει. Χώρος, χρόνος και ευκαιρίες πρέπει να δοθούν στους επαγγελματίες του χώρου.
5.Η τοπική κοινωνία και οι αρχές της πόλης, βοηθούν και στηρίζουν τον αθλητισμό; Τι πρέπει να αλλάξει;
Ναι, στα πλαίσια των δυνατοτήτων τους και των πόρων τους αφού έχουν να αντιμετωπίσουν τα προβλήματα που ανέλυσα στην προηγούμενη ερώτηση. Γίνεται προσπάθεια για αναβάθμιση υποδομών και δημιουργία καινούριων, προσπάθεια για οικονομική στήριξη των σωματείων, αλλά ακόμα υπάρχουν αρκετά περιθώρια βελτίωσης. Τα τελευταία χρόνια μέσα από ιδιωτικές πρωτοβουλίες φιλοξενούνται αρκετές ενδιαφέρουσες αθλητικές διοργανώσεις (μαραθώνιος, triathlon, 3on3 basketball κτλ) αλλά υπάρχει η δυνατότητα για πολλά περισσότερα. Είμαστε μια παραλιακή πόλη και δεν φιλοξενούμε αθλήματα στην άμμο όπως beachsoccer, footvolley, beach volley και/ή μαραθώνιο ανοικτής θαλάσσης. Επιπλέον, όσο αφορά τον αθλητικό τουρισμό, αναρωτιέμαι τι ποσοστό από την πίτα του αθλητικού τουρισμού, που για το 2014 υπολογίστηκε στα 20 εκ ευρώ, έλαβε η Πάφος; Μια από τις εισηγήσεις που έκανα κατά καιρούς στις τοπικές αρχές είναι η δημιουργία ενός Task Force, που θα αποτελείται από 3-5 εξειδικευμένα άτομα στο χώρο του αθλητισμού μαζί με 1-2 λειτουργούς των τοπικών αρχών και αντιπροσώπους από την Εταιρεία Τουριστικής Ανάπτυξης και το πανεπιστήμιο, για αξιολόγηση προτάσεων και υποβολής συγκεκριμένων εισηγήσεων για αναβάθμιση του αθλητισμού στην πόλη μας. Ας ξεκινήσουμε από κάπου!
