Μεσογειακοί αγώνες: Η ιστορία και τα μετάλλια της Κύπρου

Λίγες μέρες απομένουν για την έναρξη των Μεσογειακών αγώνων στην Ταραγόνα(22/6-1/7), εκεί όπου το παρών της θα δώσει και η Κύπρος. Δείτε την ιστορία των αγώνων, τα μετάλλια που κατέκτησε η Κύπρος και τον πίνακα των μεταλλίων

Η Ένωση των χωρών της Μεσογείου

Οι συνεχόμενες πολεμικές συρράξεις μεταξύ των εθνών σε ολόκληρο τον πλανήτη γη, έβαζαν σε σκέψεις τους φιλειρηνικούς και γαλήνιους πνευματικά ανθρώπους, οι οποίοι έψαχναν τρόπους, ούτως ώστε οι λαοί να έρθουν πιο κοντά ο ένας στον άλλο και να ελαχιστοποιήσουν τις μεταξύ τους εχθρότητες.

Το τέλος του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου και η νέα γεωγραφική κατάσταση που δημιουργήθηκε, ιδιαίτερα στις ευρωπαϊκές χώρες, άρχισε να ζεσταίνει την ανάγκη της σύσφιξης των σχέσεων μεταξύ κρατών που είχαν κάτι κοινό. Ο πρόεδρος της Ολυμπιακής Επιτροπής της Αιγύπτου, Μουχάμεντ Ταχίρ Πασιά, βρήκε αυτό το κοινό στη Μεσόγειο Θάλασσα. Αφού μπήκε σε συζητήσεις με άλλες Ολυμπιακές Επιτροπές και ιδιαίτερα με την Ελληνική, κατέθεσε την πρότασή του στο περιθώριο των Ολυμπιακών Αγώνων του Λονδίνου το 1948, συνεπικουρούμενος από το μέλος της ΔΟΕ Ιωάννη Κετσέα.

Έτσι, δειλά - δειλά μπήκε στο αυλάκι η δημιουργία των Μεσογειακών Αγώνων, οι οποίοι θα ένωναν τρεις ηπείρους (Ευρώπη, Αφρική, Ασία) και θα έφερναν πιο κοντά λαούς με διαφορετικές κουλτούρες, γλώσσα, θρησκεία και κυρίως κάποιες που είχαν έντονες φιλονικίες από την καταγραφή της ιστορίας... Μετά τη δοκιμαστική διοργάνωση το 1949 στην Κωνσταντινούπολη, επίσημα οι 1οι Μεσογειακοί Αγώνες διεξήχθησαν στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου, προς τιμήν του εμπνευστή των Αγώνων, Μουχάμεντ Ταχίρ Πασιά. Στις 5 Οκτωβρίου 1951 πραγματοποιήθηκε η πρώτη τελετή έναρξης με την παρουσία 10 χωρών, οι οποίες διαγωνίσθηκαν σε 13 αθλήματα. Νικήτρια στην κατάκτηση μεταλλίων ήταν η Ιταλία, ενώ συμμετείχαν επίσης οι Αίγυπτος, Ελλάδα, Γαλλία, Ισπανία, Γιουγκοσλαβία, Τουρκία, Λίβανος, Συρία και Μάλτα. Τα 13 αθλήματα στα οποία ανταγωνίσθηκαν οι 734 αθλητές στην Αλεξάνδρεια ήταν τα στίβος, ποδόσφαιρο, καλαθόσφαιρα, κολύμβηση, γυμναστική, καταδύσεις, πυγμαχία, ξιφασκία, κωπηλασία, σκοποβολή, άρση βαρών, πάλη και υδατοσφαίριση.

Δέκα χρόνια αργότερα, και αφού ήδη είχαν διεξαχθεί Μεσογειακοί Αγώνες  το 1955 (Βαρκελώνη, Ισπανία) και το 1959 (Βηρυτός, Λίβανος), αποφασίστηκε η ίδρυση της Διεθνούς Επιτροπής Μεσογειακών Αγώνων (ΔΕΜΑ), η οποία συστάθηκε επίσημα στις 16 Ιουνίου 1961, με έδρα την Αθήνα. Ο πρόεδρος και τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου προέρχονται από εκλογές, ενώ μόνιμα γενικός γραμματέας της ΔΕΜΑ είναι Έλληνας. Στο νυν Διοικητικό Συμβούλιο ταμίας είναι ο επίτιμος πρόεδρος της Κυπριακής Ολυμπιακής Επιτροπής κ. Κίκης Λαζαρίδης, με πρόεδρο τον Αλγερινό Αμάρ Ανταντί. Μέλος της τεχνικής επιτροπής για την περίοδο 2017-19 είναι ο πρόεδρος της ΚΟΕ κ. Ντίνος Μιχαηλίδης. Η θέση του γενικού γραμματέα, την οποία κατείχε ο Ισίδωρος Κούβελος, αναμένεται να καλυφθεί σύντομα.

Στην πορεία των Μεσογειακών Αγώνων, οι οποίοι διεξάγονταν κάθε τέσσερα χρόνια, αποφασίστηκε όπως αυτοί γίνονται την επόμενη χρονιά διεξαγωγής των Ολυμπιακών Αγώνων. Έτσι, για να μπουν σε σωστή σειρά οι διοργανώσεις, μετά το 1991 και τους αγώνες της Αθήνας, η Γαλλία και η περιοχή Αγκντ Λανγκεντό - Ρουσιγιόν φιλοξένησε τους 12ους το 1993. Στην Τύνιδα το 1967 έλαβαν για πρώτη φορά μέρος και γυναίκες. Στο Σπλιτ 1979 εμφανίστηκε για πρώτη φορά το έμβλημα της ΔΕΜΑ, που είναι τρεις τεμνόμενοι λευκοί κύκλοι μέσα στο γαλάζιο της θάλασσας, που σημαίνει την ένωση των τριών ηπείρων στη Μεσόγειο. Επίσημες γλώσσες των αγώνων είναι τα Γαλλικά, τα Αγγλικά και τα Αραβικά. Το ό,τι φέτος οι 18οι Μεσογειακοί Αγώνες θα διεξαχθούν 5 χρόνια μετά τους 17ους (2013, Μερσίνη), οφείλεται στο γεγονός πως η Καταλονία αντιμετώπιζε εσωτερικά προβλήματα με την πρόθεση ανεξαρτητοποίησής της από την Ισπανία το 2017 και της δόθηκε η έγκριση όπως μετακινηθούν ένα χρόνο αργότερα. Σημειώνουμε, ακόμη, ότι οι Μεσογειακοί Αγώνες του 2013 είχαν ανατεθεί αρχικά στη Λάρισα και το Βόλο της Ελλάδας, όμως η οικονομική κρίση στάθηκε τροχοπέδη στην Ελληνική Ολυμπιακή Επιτροπή για να φιλοξενήσει τους Αγώνες και αυτοί δόθηκαν εν τέλει στη Μερσίνη της Τουρκίας.

Είναι σημαντικό να σημειώσουμε ότι μετά τη διάσπαση της Γιουγκοσλαβίας, είναι δεκτά κράτη τα οποία δεν βρέχονται από τη Μεσόγειο θάλασσα, αφού έγινε σεβαστή η παρουσία αθλητών τους στην ιστορία των αγώνων. Επίσης, δεκτά στη ΔΕΜΑ είναι και τα μικρά κράτη που βρίσκονται είτε μέσα είτε ενδιάμεσα σε μεσογειακές χώρες, όπως το Σαν Μαρίνο και η Ανδόρα. Συνολικά, 5 κράτη που μετέχουν στους Αγώνες δεν βρέχονται από τη μεσόγειο. Αυτά είναι η Σερβία, η ΠΓΔΜ, η Ανδόρα, το Σαν Μαρίνο και το Κόσσοβο, το οποίο θα λάβει για πρώτη φορά μέρος στους Αγώνες. Στην Ταραγόνα, με ειδική πρόσκληση, θα συμμετάσχει και η γειτονική της Ισπανίας, Πορτογαλία. Επισημαίνουμε ότι η Ελλάδα έχει προτείνει προσθήκη και άλλων χωρών, όπως η Ρουμανία, η Βουλγαρία, η Ιορδανία και το Ιράκ. Το Ισραήλ, παρά το ότι βρέχεται από τη Μεσόγειο, δεν λαμβάνει μέρος στους αγώνες για πολιτικούς σκοπούς, όπως και το Γιβραλτάρ.

Η παρουσία της Κύπρου

Σε ό,τι αφορά την Κύπρο και την παρουσία της σε Μεσογειακούς Αγώνες, πέρασε από φουρτούνες, αφού αρχικά υπήρχε η κατοχή του νησιού μας από τους Άγγλους. Μετά την ανεξαρτησία μας το 1960 πέρασαν χρόνια ώστε να καταστεί δυνατή η δημιουργία Ολυμπιακής Επιτροπής. Κι αυτή έγινε το 1974, μόλις έναν μήνα πριν από την τουρκική εισβολή και την κατοχή μέρους του νησιού μας από τους Τούρκους. Πέραν από το ανθρώπινο δράμα που βίωναν οι Έλληνες της Κύπρου, επηρεάστηκε σαφέστατα και ο αθλητισμός μας. Έπειτα από πέντε χρόνια η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή κάλεσε στο Μοντεβιδέο την Κυπριακή Ολυμπιακή Επιτροπή και την αναγνώρισε ως πλήρες μέλος της στις 10 Απριλίου 1979. Ήδη οι κορυφαίοι Κύπριοι αθλητές πρόσφεραν τις υπηρεσίες τους στον ελληνικό αθλητισμό και έτσι η πρώτη παρουσία μας σε Μεσογειακούς Αγώνες έγινε στην Καζαμπλάνκα του Μαρόκου το 1983 με 4 αθλητές, δύο στην ιστιοπλοΐα και δύο στο τζούντο.

Τέσσερα χρόνια αργότερα, στη γειτονική μας Λατάκεια της Συρίας, πανηγυρίσαμε και τα ιστορικά πρώτα μετάλλιά μας, τα οποία ήταν δύο, και τα δύο χρυσά. Από τον Μάριο Χατζηανδρέου στο άλμα τριπλούν στον στίβο και τον Μάικ Τύμβιο στο σκιτ της σκοποβολής. Από τότε και σε κάθε διοργάνωση Κύπριοι αθλητές ανεβαίνουν στο βάθρο των νικητών. Συνολικά, οι κυπριακές αποστολές πανηγύρισαν 43 μεσογειακά μετάλλια, 10 χρυσά, 17 αργυρά και 16 χάλκινα. Ο στίβος είναι το άθλημα το οποίο πρόσφερε σχεδόν τα μισά μετάλλια (20), με 8 χρυσά, 7 αργυρά και 5 χάλκινα μετάλλια. Από δύο φορές χρυσοί Μεσογειονίκες αναδείχθηκαν οι Μάριος Χατζηανδρέου (τριπλούν), Κυριάκος Ιωάννου (ύψος) και Ελένη Αρτυματά (200μ.). Η Αρτυματά είναι και η αθλήτρια με τα περισσότερα μετάλλια σε Μεσογειακούς Αγώνες, 2 χρυσά (200μ., 2009 και 20013), 1 αργυρό (4Χ100μ., 2013) και 2 χάλκινα (100μ., 2009 και 2013)!

Εξαιρετική παρουσία στους Αγώνες είχε και ο Σταύρος Μιχαηλίδης, σε άθλημα στο οποίο η διάκριση είναι δύσκολη, αν λάβουμε υπόψη το μέγεθος των αντιπάλων μας, αλλά και των δικών μας αθλητών στην κολύμβηση. Σε τρεις συνεχόμενες διοργανώσεις ο Σταύρος Μιχαηλίδης ανέβηκε στο βάθρο των νικητών στα 50μ. ελεύθερο, έχοντας 1 αργυρό (1991) και 2 χάλκινα (1993 και 1997). Τέσσερα μετάλλια (1-1-2) κατέκτησε ο κορυφαίος σπρίντερ μας Άννινος Μαρκουλλίδης και τρία (0-2-1) ο κορυφαίος σκίτερ μας Γιώργος Αχιλλέως.

Σε πίνακα, που υπάρχει πιο κάτω, μπορείτε να δείτε και τα 43 κυπριακά μετάλλια στους Μεσογειακούς Αγώνες.

ΤΑ 43 ΚΥΠΡΙΑΚΑ ΜΕΤΑΛΛΙΑ ΣΕ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ

ΛΑΤΑΚΕΙΑ 1987

ΧΡΥΣΟ

Μάριος Χατζηανδρέου    ΣΤΙΒΟΣ    Τριπλούν    16,49μ.

Μάικ Τύμβιος    ΣΚΟΠΟΒΟΛΗ    Σκιτ    222/250 δ.

ΑΘΗΝΑ 1991

ΧΡΥΣΟ

Μάριος Χατζηανδρέου    ΣΤΙΒΟΣ    Τριπλούν    17,13μ.

ΑΡΓΥΡΑ

Γιάννης Ζησιμίδης    ΣΤΙΒΟΣ    100μ.    10.41

Σταύρος Μιχαηλίδης    ΚΟΛΥΜΒΗΣΗ    50μ. ελεύθερο    23.65

ΧΑΛΚΙΝΟ

Αντώνης Νικολαΐδης    ΣΚΟΠΟΒΟΛΗ    Σκιτ    216/250 δ.

ΛΑΝΓΚΕΝΤΟ - ΡΟΥΣΙΓΙΟΝ 1993

ΑΡΓΥΡΟ

Αρούτ Παρσεκιάν    ΠΑΛΗ    Ελευθέρα    -62κ.

ΧΑΛΚΙΝΑ

Σταύρος Μιχαηλίδης    ΚΟΛΥΜΒΗΣΗ    50μ. ελεύθερο    23.28

Αντώνης Νικολαΐδης    ΣΚΟΠΟΒΟΛΗ    Μικτό σκιτ    141/150 δ.

ΜΠΑΡΙ 1997

ΑΡΓΥΡΑ

Άννινος Μαρκουλλίδης    ΣΤΙΒΟΣ    100μ.    10.23

Δώρα Κυριάκου    ΣΤΙΒΟΣ    400μ.    52.02

Αρούτ Παρσεκιάν    ΠΑΛΗ    Ελευθέρα    -63κ.

ΧΑΛΚΙΝΑ

Πρόδρομος Κατσαντώνης    ΣΤΙΒΟΣ    200μ.    20.55

Εθνική Ομάδα    ΣΤΙΒΟΣ    4Χ100μ.    39.12

(Σκέντερ, Μαρκουλλίδης, Κατσαντώνης, Ζησιμίδης)

Σταύρος Μιχαηλίδης    ΚΟΛΥΜΒΗΣΗ    50,. ελεύθερο    23.28

Ρούντικ Καζαντζιάν    ΠΥΓΜΑΧΙΑ    -51κ.

ΤΥΝΗΣΙΑ 2001

ΧΡΥΣΟ

Άννινος Μαρκουλλίδης    ΣΤΙΒΟΣ    200μ.    20.60

ΑΡΓΥΡΟ

Χρύσανθος Παπαχρυσάνθου    ΚΟΛΥΜΒΗΣΗ    50μ. ελεύθερο    23.06

ΧΑΛΚΙΝΑ

Άννινος Μαρκουλλίδης    ΣΤΙΒΟΣ    100μ.    10.21

Μαρία Παπαδοπούλου    ΚΟΛΥΜΒΗΣΗ    100μ. πεταλούδα    1:01.67

Ρούντικ Καζαντζιάν    ΠΥΓΜΑΧΙΑ    -48κ.

ΑΛΜΕΡΙΑ 2005

ΧΡΥΣΟ

Κυριάκος Ιωάννου    ΣΤΙΒΟΣ    Ύψος    2,24μ.

ΑΡΓΥΡΑ

Γιάννος Κωνσταντίνου    ΣΤΙΒΟΣ    Ύψος    2,21μ.

Άννα Φοιτίδου    ΣΤΙΒΟΣ    Επί Κοντώ    4,25μ.

Οβίντιου Μπομπιμάτ    ΠΥΓΜΑΧΙΑ    -57κ.

Ηρόδοτος Γιωργαλλάς    ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ    Κρίκοι    9,563β.

ΧΑΛΚΙΝΑ

Ναϊντέν Ρούσεφ    ΑΡΣΗ ΒΑΡΩΝ    Ζετέ -56κ.    136κ.

Γιώργος Αχιλλέως    ΣΚΟΠΟΒΟΛΗ    Σκιτ    143/150 δ.

ΠΕΣΚΑΡΑ 2009

ΧΡΥΣΑ

Κυριάκος Ιωάννου    ΣΤΙΒΟΣ    Ύψος    2,30μ.

Ελένη Αρτυματά    ΣΤΙΒΟΣ    200μ.    23.16

Αναστασία Χριστοφόρου    ΚΟΛΥΜΒΗΣΗ    50μ. πρόσθιο    31.12

ΑΡΓΥΡΑ

+Μαριάννα Ζαχαριάδη    ΣΤΙΒΟΣ    Επί Κοντώ    4,45μ.

Δημήτρης Μινασίδης    ΑΡΣΗ ΒΑΡΩΝ    Αρασέ -62κ.    133κ.

Δημήτρης Μινασίδης    ΑΡΣΗ ΒΑΡΩΝ    Ζετέ -62κ.    155κ.

Γιώργος Αχιλλέως    ΣΚΟΠΟΒΟΛΗ    Σκιτ    

ΧΑΛΚΙΝΟ

Ελένη Αρτυματά    ΣΤΙΒΟΣ    100μ.    11.55

ΜΕΡΣΙΝΑ 2013

ΧΡΥΣΑ

Ελένη Αρτυματά    ΣΤΙΒΟΣ    200μ.    23.18

Νεκταρία Παναγή    ΣΤΙΒΟΣ    Μήκος    6,51μ.

ΑΡΓΥΡΑ

Εθνική Ομάδα    ΣΤΙΒΟΣ    4Χ100μ.    44.79

(Σκεύη Ανδρέου, Ραμόνα Παπαϊωάννου, Δήμητρα Κυριακίδου, Ελένη Αρτυματά)

Γιώργος Αχιλλέως    ΣΚΟΠΟΒΟΛΗ    Σκιτ    

ΧΑΛΚΙΝΑ

Ελένη Αρτυματά    ΣΤΙΒΟΣ    100μ.    11.55

Άννα Ιωάννου    ΚΩΠΗΛΑΣΙΑ    Σκιφ ελαφρ. βαρών    7:50.41

Κυριακή Κουττούκη    ΤΑΕ-ΚΒΟ-ΝΤΟ    -49κ.    

ΠΙΝΑΚΑΣ ΜΕΤΑΛΛΙΩΝ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΩΝ ΑΓΩΝΩΝ

Κ    ΧΩΡΑ    Χρ.    Αργ.    Χάλκ.    Σύν.

1    Ιταλία    820    685    642    2147

2    Γαλλία    603    545    493    1641

3    Τουρκία    310    218    239    767

4    Ισπανία    291    409    500    1200

5    Γιουγκοσλαβία*    199    177    182    558

6    Ελλάδα    178    232    317    727

7    Αίγυπτος    125    183    216    524

8    Τυνησία    77    80    133    290

9    Αλγερία    64    55    108    227

10    Μαρόκο    59    70    92    221

11    Σλοβενία    45    47    67    159

12    Κροατία    42    57    66    165

13    Σερβία    29    33    38    100

14    Συρία    26    37    73    136

15    Ην. Αρ. Δημοκρατία**    23    21    30    74

16    Λίβανος    10    22    42    74

17    Κύπρος    10    17    16    43

18    Αλβανία    8    17    17    42

19    Βοσνία - Ερζεγοβίνη    3    7    16    26

20    Μαυροβούνιο    3    3    6    12

21    Λιβύη    2    1    13    16

22    Άγιος Μαρίνος    1    9    5    15

23    Μάλτα    1    3    3    7

24    ΠΓΔΜ    0    1    4    5

25    Μονακό    0    1    1    2

26    Ανδόρα    0    0    0    0

* Η Γιουγκοσλαβία συμμετείχε στους Αγώνες πριν από τη διάλυσή της και τη δημιουργία ανεξάρτητων κρατών.

** Η Ηνωμένη Αραβική Δημοκρατία περιλάμβανε την Αίγυπτο και τη Συρία.

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΩΝ ΑΓΩΝΩΝ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ

Δ.    ΕΤΟΣ    ΔΙΟΡΓΑΝΩΤΡΙΑ    ΠΟΛΗ    ΣΥΜ.    ΣΠΟΡ    ΑΘΛ.

1    1951    ΑΙΓΥΠΤΟΣ    Αλεξάνδρεια    10    14    734

2    1955    ΙΣΠΑΝΙΑ    Βαρκελώνη    10    20    1135

3    1959    ΛΙΒΑΝΟΣ    Βηρυτός    11    17    792

4    1963    ΙΤΑΛΙΑ    Νάπολι    13    17    1057

5    1967    ΤΥΝΗΣΙΑ    Τύνιδα    12    14    1249

6    1971    ΤΟΥΡΚΙΑ    Σμύρνη    14    18    1362

7    1975    ΑΛΓΕΡΙΑ    Αλγέρι    15    19    2444

8    1979    ΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΒΙΑ    Σπλιτ    14    26    2408

9    1983    ΜΑΡΟΚΟ    Καζαμπλάνκα    16    20    2180

10    1987    ΣΥΡΙΑ    Λατάκεια    18    19    1996

11    1991    ΕΛΛΑΔΑ    Αθήνα    18    24    2762

12    1993    ΓΑΛΛΙΑ    Αγκντ    20    24    2598

13    1997    ΙΤΑΛΙΑ    Μπάρι    21    27    2999

14    2001    ΤΥΝΗΣΙΑ    Τύνιδα    23    23    3041

15    2005    ΙΣΠΑΝΙΑ    Αλμερία    21    27    3214

16    2009    ΙΤΑΛΙΑ    Πεσκάρα    23    28    3368

17    2013    ΤΟΥΡΚΙΑ    Μερσίνη    24    27    3064

(Δ.: Διοργάνωση, ΣΥΜ.: Συμμετέχουσες χώρες, ΑΘΛ.: Αθλητές που έλαβαν μέρος)