Η κήρυξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου βρήκε ακόμη την Κύπρο κάτω από το Βρετανικό αποικιακό καθεστώς. Μετά την εξέγερση του Οκτώβρη του 1931, που είναι γνωστή ως τα Οκτωβριανά, οι Έλληνες της Κύπρου περνούσαν δύσκολες μέρες, λόγω των δικτατορικών μέτρων που εφαρμόστηκαν κατά τη δεκαετία του 1930-1940, που έμεινε γνωστή ως περίοδος της Παλμεροκρατίας. Τα μέτρα αυτά, σε συνδυασμό με την ανεργία, την ανομβρία και τη φτώχεια, έφεραν σε απόγνωση τους κατοίκους.
Η κήρυξη του πολέμου από τη Μεγάλη Βρετανία εναντίον της Γερμανίας, στις 3 Σεπτεμβρίου 1939, σήμανε την άμεση είσοδο στον πόλεμο και της Κύπρου.
Οι υποσχέσεις που δόθηκαν στον κόσμο της Κύπρου ήταν πάρα πολλές. Αν τυχών ενίσχυαν τον Αγγλικό στρατό θα δινόταν στην Κύπρο το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης για ένωση με την Ελλάδα.
Ο «άγνωστος» βομβαρδισμός των Ιταλών στο νησί
Παρόλο που ο καταστροφικός πόλεμος διαδραματιζόταν μακριά απ’ την Κύπρο, η κύπρος δεν θα μπορούσε να μην επηρεαστεί λόγω των Άγγλων και της ισχυρής τους παρουσία στο νησί.
Έτσι ο Β ΠΠ δεν άργησε να έρθει και στην Κύπρο. Στις 21 Σεπτεμβρίου 1940, εµφανίστηκαν τρία ιταλικά αεροπλάνα που έκαναν αναγνωριστικές πτήσεις στον κυπριακό ουρανό. Οι οδηγίες που είχαν οι Κύπριοι από τους Άγγλους ήταν μόλις δουν εχθρικά αεροπλάνα να τρέξουν να µπουν στα χαρακώµατα να προστατευτούν. Αυτοί ωστόσο, μη έχοντας δει ξανα αεροπλάνα, έτρεξαν σε στέγες σπιτιών και σε υψηλά µέρη προκειµένου να δουν τα αεροπλάνα που πετάνε.
Την εποµένη µέρα τα αεροπλάνα επέστρεψαν κουβαλώντας βόμβες και βοµβάρδισαν την περιοχή της Μόρφου και το λιµάνι του Ξερού.
*Bόμβες αεροπλάνου που δεν εξερράγησαν στον βομβαρδισμό της Κύπρου από Ιταλικά και Γερμανικά αεροσκάφη κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο
Κάποιους µήνες αργότερα, στις 13 Ιουνίου του 41’, θα εµφανιστούν και πάλι αεροπλάνα που θα βοµβαρδίσουν το χωριό Έµπα της Πάφου ενώ δυο µέρες αργότερα βομβάρδισαν και το αεροδρόµιο της Λευκωσίας. Στους βοµβαρδισµούς του αεροδροµίου έχασαν τη ζωή τους και 5 άτοµα. Τον Ιούλιο, υπήρξαν πολλοί βοµβαρδισµοί στην επαρχία Πάφου, Λευκωσίας και στο Βαρώσι με τα ιταλικά αεροσκάφη να στοχευουν σημεία στρατηγικής σημασίας όπως λιμάνια, αποθήκες και στρατόπεδα.
Το λιμάνι της Αμ/στου ήταν στο στόχαστρο των Δυνάμεων του Άξονα που ήθελαν να κόψουν τους συνδέσμους τν Εγγλέζων από την Ευρώπη στην Ανατολή. Η πτώση της Κρήτης και η ευθυγράμμιση με την επιθετικότητα της Γαλλίας με τις δυνάμεις του Άξονα είχαν ουσιαστικά αποκλείσει τη Μεσόγειο ως μια σύνδεση μεταξύ της Βρετανίας και της Μέσης Ανατολής.
Πολύ ανησυχητική για τον κόσμο στην Κύπρο ήταν μια σειρά ραδιοφωνικών αναφορών που λήφθηκαν στη Λευκωσία, που ανάφερε ότι τα γερμανικά μηχανοκίνητα στρατεύματα πεζικού είχαν φτάσει σε κοντινό λιμάνι της Λατάκιας στη Συρία, μια ανάσα δηλαδή από την Κύπρο με τον φοβο της καθόδου των Ναζι στο νησί να είναι μεγάλος.
*Εξαρτήματα Ιταλικού αεροσκάφους που κατέρριψαν οι Άγγλοι κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου
Στις αρχές Μαΐου, ένα σύνταγμα των αυστραλιανών στρατευμάτων έφτασε στην Κύπρο για να ενισχύσει την περιορισμένη συμμαχική παρουσία στο νησί. Το έβδομο σύνταγμα του ιππικού τμήματος της Αυστραλιανής Διεύθυνσης αποβίβασε στην Αμμόχωστο και παρόλο που όλοι βρίσκονταν σε πολεμική βάση, τα νεοαφιχθέντα στρατεύματα βρήκαν γρήγορα έναν τρόπο να αλλάξουν το κλίμα.
Οι φόβοι αυξήθηκαν στις αρχές Ιουνίου όταν γερμανικά και ιταλικά πολεμικά αεροσκάφη πραγματοποιούσαν βίαιες, συνεχείς επιθέσεις εναντίον της Αμμοχώστου, της Λευκωσίας και της Λάρνακας, που σκότωσαν δεκάδες ανθρώπους.
Γερμανικά πλοία πολιορκούσαν τα νερά της Αμμοχώστου και του Ακρωτηρίου Greko, ρίχνοντας τα νάρκες στη θάλασσα και διατηρώντας τη συμμαχική ναυτιλία στον κόλπο.
Το ατμόπλοιο "Συμμαχία" χτύπησε μία από αυτές τις νάρκες όταν έφυγε από το λιμάνι της Αμμοχωστου, σκοτώνοντας τον καπετάνιο και δύο πληρώματα.
Καθώς τα γεγονότα εκτυλίσσονταν, η αεροπορική εισβολή στο νησί της Κρήτης αποδείχτηκε τόσο οδυνηρή για τους Ναζι, ώστε να αποκλείσει οποιαδήποτε περαιτέρω χρήση αλεξίπτωτων και αερομεταφερόμενων στρατευμάτων σε άλλη αρένα
Αποτέλεσμα: η πιθανή εισβολή στην Κύπρο απέτυχε να υλοποιηθεί.
Η συμμετοχή των Κυπρίων με στατιστικούς αριθμούς:
Ο Παγκύπριος Σύνδεσμος Πολεμιστών Β’ παγκοσμίου πολέμου, που ιδρύθηκε την Άνοιξη του 1965 τιμά κάθε χρόνο τους πεσόντες αγωνιστές, ενώ βραβεύει και τους εν ζωή αγωνιστές, με μετάλλια και τιμητικές πλακέτες.
Τιμητικό μνημείο έχουν εγείρει στο προαύλιο των γραφείων της ΠΑ.ΣΥ.ΔΥ. με χαραγμένα επάνω στην πλάκα τα ονόματα των 338 πεσόντων αγωνιστών.
Τα εγκαίνια είχε τελέσει ο τότε Πρόεδρος της Δημοκρατίας κ. Γλαύκος Κληρίδης, ο οποίος είναι και επίτιμος πρόεδρος του συνδέσμου. Στον πόλεμο έλαβε μέρος ένα μεγάλο ποσοστό Κυπρίων που πολέμησαν παρά το πλευρό των συμμάχων.
Τα στατιστικά που παρουσιάζουμε υπάρχουν στο βιβλίο του Αντρέα Χριστοφή αγωνιστή κατά το β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Στον πόλεμο έλαβαν μέρος κατά οι κάτωθι Κύπριοι πολίτες:
Α)Κυπριακό σύνταγμα:
Από την έναρξη του πολέμου μέχρι το τέλος του κατετάγησαν 12,250 Κύπριοι.
Β) Κυπριακή Εθελοντική Δύναμη:
Κατετάγησαν 4,390 στην Κύπρο και 590 στην Αίγυπτο. Σύνολο 4,980 Κύπριοι.
Γ) Γυναικείο σώμα:
Συνολικά κατετάγησαν 778 γυναίκες στην A.T.S. και στη βασιλική αεροπορία W.A.A.F.
Η συμβολή των Κυπρίων ήταν πολύ σημαντική στον αγώνα κατά του Φασισμού τόσο αριθμητικά όσο και ψυχικά.
Πολλοί από αυτους δεν επέστρεψαν ποτέ σπίτι και θάφτηκαν χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά.
Αυτό που προκαλεί δέος, είναι μια αναφορά του Δρ. Πέτρου Παπαπολυβίου στο επιστημονικό του άρθρο Κύπριοι εθελοντές στον Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο.
«(...)Τη μεγαλύτερη συγκίνηση προκαλούν τέσσερις τάφοι Κυπρίων στρατιωτών στην Ινδία, την Κένυα, τη Σιγκαπούρη και το Χογκ-Κογκ. Σύμφωνα με τη γνωστή ρήση του Θουκυδίδη, του μεγάλου Έλληνα ιστορικού της αρχαιότητας, παρά την «ανωνυμία» τους, και παρότι θάφτηκαν χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από την Κύπρο, παραμένουν «άνδρες επιφανείς», αφού έχασαν τη ζωή τους προασπίζοντας τα υψηλότερα ιδανικά της γενιάς τους και της ανθρωπότητας: Την ελευθερία και την επικράτηση της δικαιοσύνης»
Με πληροφορίες από http://www.wehrmacht-history.com / www.mjpo.gov.cy
