Τη δραματική κατάσταση που αφορά τη σεξουαλική κακοποίηση παιδιών αποκάλυψε το Εθνικό Φόρουμ για τα Δικαιώματα των Παιδιών που πραγματοποιήθηκε για πρώτη φορά την Πέμπτη 21 Σεπτεμβρίου 2017 στη Λευκωσία. Οι υποθέσεις διπλασιάστηκαν και από 37, το 2013, το 2015 η Αστυνομία διερεύνησε 80 υποθέσεις και το 2016, 73. Οι υποθέσεις αυτές αποτέλεσαν περίπου (32%), δηλαδή το ένα τρίτο του συνόλου των υποθέσεων κακοποίησης παιδιών.
Στην ομιλία του, ο Υπουργός Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως Ιωνάς Νικολάου είπε πως κατά την τελευταία τετραετία παρουσιάστηκε μία αυξητική τάση στις καταγγελίες και κατ’ επέκταση στις υποθέσεις σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, που διερεύνησε η Αστυνομία.
Έχοντας συνειδητοποιήσει πλήρως την αναγκαιότητα εξειδίκευσης στον τομέα αυτό και εφαρμογής μίας σύγχρονης, πιο παιδοκεντρικής προσέγγισης στη διερεύνηση τέτοιων υποθέσεων, συνέχισε, τον περασμένο Δεκέμβριο προχωρήσαμε στη σύσταση Ειδικής Ανακριτικής Ομάδας Διερεύνησης Υποθέσεων Σεξουαλικής Κακοποίησης Παιδιών, η οποία στελεχώνεται από έμπειρους και καταρτισμένους αστυνομικούς ανακριτές.
Στα πλαίσια της διερεύνησης μιας τέτοιας υπόθεσης, βάσει του Νόμου, σημείωσε, διενεργούνται συνεντεύξεις από το παιδί-θύμα που βρίσκεται σε ηλικία κάτω των 18 ετών. Για σκοπούς διευκόλυνσης του παιδιού, ώστε να αποφεύγεται η ψυχολογική ταλαιπωρία και θυματοποίηση του μέσα από την επανάληψη λήψεων καταθέσεων, οι συνεντεύξεις πραγματοποιούνται από το ειδικά εκπαιδευμένο προσωπικό της Αστυνομίας, χωρίς καθυστερήσεις, σε χώρους σχεδιασμένους ή προσαρμοσμένους για το σκοπό αυτό, και από άτομα του ιδίου φύλου, ενώ το παιδί-θύμα μπορεί να συνοδεύεται από ενήλικα της επιλογής του.
Μέσω της αποτελεσματικής διερεύνησης, ανέφερε, επιτυγχάνεται μία ορθότερη και πληρέστερη παρουσίαση των υποθέσεων ενώπιον Δικαστηρίου και τα θύματα ενθαρρύνονται να καταγγείλουν, και το γεγονός αυτό ενδέχεται να αποτελέσει αποτρεπτικό παράγοντα για τους δράστες ή εν δυνάμει δράστες. Οι καταγγελίες που απασχόλησαν την Ειδική Ανακριτική Ομάδα από τις αρχές του 2017 μέχρι σήμερα, έχουν ξεπεράσει τις 100.
"Είναι γεγονός ότι οι ποινές που καθορίζονται στην κυπριακή νομοθεσία, όσον αφορά τα αδικήματα σεξουαλικής φύσεως εις βάρος παιδιών, κινούνται σε ένα αυστηρό πλαίσιο. Παρόλα αυτά, με βάση μελέτη που διεξήχθη από το Υπουργείο, σε αρκετές περιπτώσεις οι ποινές που επιβάλλονται δεν είναι επαρκείς ώστε να λειτουργούν αποτρεπτικά. Γι’ αυτό με ενέργειες μας τόσο προς τις διωκτικές αρχές, όσο και προς τις δικαστικές αρχές, τις οποίες ενημερώσαμε για τα ευρήματα της έρευνας, στοχεύσαμε την επιβολή αυστηρότερων ποινών στους θύτες σεξουαλικής βίας", πρόσθεσε.
Το «Σπίτι του Παιδιού»
Στο Φόρουμ ανακοινώθηκε ότι η απόφαση της Κυβέρνησης να δημιουργήσει το «Σπίτι για το Παιδί», είπε ο κ. Νικολάου, στοχεύει στην άμεση πρόσβαση του παιδιού στις αναγκαίες, απαραίτητες και κατάλληλες υπηρεσίες για μείωση των τραυματικών επιπτώσεων που υφίσταται, όσον αφορά τη διαδικασία διαχείρισης καταγγελίας και της οποιασδήποτε πιθανότητας επαναθυματοποίησης και στιγματισμού του παιδιού θύματος. Το Σπίτι για το Παιδί, αναμένεται ότι θα λειτουργήσει ενός Δεκεμβρίου.
Οπως είπε ο Γενικός Διευθυντής του "Hope For Children" Joseph Varughese, πρόκειται για μία πολύ σημαντική και αξιόλογη πρωτοβουλία, η οποία πραγματοποιείται στο πλαίσιο της ολοκλήρωσης του Ευρωπαϊκού Προγράμματος «JudEx+: Προς μια φιλική προς τα παιδιά δικαιοσύνη, σε περιπτώσεις σεξουαλικής βίας εναντίον παιδιών».
"Όσον αφορά το χειρισμό, όσων έχουν καταδικασθεί για αδικήματα σεξουαλικής φύσεως και ειδικότερα όσων έχουν καταδικαστεί για τέτοια αδικήματα σε βάρος ανηλίκων, πρέπει να τονίσω ότι ενόσω εκτίουν την ποινή τους, βρίσκονται πλέον σε ειδική πτέρυγα στις Κεντρικές Φυλακές. Παράλληλα, πραγματοποιούνται προγράμματα εξειδικευμένης εκπαίδευσης τόσο των δεσμοφυλάκων για τον χειρισμό τους, όσο και σωφρονιστικά προγράμματα των ιδίων των κρατουμένων μέσα από τη συνεργασία του Τμήματος Φυλακών με τις αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες ψυχικής υγείας, ενώ δρομολογούνται εκπαιδεύσεις από Άγγλους καθηγητές - ειδικούς σε θέματα σεξουαλικά αδικοπραγούντων", συμπλήρωσε.
Προς αυτή την κατεύθυνση το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού, είπε, καταβάλλει συντονισμένη και πολυεπίπεδη προσπάθεια, η οποία εστιάζει κυρίως στην πρόληψη, αλλά και στον εντοπισμό και στην αποτελεσματική διαχείριση τέτοιων φαινομένων. "Συγκεκριμένα η πρόληψη επιτυγχάνεται μέσω της Σεξουαλικής Διαπαιδαγώγησης στα σχολεία και της εκπαίδευσης των παιδιών στο πώς να κάνουν υγιείς επιλογές και να λαμβάνουν πληροφορημένες αποφάσεις για τη ζωή τους, ώστε να προστατεύουν τον εαυτό τους από τη σεξουαλική κακοποίηση. Η πρόληψη μπορεί να επιτευχθεί όμως κυρίως μέσα από την υπεύθυνη δράση των ενηλίκων για προστασία των παιδιών, συνεπώς ο ρόλος των εκπαιδευτικών έγκειται στην έγκαιρη αναγνώριση αλλά και στην άμεση και αποτελεσματική δράση για αναφορά των περιστατικών και προστασία των παιδιών", πρόσθεσε.
Καδής: «Συμμετέχουμε ενεργά»
Ο Υπουργός Παιδείας και Πολιτισμού Κωστάς Καδής είπε ότι ως Πολιτεία και ειδικότερα ως Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού, συμμετέχουμε δυναμικά και από κοινού με τα Υπουργεία Εργασίας Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξης και Υγείας στην προώθηση και στην υλοποίηση της Εθνικής Στρατηγικής για την Προστασία των Παιδιών από τη Σεξουαλική Εκμετάλλευση, τη Σεξουαλική Κακοποίηση και την Παιδική Πορνογραφία.
Επικεφαλής της διαμόρφωσης της Εθνικής Στρατηγικής, η οποία έχει αποφασιστεί από το Υπουργικό Συμβούλιο τον Ιούλιο του 2015, ανέφερε,τέθηκε η Εδική Σύμβουλος για το θέμα αυτό, κα Αναστασία Παπαδοπούλου. Το σπουδαίο αυτό εγχείρημα, ανέφερε, υλοποιείται στην πράξη μέσα από ένα τριετές Σχέδιο Δράσης (2016-2019), που κατευθύνει τις ενέργειες και τις πρωτοβουλίες των Αρχών της Κυπριακής Δημοκρατίας με στόχο τον περιορισμό των περιστατικών σεξουαλικής κακοποίησης και εκμετάλλευσης ανηλίκων στον τόπο μας.
Ο κ. Καδής αναφέρθηκε στην ετοιμότητα του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού -εν όψει της προώθησης των διαδικασιών για λειτουργία του «Σπιτιού του Παιδιού» τον ερχόμενο Δεκέμβρη από τον Οργανισμό Hope For Children- να συνεργαστεί με τις Κρατικές Υπηρεσίες και όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, για την όσο το δυνατόν καλύτερη εξυπηρέτηση των αναγκών των παιδιών και των οικογενειών τους, που θα προσφεύγουν σε αυτό για ολιστική διαχείριση, θεραπευτική αντιμετώπιση και διασφάλιση των δικαιωμάτων τους.
Ζέτα: Τραγική πραγματικότητα
Στην ομιλία της, η Υπουργός Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων Ζέτα Αιμιλιανίδου, που ανέγνωσε η Λειτουργός Τούλα Κούλουμου, είπε ότι η σεξουαλική εκμετάλλευση και η σεξουαλική κακοποίηση των παιδιών είναι μια τραγική πραγματικότητα που δεν αρμόζει σε καμιά πολιτισμένη κοινωνία ανθρώπων - αποτελεί κατάφορη καταπάτηση των δικαιωμάτων του παιδιού με συνέπειες που το ακολουθούν σε όλη την ζωή του. Η προστασία των παιδιών και η εξεύρεση τρόπων αντιμετώπισης του σοβαρού αυτού προβλήματος, μέσα από διαδικασίες φιλικές προς το παιδί, σημείωσε, αποτελεί υποχρέωση όλων μας.
Η Κυπριακή Δημοκρατία, ανέφερε, στο πλαίσιο των προσπαθειών της για την προστασία των παιδιών και την καταπολέμηση της σεξουαλικής εκμετάλλευσης και της σεξουαλικής κακοποίησης τους, κύρωσε το 2015 την Σύμβαση Λανζαρότε του Συμβουλίου της Ευρώπης.
Παμπορίδης: Πλειάδα δράσεων
Στην ομιλία του ο Υπουργός Υγείας Γιώργος Παμπορίδης που ανέγνωσε η Γενική Διευθύντρια του Υπουργείου Χριστίνα Βασιλείου Γιαννάκη, είπε ότι το Σπίτι του Παιδιού, που έχει οργανωθεί κατά το πρότυπο Barnahus της Ισλανδίας βασίζεται σε ευρωπαϊκές καλές πρακτικές και είναι καρπός στενής συνεργασίας στου Οργανισμού "Hope For Children". το οποίο έχει αναλάβει την διαχείριση του, με την συνεργασία του Υπουργείου Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων που παρέχει κρατική ενίσχυση και εποπτεία αλλά και των Υπουργείων Υγείας, Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξης, καθώς και του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού.
Πιο συγκεκριμένα, το Υπουργείο Υγείας, σημείωσε, επικροτώντας την σημαντικότητα της παροχής όλου του φάσματος των αναγκαίων υπηρεσιών στις περιπτώσεις παιδιών που έχουν κακοποιηθεί σεξουαλικά κάτω από την ίδια στέγη, έχει προβεί σε πλειάδα δράσεων για να ενισχύσει το έργο του.
Ενδεικτικά, έχει ενισχύσει, ανέφερε, την ομάδα των κλινικών ψυχολόγων που θα εργάζεται σε αυτό με την τοποθέτηση έμπειρου κλινικού ψυχολόγου από τις Υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας.
Επ. Προστασίας Δεδομένων: Τι να προσέξουν οι γονείς
Η Επίτροπος Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα Ειρήνη Λοϊζίδου Νικολαίδου είπε ότι ο νέος Κανονισμός 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ενωσης για την προστασία των προσωπικών δεδομένων, ο οποίος τίθεται σε εφαρμογή στις 25.05.2018, προβλέπει ειδικές πρόνοιες για τους ανήλικους που ενισχύουν την προστασία των προσωπικών τους δεδομένων.
Συγκεκριμένα, σημείωσε, για επεξεργασία προσωπικών δεδομένων παιδιού ηλικίας κάτω των 16 ετών, ο παροχέας υπηρεσίας της κοινωνίας των πληροφοριών, θα πρέπει να λάβει συγκατάθεση ή έγκριση από το πρόσωπο που έχει την γονική μέριμνα.
Η Επίτροπος σημείωσε ότι τα προσωπικά δεδομένα των παιδιών αποτελούν επικίνδυνο εργαλείο στα χέρια οποιουδήποτε θελήσει να τα εκμεταλλευτεί. "Για να προληφθεί το δυσάρεστο φαινόμενο της σεξουαλικής βίας κατά των παιδιών, πρέπει να γίνεται σωστή ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των εκπαιδευτικών, των γονέων και των παιδιών για τους κινδύνους που ενέχει η κακόβουλη χρήση της τεχνολογίας, της πληροφορικής και των επικοινωνιών", πρόσθεσε.
Το 1ο Εθνικό Φόρουμ για τα Δικαιώματα των Παιδιών, το οποίο διοργανώνει ο Διεθνής, Ανθρωπιστικός και Ανεξάρτητος Οργανισμός «Hope For Children».
