Η 11η Ιουλίου του 2011 έμεινε στην ιστορία ως μια από τις πιο μελανές σελίδες στη σύγχρονη ιστορία της Κύπρου.
13 νεκροί και 62 τραυματίες ήταν ο τραγικός απολογισμός της φονικής έκρηξης στο Μαρί που τίναξε στον αέρα όχι μόνο το κτίριο της ΑΗΚ στο Βασιλικό προκαλώντας ζημιές και στις γύρω περιοχές αλλά τραυμάτισε ψυχικά δεκάδες ανθρώπους που έχασαν τα αγαπημένα τους πρόσωπα.
Η σφοδρή έκρηξη από τα αποθηκευμένα εκρηκτικά στη Ναυτική Βάση Ευάγγελος Φλωράκης σημειώθηκε λίγο πριν τις 6 το πρωί, όταν 2 κιβώτια με εκρηκτικά και πυρίτιδα από τα 98 που βρίσκονταν αποθηκευμένα και τα οποία είχαν κατασχεθεί από πλοίο που έπλεε προς τη Συρία ανατινάχθηκαν σκορπίζοντας τον τρόμο από το Μαρί μέχρι και την περιοχή του Governors.
Επρόκειτο για μια από τις πιο ισχυρές – αν όχι την πιο ισχυρή έκρηξη- που έλαβε χώρα εν καιρώ ειρήνης στην Κύπρο με καταστροφικές επιπτώσεις: υλικές, οικονομικές, πολιτικές και ανθρώπινες.
Επτά χρόνια μετά μιλήσαμε με το γιο του Πλοίαρχου Ανδρέα Ιωαννίδη, Διοικητή Ναυτικού/ ΓΕΕΦ που έχασε τη ζωή του στη φονική έκρηξη, κο Νικόλα Ιωαννίδη και ο οποίος μας μίλησε για τις συνεχόμενες προσπάθειες δικαίωσης, τις ευθύνες της Πολιτείας, τις αποφάσεις του ΕΔΔΑ και τον πόνο που κυριαρχεί ακόμα σε όσους έμειναν πίσω…
- 6 χρόνια μετά το Μαρί, πως συνεχίζεται τις προσπάθειες για δικαίωση;
Είναι λυπηρό πως μετά από τόσα χρόνια πρέπει να προσπαθούν οι οικογένειες μόνες τους για απονομή πλήρους δικαιοσύνης. Σύμφωνα με το ισχύον νομικό πλαίσιο, είναι ο Γενικός Εισαγγελέας που έχει την εξουσία να ασκεί ποινικές διώξεις και να οδηγεί υπόπτους στο δικαστήριο.
Ο τέως ΓΕ σκανδαλωδώς αφαίρεσε από το κατηγορητήριο έναν εκ των κύριων υπευθύνων της καταστροφής, τον Συνταγματάρχη Γεωργιάδη, ενώ τόσο ο τέως όσο και ο νυν ΓΕ δεν διερεύνησαν καν τις ποινικές ευθύνες του Δημήτρη Χριστόφια, ο οποίος, σύμφωνα με το Πόρισμα Πολυβίου, αποτελεί τον πρωταίτιο της έκρηξης και του συνεπακόλουθου θανάτου 13 ανθρώπων.
Αφ’ης στιγμής ο ΓΕ έχει φράξει την οδό της ποινικής δικαιοσύνης, ακολουθούμε τον δρόμο των αστικών αγωγών. Αυτές οι αγωγές δεν έχουν κατατεθεί με σκοπό να πάρουμε χρήματα, αλλά για να εξασφαλίσουμε δικαστική απόφαση που να αναφέρεται στις ευθύνες Χριστόφια. Αναλόγως του αποτελέσματος, θα σκεφτούμε και την προοπτική του ΕΔΔΑ.
- Ποια θεωρείτε εσείς ως πραγματική δικαίωση;
Πέραν της καταδίκης των υπευθύνων, αυτό που θεωρούμε ότι θα δικαιώσει τη θυσία των 13 πεσόντων είναι η πραγματοποίηση βαθιών τομών στο κράτος και την κοινωνία, ούτως ώστε να ξεριζωθούν παθογενείς νοοτροπίες και να καθαριστεί η σηπεδώνα. Μόνο έτσι θα αποφύγουμε παρόμοιες καταστροφές και θα παραδώσουμε στις επόμενες γενιές ένα ασφαλές κράτος και μια ευνομούμενη πολιτεία. Δεν αξίζει σε κανένα να χάνει τη ζωή του τόσο άδικα, ούτε σε οικογένειες να θρηνούν μια τέτοια καταστροφή επειδή ορισμένοι αξιωματούχοι φάνηκαν σπιθαμιαίοι.
- Ποιες οι ευθύνες της πολιτείας και των Δικαστικών Αρχών;
Σε σχέση με την Πολιτεία, θα πρέπει να σημειώσω πως ούτε η προηγούμενη (προφανώς), αλλά ούτε και η νυν κυβέρνηση προέβησαν σε ουσιαστικές κινήσεις για βελτίωση της κατάστασης. Το έχουμε πει πολλάκις ότι επιθυμούμε ουσιαστικές ενέργειες.
Η ανέγερση μνημείων, οι λεκτικές υποσχέσεις, η ονοματοδοσία πάρκων, κτηρίων κτλ είναι το ελάχιστο που μπορεί να κάνει το κράτος. Ωστόσο, αυτά δεν συμβάλλουν στην εγκαθίδρυση ενός εύρυθμα λειτουργούντος κράτους. Για παράδειγμα, το Υπουργικό Συμβούλιο έχει την εξουσία να διορίσει ποινικούς ανακριτές για κάποιες υποθέσεις. Καίτοι η νυν κυβέρνηση έχει διορίσει ποινικούς ανακριτές ήδη σε δύο περιπτώσεις (τράπεζες, περίπτωση Ρίκκου Ερωτοκρίτου), εντούτοις για την υπόθεση αυτή -την οποία χρησιμοποίησε για να ανέλθει στην εξουσία- κρύβεται πίσω από τον ΓΕ.
Ο λόγος είναι ότι δεν θέλουν να χαλάσουν τις σχέσεις τους με το ΑΚΕΛ, τον έτερο πόλο του συστήματος που συντηρεί αυτή τη νοσηρή κατάσταση στην πολιτική ζωή του τόπου. Επίσης, αυτή ήταν μια μεγάλη ευκαιρία για ερμηνεία ή αναθεώρηση του Συντάγματος σε σχέση με την ασυλία του ΠτΔ. Έχουν γίνει κάποιες εξαγγελίες, αλλά μένει να δούμε αν θα υλοποιηθούν.
Επιπλέον, η έκρηξη κατέδειξε την τραγική κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει η ΕΦ, ένεκα της αποδυνάμωσής της. Αντί, λοιπόν, το κράτος να ενισχύσει την ΕΦ, βλέπουμε ότι δεν υπάρχει οργανωμένο πλάνο, παρά μόνο σπασμωδικές κινήσεις. Οι δικαστικές αρχές δεν φέρουν κάποια ευθύνη. Εκδικάζουν μόνο όσα τίθενται ενώπιόν τους από τον ΓΕ. Αυτός είναι ο κύριος υπεύθυνος της ατιμωρησίας, καθώς έχει επιδείξει ατολμία φοβούμενος να αντιμετωπίσει την καθεστηκυία τάξη, της οποίας αποτελεί μέρος.
- Τι αλλάζει μετά την πρόσφατη απόφαση του ΕΔΔΑ;
Η πρόσφατη απόφαση του ΕΔΔΑ στηρίζεται σε αίτηση που είχε κατατεθεί τους πρώτους μήνες μετά την έκρηξη όταν δεν είχαμε καθαρή εικόνα για την υπόθεση. Όμως, θα τη μελετήσουμε και θα δούμε πώς θα προχωρήσουμε.
- Θα μπορούσατε να πείτε ότι καταλάγιασε η οργή και ο πόνος μέσα σας;
Ο κάθε άνθρωπος αντιμετωπίζει διαφορετικά μια τραγική κατάσταση. Όσο και να προσπαθήσεις να τα αποβάλεις, ο πόνος και η οργή θα βρίσκονται πάντα σε κάποια άκρη του μυαλού και της ψυχής. Τέτοιου είδους τραύματα δεν επουλώνονται εντελώς. Θα πρέπει να αντιμετωπίζεις με αξιοπρέπεια τις δυσκολίες και να διαχειρίζεσαι τα αρνητικά συναισθήματα που προκαλούνται, χωρίς να τα αφήνεις να δηλητηριάζουν τη ζωή σου. Σίγουρα οι δικοί μας άνθρωποι που έφυγαν δεν θα ήθελαν να υποφέρουμε, οπότε προσπαθούμε να είμαστε δυνατοί, υγιείς και να γίνουμε ωφέλιμοι πολίτες για τον τόπο μας.
- Τι είναι το Μάρι: Ένα σύμβολο πολιτικών λαθών ή ένα σύμβολο αυτοθυσίας;
Η καταστροφή στο Μαρί αποκάλυψε τη γύμνια του κράτους και τον στρουθοκαμηλισμό που χαρακτηρίζει την κοινωνία μας. Όλοι ξέρουν ότι τα πράγματα δεν λειτουργούν σωστά, αλλά τα ανέχονται είτε γιατί ευνοούνται είτε γιατί δεν τους επηρεάζει. Πρέπει να αντιληφθούμε όλοι πως όταν ένα οικοδόμημα δεν εδράζεται σε στέρεες βάσεις, τότε σε περίπτωση καταστροφής όλοι είμαστε εν δυνάμει θύματα και γι’ αυτό δεν πρέπει να αδιαφορούμε για τα κοινά.
Αντιθέτως, πρέπει όλοι να καταστούμε πιο ενεργοί πολίτες και να μην αφήνουμε τη διαχείριση του τόπου σε ημιμαθείς, δοκησίσοφους και ιδιοτελείς ανθρώπους, οι οποίοι προσπαθούν να μας πείσουν ότι μπορούν να διαχειριστούν τις τύχες μας. Tην ίδια στιγμή, αυτός ο όλεθρος ήρθε να μας υπενθυμίσει ότι ακόμα και στις μέρες μας, που όλοι μιλούν για ηθική κατάπτωση, υπάρχουν ακόμα ανάμεσά μας άνθρωποι με ψηλό το αίσθημα της ευθύνης, οι οποίοι είναι έτοιμοι να θυσιαστούν για το κοινό καλό εκπληρώνοντας τις υποχρεώσεις τους απέναντι στην πατρίδα. Βέβαια, δεν χρειάζονται τέτοιες καταστροφές για να το συνειδητοποιούμε αυτό.
Η πατρίδα μας είναι ημικατεχόμενη και θα ήταν καλύτερα να επικεντρώσουμε όλες μας τις δυνάμεις στο πώς θα την απελευθερώσουμε, παρά να χάνουμε άξιους άνδρες εν καιρώ ειρήνης, ένεκα της ανικανότητας ορισμένων αξιωματούχων.
