Στις 20.00 (ώρα Ελλάδος) και όχι στις 19.00 ξεκίνησε τελικά την κρίσιμη ομιλία του για την ανεξαρτησία της Καταλονίας ο πρόεδρος της Περιφέρειας, Κάρλες Πουτζεμόν, μετά από αναβολή που ζήτησε νωρίτερα.
Ξεκινώντας την ομιλία του ο Πουτζεμόν τόνισε ότι η Ισπανία και η Καταλονία ζουν ιστορικές στιγμές και ξεκαθάρισε ότι η πρόθεσή του σήμερα δεν είναι να προκαλέσει ή να προσβάλλει κανέναν αλλά να αποκλιμακώσει την ένταση.
«Οι συνέπειες του δημοψηφίσματος ξεπερνούν τα όρια της χώρας μας. Δεν πρόκειται για μια εσωτερική σύγκρουση», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Καταλανός πρόεδρος και συνέχισε:
«Δεν θέλουμε να συμβάλουμε στι βία, το αντίθετο. Θέλω να μιλήσω στο λαό, στους πολίτες που βγήκαν στον δρόμο για την ανεξαρτησία και εκείνους που διαδήλωσαν υπέρ της ενωμένης Ισπανίας. Έχουμε διαφωνίες αλλά πρέπει να συνεργαστούμε. Πρέπει να σεβαστούμε τους ανθρώπους που έχουν αντίθετη άποψη με εμάς, χρειάζεται διάλογος».
Στη συνέχεια, ο Πουτζεμόν δήλωσε ότι η σημερινή του ομιλία δεν είναι αποτέλεσμα προσωπικής του απόφασης ή των στελεχών του κόμματός του, αλλά αποτελεί άμεση απόρροια του δημοψηφίσματος που έλαβε χώρα υπό «συνθήκες ακραίας βίας». Αναφορικά με το δημοψήφισμα, ευχαρίστησε όσους βοήθησαν στη διεξαγωγή του και αγωνίστηκαν με κίνδυνο της ζωής τους ώστε να ολοκληρωθεί παρά τις δυσκολίες και τα περιστατικά βίας από την εθνική αστυνομία.
«Στόχος τους ήταν να τρομοκρατήσουν τον κόσμο και να τον αποτρέψουν να ψηφίσει, ωστόσο δεν τα κατάφεραν αφού δύο εκατομμύρια άνθρωποι συμμετείχαν στο δημοψήφισμα», τόνισε ο Καταλανός πρόεδρος, ενώ στη συνέχεια έκανε μια μακροσκελή ιστορική αναδρομή, παραθέτοντας τους λόγους που η περιφέρεια διεκδικεί την ανεξαρτησία της και γιατί επέλεξε να το κάνει παρά την απαγόρευση του Ραχόι.
Εικασίες για την αναβολή
Εκπρόσωπος της καταλανικής κυβέρνησης δήλωσε ότι ο Πουτζεμόν ζήτησε την αναβολή εξαιτίας επαφών της τελευταίας στιγμής «που αποσκοπούν στη διεθνή μεσολάβηση». «Μια προσπάθεια μεσολάβησης βρίσκεται σε εξέλιξη αλλά δεν μπορούμε να πούμε περισσότερα αυτή τη στιγμή», δήλωσε ο εκπρόσωπος, ενώ στα διεθνή μέσα οι εικασίες «δίνουν και παίρνουν».
Σύμφωνα με πληροφορίες του Guardian, παρότι η επίσημη γραμμή της ΕΕ παραμένει ότι η διεκδίκηση της ανεξαρτησίας της Καταλονίας είναι «εσωτερικό θέμα» της Ισπανίας, τις τελευταίες ώρες ο Πουτζεμόν είχε επαφές με Ευρωπαίους αξιωματούχους, πιθανός με τον Ζαν Κλοντ Γιούνκερ.
Την ίδια ώρα ισπανικά ΜΜΕ μεταδίδουν ότι ο Πουτζεμόν ζήτησε την αναβολή επειδή ο κυβερνητικός εταίρος του, το αριστερό κόμμα CUP, δεν ήταν ευχαριστημένο με το κείμενο της ομιλίας του.
H καταλανική αστυνομία έχει αποκλείσει εδώ και ώρες το πάρκο μπροστά από το περιφερειακό κοινοβούλιο, όπου πρόκειται να εκφωνήσει ομιλία ο Καταλανός πρόεδρος, διακηρύσσοντας πιθανώς την ανεξαρτησία της περιφέρειας, σε μια κίνηση που αναμένεται να προκαλέσει ραγδαίες αλυσιδωτές αντιδράσεις.
Η ισπανική αστυνομία είναι έτοιμη να συλλάβει αμέσως τον Πρόεδρο της Καταλονίας Κάρλες Πουτζεμόν, αν διακηρύξει ανεξαρτησία στο περιφερειακό κοινοβούλιο, μετέδωσε σήμερα το πρακτορείο Bloomberg επικαλούμενο δύο άτομα εξοικειωμένα με τα σχέδια της κυβέρνησης.
Ενώ η τελική απόφαση για το αν θα δράσει ή όχι η ισπανική κυβέρνηση δεν έχει ακόμη ληφθεί, η εθνική αστυνομική δύναμη έχει δώσει εντολή να αναπτυχθούν δυνάμεις στην Καταλονία, με την προοπτική να συμμετάσχουν σε μια επιδρομή εάν η καταλανική αστυνομία προσπαθήσει να προστατέψει τον Πουτζεμόν, ανέφερε μία εκ των πηγών του πρακτορείου.
Ο πρόεδρος Πουτζεμόν είναι πιθανό να χρησιμοποιήσει τη φράση «δήλωση ανεξαρτησίας», αλλά πιθανότατα η δήλωσή του θα είναι επιφυλακτική ή εντός ορίων κατά κάποιο τρόπο, σύμφωνα με άλλη πηγή.
Ο Ισπανός πρωθυπουργός Μαριάνο Ραχόι ξεκαθάρισε χωρίς αμφιβολίες ότι θα χρησιμοποιήσει αστυνομικές δυνάμεις, ανάλογα με το πόσο σαφώς θα κηρύξει ανεξαρτησία η κυβέρνηση της Βαρκελώνης. Μερικές ώρες πριν την έναρξη της ομιλία του Πουτζεμόν, η ισπανική κυβέρνηση άρχισε να ενισχύει τα μέτρα ασφαλείας στα αεροδρόμια και τους σιδηροδρομικούς σταθμούς της Καταλονίας, ανέφερε μια πηγή της αστυνομίας, χωρίς ωστόσο να αποκαλύπτει περισσότερα για τις διαταγές που έχουν ληφθεί.
Την ίδια ώρα, οι εισαγγελείς διερευνούν κατηγορίες εναντίον άλλων ηγετών υπέρ της απόσχισης, μεταξύ των οποίων ο Jordi Sanchez, επικεφαλής της μεγαλύτερης ομάδας εκστρατείας υπέρ της ανεξαρτησίας.
Η καταλανική αστυνομία απέκλεισε την πρόσβαση στο πάρκο μπροστά από το κοινοβούλιο
Η αστυνομία έκλεισε, «για λόγους ασφαλείας», την πρόσβαση στο πάρκο που περιβάλλει το καταλανικό κοινοβούλιο στη Βαρκελόνη, απ΄όπου ο πρόεδρος της περιφέρειας Κάρλες Πουτζεμόν ενδέχεται να κηρύξει απόψε μονομερώς την ανεξαρτησία της Καταλονίας.
«Για λόγους ασφαλείας, το πάρκο Θιουταδέλα [όπου βρίσκεται το κοινοβούλιο] θα κλείσει για το κοινό σήμερα», ανακοίνωσαν οι Mossos d’ Esquadra, η καταλανική αστυνομία, στον λογαριασμό τους στο Twitter.
Οι δυνάμεις της τάξης θέλουν να «αποτρέψουν οποιαδήποτε κατάσταση στην οποία θα ασκείτο πίεση στην κοινοβουλευτική δραστηριότητα», διευκρίνισε ένας εκπρόσωπος, υπενθυμίζοντας πως την Κυριακή, στη διάρκεια μιας διαδήλωσης κατά της ανεξαρτησίας της Καταλονίας, «μια ομάδα εισήλθε διά της βίας στο πάρκο και εκσφενδόνισε αντικείμενα κατά του κοινοβουλίου».
«Προσπαθούμε να αποτρέψουμε αυτού του είδους τις καταστάσεις, που προκαλούνται τόσο από ενωτικούς διαδηλωτές όσο και από ριζοσπαστικές αυτονομιστικές ομάδες», υπογράμμισε.
Οι κυριότερες αυτονομιστικές οργανώσεις στην Καταλονία έχουν καλέσει σε διαδήλωση μπροστά από το κοινοβούλιο «σε υποστήριξη και προάσπιση της κήρυξης της ανεξαρτησίας», όμως, μετά το κλείσιμο του πάρκου, τα μέλη τους θα πρέπει να συγκεντρωθούν έξω από αυτή την περίμετρο.
Το «δημοψήφισμα», η διεξαγωγή του οποίου είχε απαγορευθεί από την ισπανική δικαιοσύνη, και το σχέδιο για αυτονομία ενέτειναν τις εντάσεις, που ήταν ήδη ισχυρές, με τη Μαδρίτη αλλά και μεταξύ των Καταλανών.
Σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, οι Καταλανοί τάσσονται με μεγάλη πλειοψηφία υπέρ της διενέργειας ενός επίσημου δημοψηφίσματος, αλλά η πλειονότητα τάσσεται κατά της ανεξαρτησίας της περιοχής.
Την Κυριακή 350.000 έως 950.000 άνθρωποι συμμετείχαν σε μια τεράστια διαδήλωση στη Βαρκελόνη κατά της ανεξαρτησίας.
Είναι άγνωστο αν ο Κάρλες Πουτζεμόν υπολογίζει πράγματι να κηρύξει την ανεξαρτησία της Καταλονίας απόψε, αν σκέπτεται να κάνει μια κήρυξη ανεξαρτησίας που θα ισχύσει αργότερα ή αν θα περιοριστεί σε μια συμβολική κήρυξη, υπογραμμίζοντας ότι επείγει να γίνει διάλογος και προκαλώντας έτσι το ξεκίνημα μιας διαδικασίας σε στάδια.
Στη Μαδρίτη, ο συντηρητικός πρωθυπουργός Μαριάνο Ραχόι προειδοποίησε πως σε περίπτωση μονομερούς κήρυξης ανεξαρτησίας, με όποια μορφή, ίσως προσπαθήσει να αναστείλει την αυτονομία της περιοχής, ένα μέτρο που δεν έχει εφαρμοστεί στην Ισπανία μετά την αποκατάσταση της δημοκρατίας το 1977.
Θυελλώδης συνεδρίαση στη Γερουσία
Η Ισπανία ζει "μια από τις δυσκολότες στιγμές της", υποστήριξε σήμερα η αντιπρόεδρος της ισπανικής κυβέρνησης κατά τη διάρκεια μιας θυελλώδους συνεδρίασης στη Γερουσία, με έναν γερουσιαστή να φωνάζει το σύνθημα "Ζήτω η ελεύθερη Καταλονία".
Μιλώντας λίγα λεπτά πριν από την πολυαναμενόμενη ομιλία του Καταλανού ηγέτη Κάρλες Πουτζντεμόν, η Σοράγια Σάενθ δε Σανταμαρία απέκλεισε κάθε ενδεχόμενο διεθνούς μεσολάβησης, όπως επιθυμεί η Βαρκελώνη, για να βρεθεί μια λύση στο αδιέξοδο.
"Δεν υπάρχει θέση για μεσολάβηση μεταξύ νομιμότητας και παρανομίας, μεταξύ του νόμου και της ανυπακοής, μεταξύ της δημοκρατίας και της τυραννίας" είπε η Σανταμαρία, εκτιμώντας ότι η Ισπανία, που έχει βυθιστεί στη χειρότερη κρίση των τελευταίων 40 ετών, βιώνει "μια από τις σημαντικότερες και δυσκολότερες στιγμές της".
Η αντιπρόεδρος της κυβέρνησης απάντησε με αυτόν τον τρόπο στον Καταλανό εθνικιστή βουλευτή Ζουζέπ Λουίς Κλέριες, ο οποίος ολοκλήρωσε την ομιλία του υπέρ της ανεξαρτησίας, φωνάζοντας: Visca Catalunya lliure! (σ.σ. "Ζήτω η ελεύθερη Καταλονία" στα καταλανικά).
Η ισπανική κυβέρνηση θεωρεί ως μη γενόμενο το "δημοψήφισμα" για την ανεξαρτησία, που είχε απαγορευτεί από τη δικαιοσύνη.
Τι έγινε προηγουμένως
Όλα τα μάτια της Ευρώπης είναι στραμμένα προς το κοινοβούλιο της Καταλονίας εκεί όπου ο Καταλανός ηγέτης Κάρλες Πουιγδεμόντ αναμένεται να ανακυρήξει την ανεξαρτησία της Καταλονίας την ώρα που η κυβέρνηση της Μαδρίτης απειλεί με αναστολή της αυτονομίας και σύλληψη του ιδίου.
Ο Πουιγδεμόντ έχει πει ότι θα κηρύξει την ανεξαρτησία αψηφώντας τις έντονες αντιδράσεις σ’ ολόκληρη τη χώρα και την αρνητική στάση των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων και το ερώτημα είναι αν θα κάνει πράξει την απειλή του στην ομιλία του στις 18:00 (τοπική ώρα, 19:00 ώρα Κύπρου).
Σύμφωνα με πολλά ισπανικά μέσα ενημέρωσης, όλη την ημέρα χθες έγραφε και ξαναέγραφε την ομιλία του μαζί με τους συμβούλους του, οι οποίοι είναι αναμφισβήτητα διχασμένοι σχετικά με το αν θα πρέπει να προχωρήσουν στην κήρυξη της ανεξαρτησίας ή όχι. Βουλευτής του κόμματος του Πουϊγδεμόντ είχε πει την Κυριακή στο BBC ότι το σχέδιο είναι να γίνει μια «συμβολική δήλωση», ένα βήμα πριν την μονομερή κήρυξη της ανεξαρτησίας.
#Puigdemont just arrived at the parliament. He will deliver his speech at 6 p.m. #Oct10 pic.twitter.com/LS6gO5fs0i
— Fanny Facsar (@FannyFacsar) 10 October 2017
Στη Βαρκελώνη έγιναν μεγάλες διαδηλώσεις υπέρ και κατά της απόσχισης. Την Κυριακή 350.000 άνθρωποι διαδήλωση υπέρ της ενότητας της Ισπανίας φωνάζοντας «φτάνει!», φράση που χρησιμοποίησε χθες και το μεγαλύτερο ισπανικό εργοδοτικό συνδικάτο, το Foment del Treball, μετά την ανακοίνωση των έξι από τις επτά εισηγμένες στο χρηματιστήριο καταλανικών εταιρειών ότι μεταφέρουν την έδρα τους εκτός της επαρχίας.
Τι θα κάνει η Μαδρίτη;
PP MP @pablocasado_ threatened Catalan President that his fate might be the same as former President Companys’. He was shot by Francoists pic.twitter.com/mdI1NX3y0Q
— Jordi Solé Ferrando (@jordisolef) 9 October 2017
Πέρα από την αναστολή του καθεστώτος αυτονομίας της Καταλονίας, που έχει απειλήσει να κάνει πράξη, ο Ραχόι διαθέτει και μια σειρά άλλων εργαλείων, αφού έθεσε υπό τον έλεγχο της κεντρικής κυβέρνησης τα οικονομικά της επαρχίας τον Σεπτέμβριο. Μπορεί επίσης να επιβάλει κατάσταση έκτακτης ανάγκης στην Καταλονία, κάτι που θα του επιτρέψει να ενεργεί βάσει διαταγμάτων.
Παράλληλα η ισπανική δικαιοσύνη μπορεί να στραφεί εναντίον του Πουϊγδεμόντ και του σκληρού πυρήνα των αυτονομιστών που οργάνωσαν το δημοψήφισμα και σχεδιάζουν εδώ και μήνες την ανεξαρτησία της Καταλονίας.
Ωστόσο κάθε δραστικό μέτρο κινδυνεύει να προκαλέσει εντάσεις στην Καταλονία, όπου οκτώ στους δέκα ψηφοφόρους θα ήθελαν να έχει διεξαχθεί ένα σωστό και τυπικό δημοψήφισμα.
Η ένταση και τα συναισθήματα είναι ήδη οξυμένα στην επαρχία, αν και οι περισσότερες διαδηλώσεις είναι ειρηνικές. Το ίδιο ισχύει εξάλλου και σε ολόκληρη την Ισπανία, όπου αναβιώνουν τα φαντάσματα του παρελθόντος με κάποιους από τους «πατριώτες», που υπερασπίζονται την ενότητα της χώρας, να εμφανίζονται ως νοσταλγοί της δικτατορίας του Φράνκο.
Πολλά ερωτήματα τίθενται επίσης αναφορικά με το πόσο εφικτή είναι η ανεξαρτητοποίηση της Καταλονίας. Η επαρχία μπορεί να είναι υπεύθυνη για την παιδεία, την υγεία και να διαθέτει δική της αστυνομική δύναμη, όμως εκτός από τα οικονομικά, ο έλεγχος του εναέριου χώρου, οι υποδομές (λιμάνια, αεροδρόμια, τηλεπικοινωνίες) και ο στρατός ελέγχονται από το κεντρικό κράτος.
I appeal to @KRLS not to announce a decision that would make dialogue impossible. Let's always look for what unites us. United in diversity.
— Donald Tusk (@eucopresident) 10 October 2017
Οικονομικές πιέσεις στους αυτονομιστές
Η ισπανική κυβέρνηση έχει απειλήσει να αναστείλει την αυτονομία της Καταλονίας, ενώ εντείνονται και οι οικονομικές πιέσεις στους αυτονομιστές από μεγάλες εταιρείες που μετακινούν τις έδρες τους από την περιοχή.
Μεγάλες τράπεζες όπως η Caixabank και η Sabadell έχουν ήδη ανακοινώσει ότι θα μεταφέρουν τα κεντρικά τους γραφεία εκτός Καταλονίας, ενώ ανάλογη πρόθεση εκδήλωσε η κατασκευαστική εταιρεία Abertis, η εταιρεία τηλεπικοινωνιών Cellnex, ο όμιλος real estate Inmobiliaria Colonial και ο εκδοτικός οίκος Grupo Planeta.
Γαλλία και Γερμανία στηρίζουν τη Μαδρίτη
Εκπρόσωπος της Άνγκελα Μέρκελ είπε χθες ότι η Γερμανίδα καγκελάριος σε τηλεφωνική της επικοινωνία με τον Ραχόι «επιβεβαίωσε τη στήριξή της στην ενότητα της Ισπανίας», ενώ από το Παρίσι η υπουργός Ναταλί Λουαζό διεμήνυσε ότι «δεν θα αναγνωριστεί» τυχόν κήρυξη ανεξαρτησίας της Καταλονίας.
Από την πλευρά της η Ε.Ε. κατέστησε σαφές ότι σε περίπτωση απόσχισης η Καταλονία δεν θα αποτελεί πλέον μέρος της Ένωσης.
Ο «μοναδικός» (;) σύμμαχος του Πουιγδεμόντ
Οι αυτονομιστές, ωστόσο, έχουν τουλάχιστον ένα σύμμαχο στην Ευρώπη: το Σκωτσέζικο Εθνικό Κόμμα (SNP), το οποίο ενέκρινε χθες στο συνέδριό του ομόφωνα ένα ψήφισμα που χαρακτηρίζει το δημοψήφισμα στην Καταλονία «έκφραση της δημοκρατικής βούλησης του λαού της».
To SNP, που επιδιώξει την ανεξαρτησία της Σκωτίας από το Ηνωμένο Βασίλειο, κάλεσε τον ΟΗΕ και την ΕΕ να μεσολαβήσουν για την άρση του πολιτικού αδιεξόδου αναφορικά με το καταλανικό δημοψήφισμα.
