Ποια είναι η θέση της γυναίκας στην Ε.Ε.; Τι άλλαξε στα τόσα χρόνια προσπαθειών γι ισότητα μεταξύ των δύο φύλων; Σε ποιο βαθμό επηρεάζει η ανεργία τις γυναίκες και ποιες οι διαφορές στη μισθοδοσία ανάμεσα σε άντρες και γυναίκες; Η έρευνα της ευρωπαϊκής στατιστικής υπηρεσίας απαντά στα πιο πάνω ερωτήματα και αποδεικνύει ότι απέχουμε πολύ από την πραγματική ισότητα…
Αν εξαιρέσουμε το προσδόκιμο ζωής στο οποίο το γυναικείο φύλο φαίνεται να επικρατεί των αντρών, σε όλους του υπόλοιπους κοινωνικούς και οικονομικούς τομείς η γυναίκα δεν αντιμετωπίζεται ως ίση απέναντι στους άντρες.
5% περισσότερες οι γυναίκες στην ΕΕ
Το προσδόκιμο ζωής των γυναικών εξακολουθεί να παραμένει αυξημένο εν σχέσει με των αντρών με τις γυναίκες να είναι περισσότερες στην Ε.Ε. από τους άντρες με το ποσοστό να φτάνει τις 105 γυναίκες ανά 100 άνδρες (5% περισσότερες) το 2016.
Ηλικιακά, στους νέους μέχρι 18 ετών, παρατηρείται ότι το ανδρικό φύλο είναι κατά 5% περισσότερο από τις γυναίκες της ίδιας ηλικίας. Αντιθέτως, στην ομάδα των ατόμων ηλικίας άνω των 65 ετών, οι γυναίκες είναι περισσότερες κατά 33%.
Σε όλα σχεδόν τα κράτη μέλη οι γυναίκες ήταν περισσότερες από τους άνδρες, ενώ οι μεγαλύτερες διαφορές παρατηρήθηκαν στη Λετονία (18% περισσότερες), τη Λιθουανία (17% περισσότερες) και την Εσθονία (13% περισσότερες).
Αντιθέτως, στο Λουξεμβούργο, τη Μάλτα και τη Σουηδία οι άνδρες ήταν ελαφρώς περισσότεροι από τις γυναίκες.
Οι γυναίκες ζουν μόνες με παιδιά
Ένα από τα σημαντικότερα συμπεράσματα που εξάγονται είναι το γεγονός ότι 2016 στην Ε.Ε., οι γυναίκες εγκατέλειπαν το πατρικό τους δύο χρόνια νωρίτερα σε σχέση με τους άνδρες, στην ηλικία των 25 ετών ενώ οι άνδρες στην ηλικία των 27 ετών.
Επίσης, ένα άλλο συμπέρασμα που βγαίνει είναι ότι οι γυναίκες παντρεύονται νωρίτερα σε όλα σχεδόν τα κράτη μέλη, με τη διαφορά ηλικίας να φτάνει τα 3 χρόνια στη Βουλγαρία, την Ελλάδα και τη Ρουμανία, και τα 2 έτη στην Ιρλανδία, τη Λιθουανία, την Πορτογαλία και το Ηνωμένο Βασίλειο.
Την ίδια στιγμή, αναφορικά με τη γέννηση του πρώτου παιδιού, το 2015 στην ΕΕ, οι γυναίκες ήταν κατά μέσο όρο στην ηλικία των 29 ετών.
Το 2016, ένα ποσοστό της τάξης του το 7,7% των γυναικών ηλικίας 25-49 ετών ζούσαν μόνες τους με παιδιά, εν συγκρίσει με το 1,1% των ανδρών της ίδιας ηλικίας.
Παράλληλα, στην ίδια ηλικιακή ομάδα, ένα ποσοστό 9,5% των γυναικών παραμένουν άγαμες χωρίς παιδιά, ενώ το ποσοστό ανδρών φτάνει το 16,1%.
Στην ηλικιακή ομάδα των 65 ετών και πάνω παρατηρούνται τεράστιες διαφορές αφού οι γυναίκες που ζουν μόνες ανέρχονται στο 40,1% ή, ποσοστό διπλάσιο από των ανδρών (19,7%).
Στην ομάδα νέων ηλικίας 15 έως 24 ετών, το 8,2%των γυναικών και το 7,8% των ανδρών ζουν μόνοι τους ενώ το 44,9% των γυναικών και το 48,2% των ανδρών ηλικίας 15 ετών και πάνω στην ΕΕ ζουν ως ζευγάρι.
Πιο υγιείς οι άνδρες
Σε όλα σχεδόν τα κράτη μέλη, το ποσοστό ων ανδρών που δήλωσε ότι η υγεία του είναι καλή είναι μεγαλύτερο απ' ότι των γυναικών με τη διαφορά να αυξάνεται με την ηλικία.
Αναφορικά με το ζήτημα της υγείας παρατηρήθηκε ότι στα άτομα ηλικίας 16 έως 44 ετών, το 86% των γυναικών και το 87% των ανδρών στην ΕΕ το 2014 δήλωσαν ότι η υγεία τους είναι καλή.
Το ποσοστό αυτό, όμως, μειώθηκε αισθητά στα άτομα ηλικίας 45-64 ετών φτάνοντας στο 61% για τις γυναίκες και στο 65% για τους άνδρες, ενώ για τα άτομα άνω των 65 ετών τα ποσοστά ήταν 35% και 41%, αντίστοιχα.
Αιτίες θανάτου
Ο καρκίνος, οι ισχαιμικές καρδιοπάθειες (καρδιακή προσβολή) και οι εγκεφαλοαγγειακές παθήσεις (εγκεφαλικά επεισόδια) φαίνεται να είναι οι τρεις πιο διαδεδομένες αιτίες θανάτου τόσο για τους άνδρες όσο και για τις γυναίκες στην Ε.Ε.
Τα ποσοστά των ανδρών που πεθαίνουν από τις πιο πάνω αιτίες φαίνεται να είναι αυξημένα εν συγκρίσει με των γυναικών στην ΕΕ το 2014.
- Από καρκίνο πέθαναν 349 ανά 100 000 άνδρες και 201 ανά 100 000 γυναίκες
- από καρδιακές παθήσεις πέθαναν 171 ανά 100 000 άνδρες σε σύγκριση με 94 γυναίκες
- από παθήσεις των αγγείων πέθαναν 93 ανά 100 000 άνδρες σε σύγκριση με 79 γυναίκες.
Πιο μορφωμένες οι γυναίκες
Εξετάζοντας το μορφωτικό επίπεδο, παρατηρούμε ότι αναφορικά με την Πρωτοβάθμια εκπαίδευση δεν υπάρχουν σχεδόν καθόλου διαφορές μεταξύ γυναικών και ανδρών στην ΕΕ. Στη δευτεροβάθμια και ανώτερη, όμως, εκπαίδευση τα ποσοστά διαφέρουν ανάμεσα στα δύο φύλα.
Ένα ποσοστό της τάξης του 23% των γυναικών και των ανδρών ηλικίας 25 - 64 ετών ολοκλήρωσαν επιτυχώς την κατώτερη βαθμίδα της μέσης εκπαίδευσης, το 2016 στην ΕΕ.
Παράλληλα, το ποσοστό των γυναικών που ολοκλήρωσαν τη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση στην ΕΕ είναι μικρότερο (45%) συγκριτικά με τους άνδρες (48%).
Όσον αφορά στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, το 33% των γυναικών στην ΕΕ είχε ολοκληρώσει αυτό το επίπεδο, σε σύγκριση με το 29% των ανδρών.
Αξίζει να αναφερθεί ότι σε όλα σχεδόν τα κράτη μέλη, οι γυναίκες πλειοψηφούν σ' αυτό το επίπεδο εκπαίδευσης, με τις μεγαλύτερες διαφορές στα δύο φύλα να παρατηρούνται στα κράτη μέλη της Βαλτικής καθώς και στη Φινλανδία, τη Σουηδία και τη Σλοβενία.
Οι γυναίκες διαβάζουν περισσότερο από τους άνδρες
Την ίδια στιγμή, οι γυναίκες στην Ε.Ε. διαβάζουν περισσότερα βιβλία από τους άνδρες με το ποσοστό να φτάνει το 42% για τις γυναίκες και το 31% για τους άνδρες το 2013. Παράλληλα, οι γυναίκες φαίνεται να παρακολουθούν περισσότερες ζωντανές παραστάσεις σε ποσοστό 30% ενώ το ποσοστό των ανδρών ανέρχεται στο 27% για το 2015.
Τα στοιχεία για τις πολιτιστικές συνήθειες, όπως παρακολούθηση ταινιών στον κινηματογράφο δεν παρουσιάζουν μεγάλες διαφορές ανάμεσα στα δύο φύλα (το 28% των γυναικών και το 27% των ανδρών). Αναφορικά με τις επισκέψεις σε πολιτιστικούς χώρους το ποσοστό ανέρχεται στο 27% και για τα δύο φύλα, η συναναστροφή με φίλους (23% και για τα δύο φύλα.
Ωστόσο, αναφορικά με την παρακολούθηση ζωντανών αθλητικών γεγονότων τα ποσοστά των ανδρών είναι μεγαλύτερα από αυτά των γυναικών στην ΕΕ (21% των ανδρών και 13% των γυναικών).
Πιο κακοπληρωμένες οι γυναίκες – Δεν έχουν την ίδια εργασιακή ανέλιξη
Το 2015, οι αποδοχές των γυναικών ήταν κατά 16,3% χαμηλότερες απ' ότι των ανδρών, με τις γυναίκες να αμείβονται λιγότερο από τους άνδρες σε όλα τα κράτη μέλη.
Οι μεγαλύτερες διαφορές παρατηρήθηκαν στην Εσθονία (26,9%), την Τσεχία (22,5%), τη Γερμανία (22,0%), την Αυστρία (21,7%) και το Ηνωμένο Βασίλειο (20,8%).
Από την άλλη πλευρά, οι μικρότερες διαφορές στις αποδοχές μεταξύ γυναικών και ανδρών παρατηρήθηκαν στο Λουξεμβούργο και την Ιταλία (5,5%), τη Ρουμανία (5,8%), το Βέλγιο (6,5%) και την Πολωνία (7,7%).
Ένα σημαντικό στοιχείο της έρευνας που σχετίζεται και με τη μισθοδοσία, αφορά στην εργασιακή ανέλιξη των δύο φύλων. Συγκεκριμένα, το 2016 μόλις το ένα τρίτο(33%) των ανώτερων διευθυντικών στελεχών στην ΕΕ είναι γυναίκες.
Οι άνδρες, σε γενικές γραμμές, καταλαμβάνουν υψηλότερες θέσεις απ' ότι οι γυναίκες ενώ σε κανένα κράτος μέλος το αντίστοιχο ποσοστό των γυναικών δεν ξεπερνούσε το 50%.
Τα μεγαλύτερα ποσοστά σημειώθηκαν στη Λετονία (47%), την Πολωνία και τη Σλοβενία (41%), τη Λιθουανία, την Ουγγαρία και τη Σουηδία (39%).
Από την άλλη πλευρά, τα μικρότερα ποσοστά καταγράφηκαν στο Λουξεμβούργο (18%), την Τσεχία, την Ολλανδία και την Ελλάδα (25%).
Ταυτόχρονα, το ποσοστό απασχόλησης των ανδρών είναι υψηλότερο από αυτό των γυναικών (72%σε σύγκριση με 61%) στην ΕΕ το 2016.
Ενώ σχεδόν το ένα τρίτο των απασχολούμενων γυναικών εργάζεται με μερική απασχόληση
Στην ΕΕ το 2016, το 32% των απασχολούμενων γυναικών εργαζόταν με μερική απασχόληση, συγκριτικά με το 9% των ανδρών.
Τα ποσοστά παρουσιάζουν διαφορές ανάμεσα στα κράτη μέλη, με το μεγαλύτερο ποσοστό γυναικών που εργαζόταν με μερική απασχόληση να καταγράφεται στην Ολλανδία (77%), την Αυστρία (47%) και τη Γερμανία (46%), ενώ για τους άνδρες στην Ολλανδία (26%) και τη Δανία (17%). Το μικρότερο ποσοστό και για τα δύο φύλα που εργάζονταν με μερική απασχόληση σημειώθηκε στη Βουλγαρία (2% για γυναίκες και άνδρες).
Η ανεργία χτυπά τις γυναίκες
Το ποσοστό ανεργίας το 2016, ήταν 8,7% για τις γυναίκες και 8,4% για τους άνδρες.
Σε δεκατέσσερα από τα κράτη μέλη, το ποσοστό ανεργίας ήταν υψηλότερο για τις γυναίκες, σε δεκατρία ήταν υψηλότερο για τους άνδρες και στην Ουγγαρία ήταν το ίδιο και για τα δύο φύλα.
Οι μεγαλύτερες διαφορές αναφορικά με την ανεργία στα δύο φύλα- με περισσότερες γυναίκες άνεργες- παρατηρήθηκαν στην Ελλάδα (28,1% για τις γυναίκες και 19,9% για τους άνδρες) και την Ισπανία (21,4% και 18,1%, αντίστοιχα).
Οι μεγαλύτερες διαφορές, με περισσότερους άνδρες άνεργους, παρατηρήθηκαν στην Ιρλανδία (6,5% για τις γυναίκες και 9,1% για τους άνδρες), τη Λετονία (8,4% για τις γυναίκες και 10,9% για τους άνδρες) και τη Λιθουανία (6,7% και 9,1%, αντίστοιχα).
Γυναικείο ζήτημα οι οικιακές εργασίες
Ένας από τους μεγαλύτερους δείκτες ανισότητας παρατηρείται - για όλα τα κράτη μέλη- στον τομέα των οικιακών εργασιών όπου ένα πολύ μεγαλύτερο ποσοστό γυναικών, απ’ ότι ανδρών, ασχολούνται με τις οικιακές εργασίες, τη φροντίδα των παιδιών και το μαγείρεμα.
Φροντίδα παιδιών
Στην ΕΕ το 2016, το 92% των γυναικών ηλικίας 25 - 49 ετών (με παιδιά κάτω των 18 ετών) είχε τη φροντίδα των παιδιών σε καθημερινή βάση, σε σύγκριση με το 68% των ανδρών.
Μεταξύ των κρατών μελών, οι μεγαλύτερες διαφορές μεταξύ γυναικών και ανδρών, στο ζήτημα αυτό, παρατηρούνται στην Ελλάδα (το 95% των γυναικών και το 53% των ανδρών) και τη Μάλτα (93% και 56%), ενώ οι μικρότερες στη Σουηδία (το 96% των γυναικών και το 90% των ανδρών) και τη Σλοβενία (88% και 82%).
Οικιακές εργασίες
Για τις οικιακές εργασίες και το μαγείρεμα, οι διαφορές είναι ακόμα πιο μεγάλες στην ΕΕ το 2016, με το 79% των γυναικών να ασχολούνται με το μαγείρεμα και τις οικιακές εργασίες σε καθημερινή βάση, σε σύγκριση με το 34% των ανδρών.
Οι μεγαλύτερες διαφορές μεταξύ γυναικών και ανδρών σημειώνονται στην Ελλάδα (85% των γυναικών και 16% των ανδρών) και την Ιταλία (81% και 20%) και οι μικρότερες στη Σουηδία (το 74% των γυναικών και το 56% των ανδρών) και τη Λετονία (82% και 57%, αντίστοιχα).
