Οι καθυστερήσεις που παρατηρούνται στην απονομή της δικαιοσύνης και δεν είναι σε πλαίσια μη αποδεκτά για ένα σύγχρονο ευρωπαϊκό κράτος, τα κτίρια των Επαρχιακών Δικαστηρίων Λευκωσίας τα οποία χαρακτηρίζονται ως «ντροπή» για την πρωτεύουσα και η αναγκαιότητα για 12 εφέτες δικαστές αναδείχθηκαν στη συνεδρία για την εξέταση του προϋπολογισμού της Δικαστικής Υπηρεσίας στην Επιτροπή Οικονομικών της Βουλής. Ο πρόεδρος του Ανωτάτου κατέθεσε τις απόψεις του στη συζήτηση εξέτασης του προϋπολογισμού της Δικαστικής Υπηρεσίας.
Αναφερόμενος στα πλεονεκτήματα, έκανε λόγο για την εντιμότητα, την ανεξαρτησία, την αμεροληψία και το κράτος δικαίου που χαρακτηρίζουν τη δικαστική εξουσία στην Κύπρο. Δυστυχώς, είπε, δεν είναι παντού στην Ευρώπη που αυτές οι αξίες είναι δεδομένες, προσθέτοντας ότι «θα πρέπει να διαφυλαχθούν ως κόρη οφθαλμού». Χωρίς αυτές, ανέφερε, δεν υπάρχει Δημοκρατία ούτε και ανθρώπινα δικαιώματα.
Συνέχισε λέγοντας ότι υπάρχουν και σοβαρά μειονεκτήματα και μίλησε για «καθυστερήσεις σε πλαίσια μη αποδεκτά για ένα σύγχρονο ευρωπαϊκό κράτος». Αυτές, σύμφωνα με τον Μύρωνα Νικολάτο οφείλονται σε σωρεία παραγόντων που συνοψίστηκαν στην έκθεση που ετοίμασε το Ανώτατο Δικαστήριο τον Ιούνιο 2016, μεταξύ των οποίων είναι και η ελλιπής στελέχωση των δικαστηρίων σε δικαστές και προσωπικό.
Η χειρότερη χώρα
Είμαστε η χειρότερη χώρα στην ΕΕ σε αριθμό δικαστών κατ’ αναλογία πληθυσμού και υπάρχει γενικότερα σοβαρή υποστελέχωση των δικαστηρίων ένεκα της πολιτικής της λιτότητας η οποία ισχύει τα τελευταία χρόνια, είπε. Απαντώντας σε ερώτηση για τους δείκτες της ΕΕ, είπε ότι η Κύπρος είναι τελευταία όσον αφορά τον αριθμό δικαστών και επίσης τελευταία όσον αφορά τη δαπάνη. Όσον αφορά την αποδοτικότητα και την έγκαιρη απονομή, η εντύπωση μου είναι ότι «είμαστε περίπου στη μέση», πρόσθεσε.
Έκανε επίσης λόγο για απαρχαιωμένες δομές, έλλειψη συστήματος μηχανογράφησης και έλλειψη ηλεκτρονικής δικαιοσύνης παρά τις μέχρι σήμερα προσπάθειες οι οποίες έχουν καταβληθεί και από πλευράς Υπουργείου Δικαιοσύνης.
Σε αναφορά του στους απαρχαιωμένους - όπως τους αποκάλεσε - θεσμούς της πολιτικής δικονομίας, εξέφρασε την άποψη ότι επιτρέπουν κατάχρηση των διαδικασιών και σπατάλη δικαστικού χρόνου.
Ο Πρόεδρος της Ανωτάτου Δικαστηρίου είπε επίσης ότι έχει διαφανεί και κρίνεται σήμερα απαραίτητη η δημιουργία τμημάτων εφετείου η οποία θα επιλαμβάνεται σε δεύτερο βαθμό των εφέσεων. Με αυτό τον τρόπο θα αφεθεί το Ανώτατο Δικαστήριο να επιλαμβάνεται των μεγάλων συνταγματικών θεμάτων του τρίτου βαθμού δικαιοδοσίας, ανέφερε.
Αναφέρθηκε και στο γεγονός ότι προωθείται εξειδικευμένο εμπορικό δικαστήριο και εξειδικευμένο διοικητικό δικαστήριο για ζητήματα διεθνούς προστασίας το οποίο θα επιλαμβάνεται της ουσίας των αιτήσεων ασύλου.
Σύμφωνα με τον Πρόεδρο του Ανωτάτου, η υποστελέχωση, οι κτιριακές εγκαταστάσεις, η μηχανογράφηση, η ηλεκτρονική δικαιοσύνη είναι όλα αλληλένδετα με τη δαπάνη που το κράτος θεωρεί σωστό να παραχωρήσει στην απονομή της δικαιοσύνης.
Για το θέμα της μηχανογράφησης και ηλεκτρονική δικαιοσύνης, ανέφερε ότι Υπουργείο Δικαιοσύνης και Υπουργείο Οικονομικών προχωρούν στην επίλυση τους. Γίνεται μεγάλη προσπάθεια συντονισμού όλων των ενδιαφερομένων φορέων ώστε στις αρχές του 2018 να είμαστε σε θέση να εισαχθεί η ηλεκτρονική δικαιοσύνη και στη συνέχεια η μηχανογράφηση, πρόσθεσε.
Ο κ. Νικολάτος αναφέρθηκε και στις προσπάθειες που καταβάλλονται για τη συνεχή επιμόρφωση των Δικαστών υπό την καθοδήγηση του πρώην Δικαστή του Ανωτάτου Γεώργιο Ερωτοκρίτου, σημειώνοντας ότι έχουν διοργανωθεί και προγραμματιστεί σεμινάρια πάνω σε ζωτικά θέματα του δικαίου επί των οποίων επιμορφώνονται οι δικαστές.
Σε σχέση με το Διοικητικό Δικαστήριο, εκτίμησε ότι έχει λειτουργήσει πάρα πολύ καλά και ότι ήταν «μια πολύ θετική τομή στο σύστημα απονομής της δικαιοσύνης», προσθέτοντας ότι πρόσφατα έχουν προστεθεί άλλοι δύο δικαστές. Είμαι σίγουρος ότι η λειτουργία του Διοικητικού Δικαστηρίου είναι πολύ ικανοποιητική, ανέφερε.
Ντροπή για την πρωτεύουσα τα κτίρια των Επαρχιακών Δικαστηρίων
Απαντώντας σε ερώτηση για τα κτίρια των Επαρχιακών Δικαστηρίων, ο κ. Νικολάτος ανέφερε ότι είναι χειρότερα από τριτοκοσμικά και είναι «ντροπή για την πρωτεύουσα της Κύπρου να έχει τέτοια κτίρια».
Σε πρόσφατη επίσκεψή μου εκεί, ανέφερε, οι Δικαστές ήταν σε απελπισία και λόγω των κτιρίων και λόγω της υποστελέχωσης του δικαστηρίου.
Σε αναφορά του για το κτίριο, στο οποίο στεγαζόταν παλαιότερα το Ανώτατο Δικαστήριο, το οποίο εγκαταλείφθηκε λόγω επικινδυνότητας πριν από κάποια χρόνια η Αρχιπρωτοκολλητής Ειρήνη Χριστοδούλου ανέφερε ότι υπάρχει ήδη καθυστέρηση ενός έτους στην προκήρυξη των προσφορών, αλλά ότι σε επικοινωνία που είχε με τα Δημόσια Έργα της λέχθηκε ότι έχει σταλεί αίτημα έγκρισης για χρηματική ροή και ότι μέχρι τον Αύγουστο 2019 θα έχει αποπερατωθεί το έργο.
