Το ημερολόγιο έγραφε 3 Οκτωβρίου.
Μια νέα εποχή ξημέρωνε για την κυπριακή κοινωνία και οικονομία αφού τα μιλς θα αποτελούσαν πλέον παρελθόν και το νέο νόμισμα, τα «σεντς» θα έμπαιναν στις τσέπες και στα σπίτια των Κυπρίων.
«Το Υπουργικό Συμβούλιο, με βάση τις, εξουσίες που του παρέχονται από το άρθρο 20 των Νόμων περί Κεντρικής Τραπέζης της Κύπρου αποφάσισε (αρ. αποφ. 18943 ημερ. 20 Μαρτίου 1980) να καταργηθεί η σημερινή υποδιαίρεση της Κυπριακής λίρας σε χιλιοστά (μιλς) και να υιοθετηθεί η υποδιαίρεση σε εκατοστά, που θα φέρει το όνομα σεντ», έγραφε η κυβερνητική ανακοίνωση που δημοσιεύτηκε στην επίσημη εφημερίδα του κράτους.
«Η μετατροπή των μιλς σε σεντ είναι απλή και επιτυγχάνεται με τη διαίρεση του αριθμού των μιλς με τον αριθμό 10. Για γενική, ωστόσο, ενημέρωση και χρήση δημοσιεύεται ο συνημμένος πίνακας μετατροπής» συνεχίζει η ανακοίνωση.
Με αυτό τον πίνακα, οι Κύπριοι έκαναν τα μαθηματικά τους και προσπαθούσαν να λύσουν το μυστήριο του νέου νομίσματος που προκαλούσε σύγχυση και μπερδέματα
Η περιέργεια και ο ενθουσιασμός
Όπως θα ήταν αναμενόμενο, το καινούργιο νόμισμα εκτός από μπέρδεμα έφερε και ιδιαίτερο ενθουσιασμό όπως άλλωστε ενθουσιασμό έφερνε τότε και κάθε τι καινούργιο.
Την πρώτη μέρα κυκλοφορίας του νομίσματος, δημοσιογράφοι κατέκλυσαν τις τράπεζες καταγράφοντας τις μαρτυρίες των πρώτων πελατών που έπιαναν στο χέρι τους μιλς.
Διαβάζουμε στην εφημερίδα «Σημερινή» της 3ης Οκτωβρίου:
«Πολλοί ήσαν αυτοί που από τις πρωινές ώρες έστησαν κυριολεκτικά καρτέρι έξω από τις τράπεζες για να προμηθευτούν σεντ. Τα ταμία των τραπεζών ήταν σε πλήρη συναγερμό και οι υπεύθυνοι των, σε συνεχή ένταση. Έπρεπε συνεχώς να μετρούν να προσθέτουν, ν’ αφαιρούν διπλά. Έπρεπε επίσης να ενημερώνουν τους πελάτες τους και να τους εξηγούν τον κάθε λογαριασμό που έβγαινε στα σεντ».
Ένας υπάλληλος της Λαϊκής Τράπεζας δήλωσε στους δημοσιογράφους:
«Όλοι θέλουν να τους δίνουμε ρέστα σε σεντ. Είναι μόλις 10 το πρωι και πολύ φοβούμαι ότι σε λίγο δεν θα έχω ουτε σεντ».
Μια κυρία ερωτηθείς γιατί θέλει σεντ για ρέστα, λέει στους δημοσιογράφους: «Απλώς από περιέργεια. Είναι η πρώτη μέρα κυκλοφορίας τους και θα μ' ενδιέφερε να τα πάρω σπίτι και να τα δείξω στα μικρά μου παιδιά».
Ένας άλλος πελάτης θα δηλώσει: «Είμαι συλλέκτης νομισμάτων. Πάντα συνηθίζω την πρώτη μέρα κυκλοφορίας νομισμάτων να παίρνω μερικά από αυτά, για λόγους συλλογής».
Η Σεντ-μανία
Ακολούθως στο δημοσίευμα της εφημερίδας, διαβάζουμετ ην μαρτυρία μιας ταμίας σε γνωστή υπεραγορά της Λευκωσίας για τις αντιδράσεις των πελατών.
«Είναι ποικίλες οι αντιδράσεις. Μερικοί, σκέφτονται λιγάκι και αμέσως απαντούν: Α! 85 σεντ; Δηλαδή 850 μιλς;
Δηλαδή πολλοί γνωρίζουν οτι αφαιρώντας το μηδενικό από την τιμή που ήταν αναγραμμένη σε μιλς, αντιστοιχεί με σεντ».
Άλλοι, θέλουν να τους το εξηγήσουμε, πράγμα που κάνουμε. Πάντως, όλοι μας ζητούν ρέστα σε σεντ».
Η αδιαφορία πολλών που έμεινα «πιστοί» στα μιλς
Όπως κάθε νόμισμα, έτσι και τα...σεντ είχαν δυο όψεις. Πέραν των πολλών πολιτών που ενθουσιάστηκαν με τα ευρώ, πολλοί ήταν αυτοί που δεν νοιάστηκαν.
Ενδεικτικές είναι οι μαρτυρίες πελατών και εμπόρων στην αγορά του Αγ. Αντωνίου.
«Η ζωή εδώ κυλάει χωρίς σεντ. Κανένας πελάτης δεν πλήρωσε με σεντ ούτε μου ζήτησε να του πω πόσα κοστίζει το κρέας σε σεντ», λέει ένας κρεοπώλης.
Μάλιστα σε δημοσίευμα εφημερίδας μετά από αρκετές μέρες της κυκλοφορίας των σεντ, εγείρεται το ζήτημα της καθυστέρησης της αλλαγής στο νέο νόμισμα με πολλούς πολίτες να μην έχουν δει καν τα νέα νομίσματα
Η βασιλεία της Λίρας
Τα σεντς ουσιαστικά ήταν το νέο νομισματικό στοιχείο της λίρας η οποία βασίλευε από το 1961 στη νεοσύστατη Κυπριακή Δημοκρατία μέχρι και το 2008.
Η υιοθέτηση του ευρώ από την 1η Ιανουαρίου 2008 ενέταξε την Κύπρο στον σκληρό πυρήνα της Ε.Ε., αυτόν της ευρωζώνης.
Το ευρώ αποτέλεσε και αποτελεί, όπως και όλα τα νομίσματα στην ιστορία της Κύπρου, πέραν από μέσο συναλλαγών και μέτρο αξίας αγαθών, φορέα και σύμβολο εξουσίας, μορφή καλλιτεχνικής, κοινωνικής και πολιτισμικής έκφρασης και βέβαια καθρέφτη της οικονομικοπολιτικής δραστηριότητας του νησιού.
Συνεπώς, κοιτάζοντας τα νομίσματα της Κύπρου, κοιτάζουμε και κατά κάποιο τρόπο και την ιστορία αλλά και τον πολιτισμό πίσω από αυτά.
