Μετά το 1963, η η συνοικία, όπως και σχεδόν όλες οι Τουρκοκυπριακές συνοικίες στην Κύπρο, περιφράχθηκε με αυτοσχέδια οδοφράγματα, με σκοπούς να φυλάνε τα σημεία εξόδου και εισόδου σε αυτή, δημιουργώντας ένα θύλακα -πληγή στη Κυπριακή κοινωνία. Η ιστορία λίγο πολύ γνωστή. Οι θύλακες κάτω από τον κοινωνικό και οικονομικό αποκλεισμό παράκμαζαν με αποτέλεσμα πολλές συνοικίες - κοσμηματα να μετατραπούν σε κέντρα φτώχειας και εξαθλίωσης.
Μια από αυτές τις συνοικίες είναι και η ιστορική συνοικία Πιαλέ Πασά στη Λάρνακα.
Η συνοικία που για μια δεκαετία βρισκόταν υπό καθεστώς θύλακα, εγκαταλείφθηκε τον Ιούλιο του 1974 κακήν κακώς από του κατοίκους της για να μεταφερθούν στο Βόρειο τμήμα του νησιού εκεί όπου ο Αττίλας προέλαυνε και έφερνε την «ασφάλεια» στους Τ/κ.
Τότε ήταν που η Πιαλέ Πασά άνοιξε για τους Ε/κ και τα όσα έβλεπαν, καταδείκνυαν μια υποβαθμισμένη περιοχή φτώχειας και εγκατάλειψης
Η εγκαταλελειμμένη και ήδη υποβαθμισμένη περιοχή κατοικήθηκε λίγα χρόνια αργότερα από τους νέους της κατοίκους. Πρόσφυγες από την επαρχία της Αμμοχώστου κυρίως που στην Πιαλέ Πασιά έβλεπαν ένα προσωρινό καταφύγιο και ένα κεραμίδι πάνω από το κεφάλι τους μέχρι να επιλυθεί το..πρόβλημα. Μια προσωρινή κατάσταση που κρατά για 43 χρόνια…
Οι νέοι κάτοικοι της περιοχής έκτισαν ξανά τις «προσωρινές ζωές τους» εκεί, φτιάχνοντας ότι μπορούσε να φτιαχτεί στην ομολογουμένως πολύ όμορφη και άναρχη περιοχή, φτιάχνοντας τα σπίτια με τη βοήθεια του Κράτους, ανοίγοντας τις επιχειρήσεις τους και κάνοντας τη ζωή τους όσο πιο υποφερτή θα μπορύσε να γίνει.
Τα χρόνια πέρασαν και αφού «ουδέν μονιμότερον του προσωρινού», οι πρόσφυγες κάτοικοι της περιοχής πάτησαν ξανά στα πόδια τους καταφέρνοντας να μετακομίσουν κάπου καλύτερα για να στεγάσουν την αναμονή τους για επιστροφή.
Η περιοχή τότε άρχισε να εγκαταλείπεται ξανά και να αφήνεται έρμαιο του χρόνου.
Σήμερα, τα λουκέτα, η εγκατάλειψη και τα σκουπίδια είναι χαρακτηριστικά της συνοικίας με τις χαμηλές στέγες και τα εντυπωσιακά αρχοντικά.
Ο κ. Φώτος Δημητρίου, καλλιτέχνης και πρώην δημοτικός σύμβουλος Λάρνακας, λειτουργεί το εργαστήριο του στην περιοχή εδώ και χρόνια, σε μια προσπάθεια τότε του Δήμου και του Κράτους να δημιουργήσουν στην περιοχή μια «γειτονιά καλλιτεχνών» διαθέτοντας μερικά υποστατικά της συνοικίας για τη δραστηριοποίηση καλλιτεχνών της πόλης, μας μίλησε για την περιοχή και την υποβάθμιση της.
«Το θέμα της Πιαλε Πασά είναι περίπλοκο όπως και όλα τα θέματα γύρω από τη διαχείριση της Τ/κ συνοικίας. Η περιοχή όπως είναι γνωστό είναι κάτω από τη κηδεμονία του Υπουργείο Εσωτερικών με το Δήμο να έχει μόνο την αρμοδιότητα της δημόσιας καθαριότητας. Όσον αφορά την εικόνα της περιοχής αντιλαμβανόμαστε ότι για να γίνονται πράγματα χρειάζονται και τα απαραίτητα κονδύλια», λέει ο κ. Δημητρίου.
«Η περιοχή πρέπει να αναβαθμιστεί οπωσδήποτε. Ιδιαίτερα μετά την αναβάθμιση του δρόμου που περνά από το παραλιακό μέτωπο και υπάρχει ένα πολύ καλό επίπεδο, έρχεται σε σύγκρουση η αισθητική εικόνα με το εσωτερικό της συνοικίας που υπάρχουν σκουπίδια, και υποτίμηση. Παράλληλα το εσωτερικό της συνοικίας παρουσιάζει αρχιτεκτονικό ενδιαφέρον που προσελκύει πολύ κόσμο λόγω της ομορφιάς της και είναι πολυφωτογραφημένη. Αυτό είναι ένα ακόμα κίνητρο να αναβαθμιστεί η περιοχή, ο τουρισμός και κατ΄επέκταση η ποιότητα ζωής των κατοίκων».
Παρά το ότι η βοήθεια από το κράτος είναι έγκαιρη και ικανοποιητική, υπάρχει θέμα νοοτροπίας των κατοίκων με κυριότερο αυτό της καθαριότητας, μας εξηγεί κάτοικος της περιοχής. Πράγμα που μπορεί εύκολα να εντοπίσει κάποιος κάνοντας μια βόλτα στην περιοχή.
Παρόλο που οι αισθητικές παρεμβάσεις στα κτήρια δεν απαγορεύονται και για τυχόν επισκευές παρέχεται η οικονομική βοήθεια από το κράτος, πολλά κτίρια παρουσιάζουν μια εικόνα εγκατάλειψης.
Χρησιμοποιημένα προφυλακτικά, σκουπίδια και «αναισθησία»
Ο κ. Γιώργος κάτοικος σε ένα από τα σπίτια της συνοικίας, είναι αγανακτισμένος με τη κατάσταση της περιοχής και τα σκουπίδια που βρίσκονται σε κάθε γωνιά.
«Οι περισσότεροι κάτοικοι της συνοικίας που μπορούν ακόμα να σταθούν στα πόδια τους, φροντίζουν για την καθαριότητα του εξωτερικού χώρου των σπιτιών τους» λέει ο κ. Γιώργος, «αλλα υπάρχει μεγάλο πρόβλημα καθαριότητας στις περιοχές όπου πολλά σπίτια είναι ακατοίκητα και στους χώρους των άδειων οικοπέδων που μετατράπηκαν σε σκουπιδότοπους και εστίες μόλυνσης», λέει.
Περπατώντας μου υποδεικνύει ένα μικρό σωρό από αποτσίγαρα στη μέση του δρόμου λέγοντας πως «κάποιος ήρθε, πάρκαρε, πήγε διασκέδασε σε ένα από τα μπαρ της περιοχής και αφού επέστρεψε, χρησιμοποιώντας την όλη την αναισθησία του, άδειασε το σταχτοδοχείο του αυτοκινήτου του στο δρόμο».
Ο κ. Μάριος, 76 ετών, κάτοικος της περιοχής, λέει ότι το πρόβλημα με τα σκουπίδια έφτασε στο απροχώρητο.
«Προχθές άνοιξα την πόρτα του σπιτιού μου το πρωί και βρήκα μπροστά χρησιμοποιημένα προφυλακτικά», λέει αγανακτισμένος, για να προσθέσει ότι «όσοι μείναμε στην Πιαλέ Πασά αντιμετωπίζουμε καθημερινά αυτές τις εικόνες της βρωμιάς και της εγκατάλειψης».
Με την αναβάθμιση του παραλιακού δρόμου της Πιαλέ Πασα, αναβαθμίστηκε ένας κεντρικός και τουριστικός δρόμος που για χρόνια ήταν ο βραχνάς της πόλης. Ωστόσο η αντίθεση μεταξύ της αναβάθμισης και της παρακμής είναι εξαιρετικά έντονη προκαλώντας, ανάμεικτες εικόνες στον επισκέπτη. Το μόνο σίγουρο είναι πως με τα κατάλληλες επεμβάσεις αισθητικής, η περιοχή μπορεί να αλλάξει πρόσωπο και να γίνει πόλος έλξης για πολλούς επισκέπτες.
