Στις 17 Νοεμβρίου του 1973 η μαζική εξέγερση του Πολυτεχνείου έφερε για πρώτη φορά στο διεθνές προσκήνιο τη λαϊκή αντίθεση στο καθεστώς της Χούντας των Συνταγματαρχών.
Η εξέγερση ξεκίνησε στις 14 Νοεμβρίου με κατάληψη του Μετσόβιου Πολυτεχνείου Αθηνών από φοιτητές και σπουδαστές και κατέληξε σε αιματοχυσία το πρωί της 17ης Νοεμβρίου, ύστερα από τη δολοφονική δράση ελεύθερων σκοπευτών και την είσοδο άρματος μάχης στο χώρο του Πολυτεχνείου.
11 χρόνια μετά το «Πολυτεχνείο» βάφτηκε ξανά στο αίμα. Στο αίμα ενός 15χρονου μαθητή που δολοφονήθηκε από ένστολο.
22 χρόνια μετά, το 2006 ως εκ θαύματος δεν θρηνήσαμε το χαμό ενός συμπατριώτη μας από την αλόγιστη αστυνομική βία…
1985: Η δολοφονία του 15χρονου μαθητή
Τα αιματηρά γεγονότα του Πολυτεχνείου δεν τέλειωσαν το 1973 αλλά ο απόηχος έφτασε μέχρι και το 1985, όπου κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων για τη 12η επέτειο του Πολυτεχνείου, ο 15χρονος μαθητής Μιχάλης Καλτεζάς, έχασε τη ζωή αφού πυροβολήθηκε εν ψυχρώ από τον αστυνομικό Αθανάσιο Μελίστα.
Το βράδυ της 17ης Νοεμβρίου 1985 η διαδήλωση κυλούσε ειρηνικά αλλά πολύ γρήγορα οι λεκτικοί διαξιφισμοί στα Εξάρχεια ανάμεσα σε μέλη των ΜΑΤ και σε ομάδα νεαρών όπλισαν το χέρι του ένστολου δολοφόνου ο οποίος εκμεταλλευόμενος την κάθοδο στα Εξάρχεια μιας ακόμα ομάδας των ΜΑΤ και τα επεισόδια που προκλήθηκαν με τους νεαρούς διαδηλωτές ρίχνει στο ψαχνό.
Το όλο συμβάν ξεκίνησε όταν μια ομάδα νεαρών έριξε μολότοφ σε κλούβα της αστυνομίας και τότε ο αστυνομικός Αθανάσιος Μελίστας πυροβόλησε πισώπλατα τον 15χρονο μαθητή Μιχάλη Καλτεζά, ο οποίος δεν είχε καμία συμμετοχή στα επεισόδια – σύμφωνα με μαρτυρίες της δικογραφίας- και απλά απομακρυνόταν από το σημείο της σύγκρουσης.
Η σφαίρα καρφώθηκε στο κρανίο του 15χρονου μαθητή ο οποίος μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο του Ευαγγελισμού για να διαπιστωθεί ο θάνατος του.
Η άνανδρη δολοφονία του 15χρονου μαθητή προκαλεί θύελλα αντιδράσεων με δεκάδες κόσμου να κατεβαίνουν στους δρόμους του κέντρου της Αθήνας και να καταλαμβάνουν το παλιό Χημείο στη Σόλωνος και το Πολυτεχνείο.
Η Επιτροπή Πανεπιστημιακού Ασύλου, με πρόεδρο τον πρύτανη Σταθόπουλο, προβαίνει σε μια αδιανόητη ενέργεια που κλιμάκωσε τα επεισόδια: δίνει άδεια εισόδου στις αστυνομικές αρχές να εισβάλουν στο Χημείο όπου με τη χρήση δακρυγόνων ξυλοκοπούν και συλλαμβάνουν 37 άτομα.
Στον απόηχο των γεγονότων, ο τότε Υπουργός Δημόσιας Τάξης, Μένιος Κουτσόγιωργας, υπέβαλλε την παραίτησή του αλλά ο πρωθυπουργός Ανδρέας Παπανδρέου, δεν την κάνει δεκτή.
Παράλληλα, τέθηκε σε διαθεσιμότητα όλη η ηγεσία της Ελληνικής Αστυνομίας.
Η «17 Νοέμβρη», σε αντίποινα για τη δολοφονία του μαθητή προβαίνει σε βομβιστική επίθεση κατά κλούβας των ΜΑΤ, στην περιοχή του Χίλτον με αποτέλεσμα να σκοτωθεί ο αστυνομικός Νίκος Γεωργακόπουλος και να τραυματιστούν άλλου 12 αστυνομικοί.
Ο δολοφόνος του 15χρονου μαθητή Αθανάσιος Μελίστας, έχοντας ως συνήγορο τον Αλέξανδρο Λυκουρέζο, αθωώνεται στις 25/1/1990, με το ελαφρυντικό ότι διέπραξε το έγκλημα «εν βρασμώ ψυχής».
Μετά την ανακοίνωση της απόφασης αυτής, λαμβάνουν χώρα επεισόδια σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, ενώ το Πολυτεχνείο τελεί υπό κατάληψη για 18 μέρες.
2006: Ο ξυλοδαρμός Κύπριου φοιτητή
Στις 17 Νοεμβρίου του 2006 ο Κύπριος φοιτητής Αυγουστίνος Δημητρίου έπεφτε θύμα αστυνομικής βίας στη Θεσσαλονίκη, στην υπόθεση που έμεινε στην ιστορία ως «η υπόθεση της ζαρτινιέρας».
Συγκεκριμένα, εκείνο το βράδυ ο 24χρονος φοιτητής ξυλοκοπήθηκε χωρίς λόγο από αστυνομικούς οι οποίοι δήλωσαν- σύμφωνα με ανακοίνωση της επίσημης Ελληνικής Αστυνομίας- ότι τραυματίστηκε από πτώση.
Για το βίαιο ξυλοδαρμό του φοιτητή κατηγορήθηκαν οκτώ αστυνομικοί οι οποίοι το βράδυ της 17ης Νοέμβρη και ενώ ο 24χρονος φοιτητής έκανε βόλτα στην περιοχή της πλατείας Συντριβανίου με έναν φίλο του, του επιτέθηκαν και τον ξυλοφόρτωσαν.
Όλα έγιναν σε μια στιγμή: Ένας αστυνομικός με πολιτικά ρούχα πλησίασε ξαφνικά το φοιτητή, και άρχισε να το χτυπάει ενώ ταυτόχρονα άλλοι δύο αστυνομικοί έφτασαν στη σκηνή και συνέχισαν να τον ξυλοφορτώνουν.
Ο Δημητρίου που δεν ήξερε ότι ήταν αστυνομικοί αυτοί που τον χτυπούσαν ζήτησε βοήθεια από ένστολους που περνούσαν από την περιοχή και οι οποίοι έκαναν τα στραβά ματιά.
Την ίδια, όμως, στιγμή οκτώ καθηγητές του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου που περνούσαν από το σημείο του ξυλοδαρμού επενέβησαν και ζήτησαν από τους αστυνομικούς να σταματήσουν.
Οι αστυνομικοί όχι μόνο δεν σταμάτησαν αλλά απείλησαν τους καθηγητές και προσπάθησαν να τους απωθήσουν.
Οι καθηγητές ζήτησαν να έρθει ασθενοφόρο αφού ο 24χρονος φοιτητής ήταν αιμόφυρτος αλλά οι αστυνομικοί συνέλαβαν τον 24χρονο, τον μετέφεραν στα κρατητήρια της Γενικής Αστυνομικής Διεύθυνσης όπου και τον κράτησαν μέχρι τις 5 το πρωί. Τότε πήραν την απόφαση να το μεταφέρουν στο νοσοκομείο Γ. Γεννηματάς.
Η ανακοίνωση της Γενικής Αστυνομικής Διεύθυνσης Θεσσαλονίκης ανέφερε ότι ο φοιτητής τραυματίστηκε γιατί «έπεσε αρχικά σε σταθμευμένο μοτοποδήλατο και στη συνέχεια σε ζαρντινιέρα που υπήρχε στο σημείο, με αποτέλεσμα να τραυματισθεί».
Η αλήθεια όλη ήρθε στο φως όταν ένας εικονολήπτης κατέγραψε το περιστατικό και έδωσε το βίντεο στη δημοσιότητα. Σε αυτό καταγράφηκε το όλο συμβάν με τους αστυνομικούς να χτυπούν με λύσσα το φοιτητή την ώρα που ένστολοι αστυνομικοί απλά παρακολουθούσαν.
Το Νοέμβριο του 2006, οι τρεις αστυνομικοί τέθηκαν σε διαθεσιμότητα.
Συνολικά, κατηγορήθηκαν οκτώ αστυνομικοί οι οποίοι καταδικάστηκαν στις 16 Δεκεμβρίου του 2008 από το Τριμελές Εφετείο Θεσσαλονίκης σε ποινές φυλάκισης από 15 έως 39 μήνες.
Το Μάιο του 2012 το εφετείο Θεσσαλονίκης επιδίκασε 300.000 ευρώ αποζημίωση στον Αυγουστίνο Δημητρίου για αδικοπραξία σε βάρος του από αστυνομικούς.
