Τα διεθνή μέσα ενημέρωσης είχαν προλογίσει την επίσκεψη Ερντογάν στην Αθήνα, ως μια ιστορικής σημασίας επίσκεψη, καθώς θα ήταν η πρώτη επίσκεψη Τούρκου Προέδρου τα τελευταία 65 χρόνια, με τελευταία επίσκεψη αυτή του Τζελάλ Μπαγιάρ το 1952.
Ωστόσο αυτό δεν έχει καμιά ουσιαστική σημασία και ισχύ καθώς μέχρι πρόσφατα ο ρόλος του Προέδρου στην Τουρκία, είχε κυρίως εθιμοτυπικό, διαδικαστικό χαρακτήρα. Μέχρι που ο Ερντογάν κατάφερε φυσικά μετά τις μεταρρυθμίσεις που έκανε, να δώσει ουσιαστικές αρμοδιότητες και ρόλο στο θεσμό του Προέδρου.
Σημαντική επισήμανση αποτελεί το γεγονός ότι ο Ερντογάν ως Πρωθυπουργός, είχε επισκεφθεί την Ελλάδα το Μάη του 2010, επί πρωθυπουργίας Γιώργου Παπανδρέου. Τότε όμως τα δεδομένα ήταν διαφορετικά καθώς η Τουρκία ακόμα ήθελε την ΕΕ, η Ελλάδα ήταν στην χειρότερη οικονομική φάση και οι στρατηγικές επιλογές ήταν διαφορετικές.
Φτάνουμε λοιπόν στο λογικό ερώτημα, γιατί η Ελλάδα να επιδιώξει μια συνάντηση τώρα με τον Τούρκο Πρόεδρο Ταγίπ Ερντογάν;
Ιδιαίτερα σε μια χρονική συγκυρία όπου ο Ερντογάν είναι σε "διεθνή απομόνωση", κυρίως από τους ηγέτες της Δύσης. Μια περίοδο όπου οι σχέσεις με τις ΗΠΑ, με την ΕΕ, τη Γερμανία και όχι μόνο, δεν βρίσκονται σε καθόλου καλό επίπεδο.
Μια περίοδο που αναντίλεκτα, ο Ερντογάν είχε ανάγκη από μια τονωτική ένεση, ιδιαίτερα σε επικοινωνιακό επίπεδο, στη διεθνή σκηνή.
Για ποιο λόγο η Ελλάδα να κάνει το βήμα αυτό και να "ανοίξει την πόρτα" στον Ερντογάν, προς τα Βαλκάνια και την ΕΕ όταν όπως όλα δείχνουν ο ίδιος έχει δυσκολίες να επιβάλει τη χώρα του ως υπερδύναμη ακόμα και ανάμεσα στις χώρες της Μέσης Ανατολής;
Οι λόγοι που οδήγησαν την Ελλάδα στο να προσκαλέσει τον Ερντογάν
Σύμφωνα με αναλυτές το πιο πιθανό σενάριο είναι πως η ελληνική διπλωματία θεώρησε ως καλή συγκυρία την επίσκεψη έτσι ώστε να μπορέσει να εδραιωθεί σε ρόλο διαμεσολαβητή μεταξύ Ευρώπης και Τουρκίας, σε μια περίοδο που οι σχέσεις δεν είναι και οι καλύτερες.
Ο Τσίπρας είναι μόλις ο δεύτερος ευρωπαίος ηγέτης που προσκάλεσε τον Ερντογάν να επισκεφθεί τη χώρα του, μετά το πραξικόπημα στην Τουρκία.
Κυβερνητικές πηγές από την Ελλάδα αναφέρουν, ότι βασικός στόχος της πρόσκλησης ήταν το να γίνει μια προσπάθεια να ανακοπεί αυτή η φθορά στις ελληνοτουρκικές σχέσεις που παρατηρείται το τελευταίο χρονικό διάστημα, κυρίως λόγο της τουρκικής προκλητικότητας στο Αιγαίο, λόγω του Κυπριακού αλλά και λόγω της αύξησης και πάλι στη ροή προσφύγων προς την Ελλάδα από την Τουρκία.
Οι υπέρμαχοι της διπλωματικής κίνησης Κοτζιά να προσκαλέσει τον Ερντογάν στην Ελλάδα, υποστηρίζουν ότι είναι καλό να γίνονται τέτοιες κινήσεις καθώς βοηθούν στο να διατηρηθεί ανοιχτός ένας δίαυλος επικοινωνίας.
Όλα τα πιο πάνω ωστόσο, οδήγησαν σε μια κίνηση η οποία θα μπορούσε με ευκολία να χαρακτηριστεί ως υψηλού ρίσκου, καθώς σύμφωνα με τον Καθηγητή Διεθνούς Πολιτικής, Χριστόδουλο Γιαλλουρίδη, "οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, τα σοβαρά κράτη του κόσμου, όταν προσκαλούν κάποιον ηγέτη στη χώρα τους, του κάνουν το λεγόμενο ψυχογράφημα, που σημαίνει να γνωρίζουν επακριβώς ποιος είναι, όχι μόνο ως προς τις ηγετικές του ικανότητες, αλλά και ως προς τον χαρακτήρα, την προσωπικότητα και εν γένει τη στάση του απέναντι στη ζωή, στον κόσμο και στην ανθρωπότητα.
Αναλυτές μάλιστα αναφέρουν πως δεν είναι δυνατόν να καλείς για επίσκεψη ξένο ηγέτη στη χώρα σου, χωρίς προηγουμένως να έχεις διασφαλίσει ότι αυτός δεν θα αμφισβητήσει τα σύνορα της χώρας σου ή έστω χωρίς να έχεις προετοιμάσει το τελικό αποτέλεσμα μιας τέτοιας συνάντησης-επίσκεψης.
Ο Έρντογάν ξεκάθαρα προσπάθησε να "αποδράσει" από τα σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζει η Τουρκία, μεταθέτοντας τη συζήτηση σε εθνικιστικά ζητήματα, όπως οι Έλληνες μουσουλμάνοι στη Θράκη αλλά και η επικαιροποίηση της Συνθήκης της Λωζάνης. Μιας Συνθήκης μάλιστα που γνωρίζει πολύ καλά ότι η Ελλάδα και η Τουρκία δεν μπορούν να την τροποποιήσουν καθώς πρόκειται για μια πολυμερή διεθνή συμφωνία με τις υπογραφές Μεγάλης Βρετανίας, Γαλλίας, Ιταλίας ακόμα και της Ιαπωνίας και της τότε Σοβιετικής Ένωσης.
Γιατί θέτει το ζήτημα της Συνθήκης της Λωζάνης ο Ερντογάν;
Αναλυτές αναφέρουν ότι ένας από τους πιθανούς λόγους που επαναφέρει το ζήτημα αυτό στο προσκήνιο ο Ερντογάν ενώ γνωρίζει ότι δεν μπορεί να αλλάξει κάτι στη συγκεκριμένη συμφωνία, είναι για να ασκήσει πίεση στην Ελλάδα σχετικά με τους Έλληνες Μουσουλμάνους στη Δυτική Θράκη. Άλλωστε η επίσκεψη του στην περιοχή του έδωσε την ευχέρεια να παρουσιαστεί ως "μεγάλος ηγέτης".
Επιπρόσθετος λόγος για τη σκληρή στάση Ερντογάν είναι η άρνηση των ελληνικών αρχών να παραδώσουν τους οκτώ στρατιωτικούς που διέφυγαν από την Τουρκία μετά την απόπειρα πραξικοπήματος κατά του Ερντογάν τον Ιούλη του 2016.
Ο Ερντογάν δεν είναι ιδιαίτερα ευχαριστημένος με το ότι η Ελλάδα δεν παρουσιάζεται πρόθυμη να ανέβει στο "βαγόνι της Τουρκίας κατά των Γκιουλενιστών", όπως κάνουν ήδη άλλες γειτονικές της Τουρκίας χώρες.
Δεν πρέπει επίσης κανείς να ξεχνά τον ενεργειακό χάρτη στην περιοχή και το γεγονός ότι αυτός διαμορφώνεται με ραγδαίους ρυθμούς, γεγονός που συνεπάγεται την ύπαρξη τεραστίων συμφερόντων για την Τουρκία στην περιοχή.
Οι οικονομικές πραγματικότητες στη σχέση Ελλάδας-Τουρκίας
Η Τουρκία είναι ο πρώτος προορισμός για τις ελληνικές επιχειρήσεις με συνολικές επενδύσεις πέραν των 6 δισεκατομμυρίων ευρώ στην Τουρκία.
Τους πρώτους 9 μήνες του 2017 η Ελλάδα έχει προβεί σε εξαγωγές προς την Τουρκία που ανέρχονται στο 1,25 δισ. ευρώ, και εισαγωγές αξίας 1,037 δισ. ευρώ
Οι Τούρκοι τουρίστες κατακλύζουν τα ελληνικά νησιά καθώς φέτος αναμένεται να ξεπεράσουν το 1,5 εκατομμύριο.
Σε επίπεδο ενεργειακών σχεδιασμών υπάρχουν ακόμα πολλά βήματα να γίνουν καθώς ήδη βρίσκονται σε εξέλιξη ενέργειες που αφορούν στην συνεργασία των δυο χωρών με άλλες γειτονικές χώρες στην περιοχή.
