H κόντρα Πολωνίας-ΕΕ και στο βάθος...

Στα άκρα οδηγήθηκε η “διαμάχη” Πολωνίας-ΕΕ σχετικά με την άρνηση της πρώτης, να αποσύρει τις μεταρρυθμίσεις τις οποίες ψήφισε η συντηρητική δεξιά Κυβέρνηση της χώρας, στο τομέα της δικαιοσύνης.

 Η Κυβέρνηση της Πολωνίας είχε ψηφίσει νομοθεσία, με βάση την οποία η παύση και η συνταξιοδότηση δικαστών και ανώτατων δικαστών τίθενται στη διακριτική ευχέρεια του υπουργού Δικαιοσύνης. Κάτι, που θεωρήθηκε “κόκκινη γραμμή” για την ΕΕ η οποία κάνει λόγο για συστημική απειλή κατά του κράτους δικαίου στην Πολωνία. Η Κομισιόν εδώ και αρκετό διάστημα, και συγκεκριμένα από το 2015-έτος κατά το οποίο ξεκίνησε και η μεταξύ τους “διαμάχη”- προειδοποιούσε την Πολωνική Κυβέρνηση, χωρίς ωστόσο αυτό να επιφέρει κάποιο αποτέλεσμα, καθώς ο επικεφαλής του κυβερνώντος κόμματος, Γιάροσλαβ Καζίνσκι υποστήριζε πως οι μεταρρυθμίσεις ήταν απαραίτητες αφού  ο δικαστικός μηχανισμός είχε να μεταρρυθμιστεί από το τέλος του κομμουνισμού στη χώρα, δηλαδή το έτος 1989 και ότι οι περισσότεροι δικαστές ήταν διεφθαρμένοι. Συγκεκριμένα τον Ιούνιο του 2016, η Κομισιόν θέλοντας να βάλει φρένο στις σχεδιαζόμενες τότε μεταρρυθμίσεις της Κυβέρνησης της χώρας, είχε απευθύνει σύσταση για το κράτος δικαίου. Παράλληλα, καλούσε τις πολωνικές Αρχές να επιλύσουν το πρόβλημα, κατά την άποψη των Βρυξελλών, που είχε δημιουργηθεί σε διάστημα ενός μηνός, ενώ “απείλησε” με ενεργοποίηση του άρθρου 7 και καλούσε σε διάλογο την Κυβέρνηση χωρίς ωστόσο αυτό να γίνει κατορθωτό.


 
Με δεδομένο το προαναφερθέν παρασκήνιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αποφάσισε σήμερα την ενεργοποίηση του άρθρου 7 σε βάρος της Πολωνίας και σύμφωνα με την απόφαση “παρά τις επανειλημμένες προσπάθειες για σχεδόν δύο χρόνια να ξεκινήσει εποικοδομητικός διάλογος με την πολωνική κυβέρνηση, η Κομισιόν κατέληξε στο συμπέρασμα ότι υπάρχει σαφής κίνδυνος σοβαρής παραβίασης του κράτους δικαίου στην Πολωνία. Προτείνει λοιπόν στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο να εκδώσει την σχετική απόφαση βάσει του άρθρου 7 (παράγραφος 1) της Συνθήκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης”
 
Στην ανακοίνωση προέβη ο πρώτος αντιπρόεδρος της Επιτροπής, Φρανς Τίμερμανς, λίγο μετά τη συνεδρίαση του Κολλεγίου.

Το κεφάλαιο Τουσκ 

Οι μεταρρυθμίσεις και η στάση της Πολωνικής Κυβέρνησης επ΄ αυτού του ζητήματος, δεν ήταν ο μόνος λόγος “σύγκρουσης” της Πολωνίας με την ΕΕ.

Ο ηγέτης του πολωνικού κόμματος Νόμος και Δικαιοσύνη (PiS), Γιάροσλαβ Κατσίνσκι, ήταν επί χρόνια πολιτικός αντίπαλος του Ντόναλντ Τουσκ, πρόεδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και η πρόθεση του δεύτερου για να επαναδιεκδικήσει θητεία στη θέση του προέδρου έφερε για άλλη μια φορά στα “χαρακώματα” Βαρσοβία και Βρυξέλλες. 

Ο Κατσίνσκι, τόνιζε τον Φεβρουάριο του 2017, ότι ο Τουσκ  παραβιάζει τους στοιχειώδεις κανόνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να υπολογίζει στην υποστήριξή της Πολωνίας ή στη μη αντίθεσή της στο ενδεχόμενο επανεκλογής του.

Η τότε Κυβέρνηση είχε γυρίσει την “πλάτη” στον Τουσκ, ερχόμενη ανοιχτά σε ρήξη με την ΕΕ, της οποίας τη στήριξη είχε ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.

Αξίζει να σημειωθεί, ότι βαθύτερο αίτιο της κόντρας μεταξύ Τούσκ-Κατσίνσκι έγκειται στο ότι ο ηγέτης του πολωνικού κόμματος Νόμος και Δικαιοσύνη, θεωρεί πως ο πρώτος είναι «ηθικά υπεύθυνος» για τον θάνατο του αδελφού του, του πρώην προέδρου Λεχ Κατσίνσκι, ο οποίος σκοτώθηκε σε συντριβή αεροπλάνου στη Ρωσία το 2010, όταν ο Τουσκ ήταν πρωθυπουργός.

Τι προνοεί το άρθρο 7 

Το άρθρο 7 της Ευρωπαϊκής Συνθήκης, το οποίο αφορά το κράτος δικαίου μπορεί να οδηγήσει σε κυρώσεις και αναστολή ορισμένων δικαιωμάτων της χώρας που έχει διαπιστωθεί ότι έχει αποκλίνει από τις ευρωπαϊκές αρχές, με έσχατη αυτήν της αναστολής του δικαιώματος ψήφου στο Συμβούλιο με διαδικασία ειδικής πλειοψηφίας.
 
Αυτή δεν είναι η πρώτη φορά που η Κομισιόν αντιμετωπίζει θέματα με χώρες, στις οποίες δημιουργήθηκαν προβλήματα σχετικά με το κράτος δικαίου, ωστόσο είναι η πρώτη φορά στην ιστορία της ΕΕ, που αποφασίστηκε η ενεργοποίηση του άρθρου 7.