Από τη σύνοδο της Γενεύης, στο ναυά...

 

Το 2017 το κυπριακό  βρέθηκε αρκετές φορές στο προσκήνιο και πέρασε ίσως στην πιο κρίσιμη φάση του, μετά την αποτυχία στο Ελβετικό θέρετρο Mont Pelerin. Την 1η Δεκεμβρίου 2016, σε δείπνο που παρέθεσε ο Έσπεν Μπαρθ Έιντε στους δύο ηγέτες  στη Λευκωσία, αποφασίστηκε όπως συνεχιστούν οι διαπραγματέυσεις στη Γενεύη. 

Συγκεκριμένα, στο δείπνο που διήρκησε περίπου τέσσερις ώρες, συμφωνήθηκε να αρχίσουν εντατικές συνομιλίες στην Κύπρο, κυρίως σε επίπεδο διπραγματευτών.

Στις 9 Ιανουαρίου, Νίκος Αναστασιάδης και Μουσταφά Ακινζί μετέβησαν στη Γενεύη, για αξιολόγηση των μέχρι τότε δεδομένων, στις 11 Ιανουαρίου παρουσίασαν χάρτες επί του εδαφικού και στις 12 του ίδιου μήνα, πραγματοποιήθηκε  διάσκεψη για το κυπριακό.

Στο ανακοινωθέν που εξέδωσαν τα ΗΕ,αναφέρεται ότι, “στη διάσκεψη θα συμμετάσχουν οι τρεις εγγυήτριες χώρες, ενώ μπορούν να προσκληθούν και άλλα μέρη εάν αυτό απαιτηθεί”.

«Υπάρχει μεγάλο περιθώριο να καταλήξουμε στη συντριπτική πλειοψηφία των θεμάτων και συνεπώς κατά την τριήμερη σύνοδο της Γενεύης να ολοκληρώσουμε κατ’ ευχήν και προς όφελος και των δύο κοινοτήτων τις συνομιλίες», ανέφερε σε δηλώσεις του ο Πρόεδρος Αναστασιάδης. 

9 Ιαναουαρίου. Αρχίζουν στη Γενεύη, οι τριήμερες εντατικές διαπραγματεύσεις για το κυπριακό. Κατά το τριήμερο, γίνοντα δύο γύροι συναντήσεων, ο ένας το πρωί και ο άλλος το απόγευμα.

Στην ατζέντα περιλαμβάνονται το περιουσιακό, η ασφάλεια και οι εγγυήσεις. Τα άλλα θέματα είναι οικονομία-ΕΕ-Εφαρμογή της λύσης και εδαφικό με υποβολή χαρτών.

Οι δύο ηγέτες συζητούν επί των διαφωνιών που υπάρχουν στο κεφάλαιο του περιουσιακού. Καταθέτουν έγγραφα με τις θέσεις των δύο πλευρών. Η συζήτηση χαρακτηρίζεται δύσκολη και απο τις δύο πλευρές. Σε έγγραφο γίνεται καταγραφή των ανοιχτών ζητημάτων που αφορούν στον τρόπο πληρωμής των αποζημιώσεων, το ζήτημα του “συναισθηματικού δεσμού”,αλλά και απο τις δύο πλευρές. 

Ο Μουσταφά Ακιντζί βάζει στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης το ζήτημα της εκ περιτροπής προεδρίας, ζητώντας μια καταρχήν συμφωνία, κάτι που απέρριψε ο Πρόεδρος Αναστασιάδης.

Για την πορεία των διαπραγματεύσεων ενόψει της Διάσκεψης της Γενεύης, ενημερώνει τους πολιτικούς αρχηγούς, ο πρωθυπουργός, Αλέξης Τσίπρας.

Ο πρωθυπουργός της Ελλάδας παρουσιάζει τις ελληνικές θέσεις, οι οποίες αφορούν στο ζήτημα των εγγυήσεων και το ζήτημα της ασφάλειας. Η ελληνική πλευρά ζητεί κατάργηση των εγγυήσεων και να υπάρχει ασφάλεια και στις δύο κοινότητες.

10 Ιανουαρίου: Ο Αναπληρωτής Κυβερνητικός Εκπρόσωπος Βίκτωρας Παπαδόπουλος, σε μια προσπάθεια να διασκεδάσει τις ανησυχίες για τη μορφή που θα πάρει η διάσκεψη της 12ης Ιανουαρίου και για το εάν και κατά πόσο θα είναι ξεκάθαρη η παρουσία της Κυπριακής Δημοκρατίας, προέβει στην πιο κάτω δήλωση:
“Eίναι εκ των ων ουκ άνευ η παρουσία της Κυπριακής Δημοκρατίας, ως σχετικό μέρος, αφού πρόκειται για διάσκεψη που στόχο έχει και την τροποποίηση διεθνών συμβάσεων που την αφορούν”.

“Είναι εξίσου αναγκαία η παρουσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στην οποίαν η Κύπρος είναι κράτος μέλος, όπως επίσης και η παρουσία των Ηνωμένων Εθνών και του Συμβουλίου Ασφαλείας του διεθνούς οργανισμού, ο οποίος θα κληθεί διά ισχυρού ψηφίσματος να υιοθετήσει τα τυχόν συμφωνηθέντα και στη συνέχεια να διασφαλίσει την εφαρμογή τους”.

Άρα, καταλήγει η δήλωση, “οι όποιες άλλες ερμηνείες υπάρχουν, δεν ανταποκρίνονται ποσώς στα όσα έχουν συμφωνηθεί κατά το δείπνο της 1ης Δεκεμβρίου”.

Την ίδια ώρα, ο εκπρόσωπος του Τ/Κ ηγέτη Μπαρίς Μπουρτζού, ισχυρίζεται ότι στη διάσκεψη της 12ης Ιανουαρίου, θα υπάρχουν πέντε μέρη που είναι άμεσα ενδιαφερόμενα για τη λύση του κυπριακιού και το θέμα της ασφάλειας και των εγγυήσεων, στην έναρξη της διάσκεψης.

Άλλα ενδιαφερόμενα μέρη θα προσκληθούν, εάν κριθεί αναγκαίο και εγκριθεί απο τις πλευρές, υποστήριξε.  

11 Ιανουαρίου: Ελληνοκυπριακή και  τουρκοκουπριακή πλευρά ανταλλάζουν χάρτες. 

Ο Πρόεδρος Αναστασιάδης σε ανάρτησή του στο twitter κάνει λόγο “για σταθμό στην ιστορία Συνεχίζουμε με συνέπεια την προσπάθεια ικανοποίησης των προσδοκιών του κυπριακού λαού”. 

Στις δηλώσεις του ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος Νίκος Χριστοδουλίδης ανέφερε ότι “υπάρχουν πρόνοιες που δεν μας ικανοποιούν ως τελικό αποτέλεσμα και οι διαφωνίες έχουν υποβληθεί γραπτώς στον Πρόεδρο Αναστασιάδη”.
«Κατ’ ουσίαν είναι η πρώτη φορά στην ιστορία των διαπραγματεύσεων που γίνεται αυτή η ανταλλαγή χαρτών. Το θεωρούμε ως μία ιδιαίτερα θετική εξέλιξη. Την ίδια στιγμή, από τη μελέτη που έγινε επί του χάρτη που υποβλήθηκε από τουρκοκυπριακής πλευράς, κατ’ αρχήν εξετάστηκε αν ανταποκρίνεται στα δεδομένα, δηλαδή στο 29,2%". 

12 Ιανουαρίου. Αποχώρηση Ελένης Θεοχάρους απο τη διάσκεψη. Λίγες ώρες πριν απο την έναρξη της διάσκεψης, η Πρόεδρος του Κινήματος Αλληλεγγύη Ελένη Θεοχάρους αποχωρεί διαμαρτυρόμενη απο τη Γενέυη.

Η κ. Θεοχάρους ανέφερε ότι δεν τηρήθηκαν οι προϋποθέσεις που τέθηκαν για την πραγματοποίηση της Διεθνούς Διάσκεψης, προσθέτοντας ότι η δική μας πλευρά προχωρεί σε αυτή χωρίς να έχει λυθεί το κεφάλαιο το εδαφικού και του περιουσιακού.

Σημείωσε ακόμη, ότι ο χάρτης της τ/κ πλευράς δεν πέρασε από το Εθνικό Συμβούλιο, καθώς δεν πληρούσε τις προδιαγραφές που τέθηκαν

Σε ένδειξη διαμαρτυρίας επίσης δεν παρέστησαν στην τελετή έναρξης της Διάσκεψης, οι Πρόεδροι του ΔΗΚΟ Νικόλας Παπαδόπουλος, της ΕΔΕΚ Μαρίνος Σιζόπουλος και των Οικολόγων Γιώργος Περδίκης.

Σε κοινή ανακοίνωση οι τέσσερις πολιτικοί αρχηγοί, περιλαμβανομένης της Ελένης Θεοχάρους , επικρίνουν τον Πρόεδρο Αναστασιάδη, για αποδοχή  τουρκικών διαδικαστικών όρων και της πάγιας τουρκικής αξίωσης για σύγκλιση πενταμερούς διάσκεψης. Μάλιστα, τονίζουν το γεγονός ότι η παρουσία του κατοχικού ηγέτη αναβαθμίζει το ψευδοκράτος.

Η διάσκεψη της Γενεύης ολοκληρώνεται χωρίς να βρεθεί κοινή συνισταμένη για ασφάλεια και εγγυήσεις. Οι διαβουλεύσεις συνεχίζονται πλέον σε επίπεδο τεχνοκρατών.

Τα μεσάνυχτα της Πέμπτης, σε κοινή ανακοίνωση που εκδόθηκε αναφέρονται τα εξής:
"Συγκλήθηκε σήμερα 12 Ιανουαρίου 2017 στη Γενεύη η Διάσκεψη για την Κύπρο, υπό την αιγίδα του γ. γ. των Ηνωμένων Εθνών, με την συμμετοχή της αυτού εξοχότητας Μουσταφά Ακιντζί και της αυτού εξοχότητηας Νίκου Αναστασιάδη, των υπουργών Εξωτερικών της Ελλάδας, της Τουρκίας και του Ηνωμένου Βασιλείου ως εγγυητριών δυνάμεων και την παρουσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως παρατηρητή. 

 Η Διάσκεψη συνεχάρη στους κ. κ. Αναστασιάδη και Ακιντζί για την σημαντική πρόοδο που σημειώθηκε τους τελευταίους 20 μήνες στις διαπραγματεύσεις για το Κυπριακό. Μόνο χάρη στην αφοσιωμένη τους εργασία κατέστη δυνατόν να συγκληθεί σήμερα η Διάσκεψη. 

Είναι η πρώτη φορά που συγκεντρώθηκαν όλοι για να συζητήσουν το κεφάλαιο της ασφάλειας και των εγγυήσεων, το έκτο και τελευταίο κεφάλαιο των διαπραγματεύσεων.

Νίκος Χριστοδουλίδης: Αν καταλήγαμε απόψε σε συμφωνία θα ήταν καλύτερα
 Αμέσως μετά την ολοκλήρωση της Διάσκεψης, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος έκανε λόγο εκ νέου για ιστορική συνάντηση, δήλωσε μεταξύ άλλων:

«Απόψε ξεκίνησε μια δύσκολη συζήτηση για το κεφάλαιο ασφάλειας και εγγυήσεων. Η διάσκεψη θα συνεχιστεί σε επίπεδο τεχνοκρατών. Θα συναντηθούν στις 18 Ιανουαρίου για να συζητήσουν πιο συγκεκριμένα, για τις ανησυχίες που υπάρχουν και για τις απόψεις".

Ο Νίκος Χριστοδουλίδης δεν έκρυψε την απογοήτευσή του για το γεγονός ότι δεν υπήρξαν αποτελέσματα: “ Ήταν ιστορική και αναγκαία η Διάσκεψη. Ωστόσο δεν σας κρύβω ότι αν μπορούσαμε να είχαμε κατάληξη, θα ήτaν ακόμα καλύτερα”.

18 Ιανουαρίου: Αρχίζει στο Μοντ Πελεράν η Διάσκεψη για την Κύπρο, σε επίπεδο τεχνοκρατών. Στόχος, η ετοιμασία κειμένου εργασίας το οποίο θα διαβιβαστεί στους ηγέτες των δύο κοινοτήτων.

19 Ιανουαρίου. Ολοκληρώθηκε ενωρίτερα η διάσκεψη σε επίπεδο τεχνοκρατών, στο Μοντ Πελεράν για το ζήτημα της Ασφαλείας και των Εγγυήσεων. Οι αντιπροσωπείες ετοίμασαν έγγραφο επί τεσσάρων υποκεφαλαίων που αφορούν στη διασφάλιση του Συντάγματος, επίβλεψη εφαρμογής της συμφωνίας, εσωτερική ασφάλεια και εξωτερική ασφάλεια.

1η Φεβρουαρίου. Η παραπέρα πορεία των συνομιλιών συζητήθηκε σε συνάντηση του Προέδρου Αναστασιάδη με τον τ/κ ηγέτη, Μουσταφά Ακιντζί. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας χαρακτηρίζει τη συνάντηση, “δημιουργική”.

— Nicos Anastasiades (@AnastasiadesCY) 30 March 2017

— NikosChristodoulides (@Christodulides) 22 February 2017

2η Απριλίου Μετά απο τέσσερις ώρες, τις οποίες διήρκησε το δείπνο μεταξύ του Προέδρου Αναστασιάδη και του Τ/Κ ηγέτη Μουσταφά Ακιντζί υπο την αιγίδα των ΗΕ, ο κ. Έιντε ανέφερε ότι θα συνεχίσει τις επαφές με τους δύο ηγέτες, προκειμένου να δημιουργηθεί το έδαφος για την επανέναρξη των συνομιλιών. Ωστόσο, ο Μουσταφά Ακιντζί επέμενε στη “διόρθωση” του λάθους, όσον αφορά στο ενωτικό δημοψήφισμα.

— Nicos Anastasiades (@AnastasiadesCY) 4 April 2017

 Υπενθυμίζεται ότι ο Μουσταφά Ακιντζί αποχώρησε απο το τραπέζι των συνομιλιών, μετά την απόφαση της βουλής, για αναφορά στα σχολεία του ενωτικού δημοψηφίσματος του 1950.

11 Απριλίου. Επαναρχίζουν οι συνομιλίες για το κυπριακό. Προηγήθηκε  στις 4 Απριλίου η συνάντηση του Μουσταφά Ακιντζί με το ΓΓ των ΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες, στις Βρυξέλλες.  Ο κυβερνητικός Εκπρόσωπος Νίκος Χριστοδουλίδης δηλώνει ότι η συνάντηση των δύο ηγετών θα είναι διαδικαστικής φύσεως.

— Espen Barth Eide (@EspenBarthEide) 11 May 2017

22 Μαίου: Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας σε διάγγελμά του προς τον κυπριακό λαό, αποκαλύπτει την πρόταση προς την τ/κ πλευρά. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας αναφέρει ότι κατά την την τελευταία συνάντηση της 17ης Μαίου, ο Τ/Κ ηγέτης υπέβαλε την πρόταση για σύγκλιση νέας διάσκεψης στη Γενέυη, σε μια διαδικασία πάρε- δώσε. Την ίδια ώρα, ο Μουσταφά Ακιντζί, επέμεινε όπως ανασταλούν οι ενεργειακοί σχεδιασμοί της Κυπριακής Δημοκρατίας. 

Ο Πρόεδρος Αναστασιάδης πρότεινε όπως γίνει καταγραφή επί  ενός τριπτύχου:

(α) των συγκλίσεων και συναντιλήψεων που είχαν μέχρι εκείνη την στιγμή επιτευχθεί, 
(β) των εκκρεμοτήτων που η απόσταση ανάμεσα στις δύο πλευρές είναι μικρή, όπως επίσης
(γ) των θεμάτων εκείνων που όπως προέκυπτε από την μέχρι τότε συζήτηση, υπήρχαν ουσιώδεις διαφωνίες ανάμεσα στις δύο πλευρές.

H πρόταση του Προέδρου της Δημοκρατίας για κοινή δημοσιογραφική διάσκεψη όπου θα τονίζεται και απο τις δύο πλευρές ότι τίποτα δεν θεωρείται συμφωνημένο αν δεν συμφωνηθούν όλα, πέφτει στο κενό. 

— UN Cyprus (@UN_CYPRUS) 5 June 2017

— UN Spokesperson (@UN_Spokesperson) 9 June 2017

16 Ιουνίου. Ο Έσπεν Μπαρθ Έιντε ανακοινώνει μετά απο συνάντηση με τον Πρόεδρο Αναστασιάδη, ότι η νέα διάσκεψη για το κυπριακό θα πραγματοποιηθεί στο Κραν- Μοντάνα της Ελβετίας. 

28 Ιουνίου.Με το κεφάλαιο της ασφάλειας αρχίζει η σύνοδος για το κυπριακό, στο Κραν-Μοντανά της Ελβετίας. Το πρωί ξεκινούν οι εργασίες της ασφάλειας και των εγγυήσεων και το απόγευμα πραγματοποιούνται οι συνομιλίες των δύο πλευρών, για τα υπόλοιπα κεφάλαια.

— UN Geneva (@UNGeneva) 27 June 2017

— NikosChristodoulides (@Christodulides) 28 June 2017

— NikosChristodoulides (@Christodulides) 28 June 2017

— Nicos Anastasiades (@AnastasiadesCY) 28 June 2017

30 Ιουνίου. Ο Αντόνιο Γκουτέρες ο οποίος βρίσκεται στο Κραν- Μοντάνα κατά την έναρξη της δήλωσης του ανέφερε πως υπάρχει ιστορική ευκαιρία για συνολική λύση του Κυπριακού. Ο δρόμος είπε για να γίνει η Διάσκεψη  δεν ήταν εύκολος, «αλλά ο δρόμος προς την ειρήνη δεν είναι ποτέ εύκολος». Ο ΓΓ του ΟΗΕ έκανε λόγο για αποφασιστικότητα και καλή θέληση από όλα τα μέρη για να ξεπεραστούν τα τελικά εμπόδια και να φτάσουμε σε λύση. Κάλεσε επίσης του δύο ηγέτες να ακούσουν το κάλεσμα του για ειρήνη στη Κύπρο. 

— NikosChristodoulides (@Christodulides) 30 June 2017

Οι συνομιλίες συνεχίζονται με το ναυάγιο να είναι πλέον ορατό. Ο Αντόνιο Γκουτέρες με μια κίνηση ματ, αποφασίζει να επιστρέψει στο Ελβετικό θέρετρο, ώστε να δώσει μια νέα ώθηση στις συνομιλίες. 
Σε μια άλλη εξέλιξη, ο Υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδας Νίκος Κοτζιάς κάνει λόγο για προσπάθεια εκβιασμού της διαπραγμάτευσης απο την Τουρκική πλευρά.

— UN Cyprus (@UN_CYPRUS) 30 June 2017

— UN Cyprus (@UN_CYPRUS) 30 June 2017

— UN Geneva (@UNGeneva) 1 July 2017

«Χθες έγινε μια προσπάθεια εκβιασμού της διαπραγμάτευσης. Την αποτρέψαμε με σαφήνεια. Δε θα επιτρέψουμε σε κανέναν να ζητάει όλα ή τίποτα» τόνισε ο κ. Κοτζιάς, επισημαίνοντας ότι «η διαπραγμάτευση είναι για να κάνουμε ένα συμβιβασμό που να ωφελεί όλες τις πλευρές».

«Εγώ εξήγησα στους συναδέλφους μου» πρόσθεσε «ότι η ελληνοκυπριακή πλευρά, όπως και η Ελλάδα, διαθέτει το Δίκαιο και τη δύναμη του Δικαίου, ενώ η άλλη πλευρά διαθέτει την κατοχή και το στρατό. Αυτή είναι η διαπραγμάτευση». 

4 Ιουλίου. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας καταθέτει πρόταση που έχει σαν στόχο να ξεπεραστούν τα προβλήματα. Η πρόταση του Προέδρου Αναστασιάδη χαρακτηρίστηκε απο τον Μεβλούτ Τσαβούσογλου “μη σοβαρή”. Ο Μουσταφά Ακιντζί δεν δίστασε να δηλώσει ότι η πρόταση έγινε “για τα μάτια του κόσμου”

— Nicos Anastasiades (@AnastasiadesCY) 5 July 2017

6 Ιουλίου.  Μετά απο μαραθώνιες διασκέψεις και το δείπνο που ακολούθησε  επήλθε το αδιέξοδο. Η Τουρκία επέμενε σε διατήρηση των εγγυήσεων και παραμονή των τουρκικών κατοχικών στρατευμάτων. Στο θέμα των εγγυήσεων και των επεμβατικών δικαιωμάτων, ο Τούρκος ΥΠΕΞ απαιτούσε επανεξέταση σε δεκαπέντε χρόνια. Στο εδαφικό, οι Τούρκοι αποδέχθηκαν επιστροφή μόνο μέρους της Μόρφου,ενώ ζητούσαν πρωτογενές δίκαιο και ισότιμη μεταχείριση των Τούρκων πολιτών. Ο πρόεδρος Αναστασιάδης και ο υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδας Νίκος Κοτζιάς απάντησαν αρνητικά.  Ο Αντόνιο Γκουτέρες κηρύσσει αδιέξοδο.

— Nicos Anastasiades (@AnastasiadesCY) 6 July 2017

— PIO Cyprus (@CyprusPIO) 7 July 2017

Στους μήνες που ακολούθησαν δεν έγινε κατορθωτή η συνέχιση του διαλόγου για την επίλυση του κυπριακού. Ο Πρόεδρος Αναστασιάδης παρά το γεγονός ότι επανέλαβε σε αρκετές περιπτώσεις την ετοιμότητά του για επιστροφή στο τραπέζι των συνομιλιών, δεν βρήκε ανταπόκριση απο την άλλη πλευρά. Η Τουρκία σε κάθε ευκαιρία προβάλλει την αδιάλλακτη θέση για συνέχιση των εγγυήσεων και παραμονή των τουρκικών στρατευμάτων στο νησί. Την ίδια ώρα, προβαίνει σε παράνομες δεσμέυσεις μέρους της ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Στο εσωτερικό μέτωπο, όσο πλησιάζουν οι προεδρικές εκλογές της 28ης Ιανουαρίου, κορυφώνονται οι αλληλοκατηγορίες για το ναυάγιο στο Κραν- Μοντάνα. Τα κόμματα της αντιπολίτευσης πλην του ΑΚΕΛ κατηγορούν το Νίκο Αναστασιάδη, ότι τα έδωσε όλα.

Απο την πλευρά του το ΑΚΕΛ κάνει λόγο για υπαναχώρηση της τελευταίας στιγμής εκ μέρους του Προέδρου της Δημοκρατίας, λόγω προεδρικών.

Ωστόσο, το ενδεχόμενο μιας νέας διάσκεψης αναμένεται να καθοριστεί μετά το Φεβρουάριο του 2018. Αυτό είναι και το μήνυμα που έστειλε ο Τούρκος Πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν κατά την πρόσφατη συνάντηση που είχε με τον Έλληνα Πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα, στο πλαίσιο της επίσημης επίσκεψής του, στην Αθήνα...