Ακόμα μια μεγάλη εκλογική αναμέτρηση για μια ευρωπαϊκή χώρα πλησιάζει. Την Κυριακή, 4 Μαρτίου οι Ιταλοί θα κληθούν να ψηφίσουν τους εκλεκτούς τους για το Κοινοβούλιο, ωστόσο εμμέσως θα δείξουν τον δρόμο και για τον νέο πρωθυπουργό της χώρας.
Μετά τις εκλογές στη Γερμανία, με το γνωστό σε όλους αποτέλεσμα που κρατά ακόμη δέσμια ουσιαστικά τη χώρα χωρίς σταθερή κυβέρνηση, οι εκλογές στην Ιταλία φαντάζουν εξαιρετικά ουσιαστικές και σημαντικές για το σύνολο της ΕΕ.
H Ιταλία είναι από τα ιδρυτικά μέλη της ΕΕ και η τρίτη πιο μεγάλη οικονομία στην ευρωζώνη. Το γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια ο ευρωσκεπτικισμός έχει γνωρίσει μια άνθηση στη χώρα καθιστά το αποτέλεσμα ως κομβικής σημασίας, ιδιαίτερα αν αναλογιστούμε τα προβλήματα που έχει ήδη να αντιμετωπίσει η ΕΕ λόγω Brexit.
Βασικοί λόγοι για την άνθηση του ευρωσκεπτικισμού στη χώρα είναι η αδυναμία να επανέλθει δυναμικά η οικονομία και η μεταναστευτική κρίση στις νότιες ακτές της χώρας.
Η Ιταλία βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι, καθώς έχει πολλά εσωτερικά ζητήματα να διαχειριστεί, με τις εσωτερικές συγκρούσεις μεταξύ ομάδων πολιτών να αυξάνονται, με το μεταναστευτικό να παραμένει προ των πυλών και με την οικονομία να μην βρίσκεται στην καλύτερη της κατάσταση.
Εκλογικό σύστημα στην Ιταλία.
Το Ιταλικό εκλογικό σύστημα, είναι ένα μικτό σύστημα που επιτρέπει και στη Βουλή και στη Γερουσία το 37% των εδρών να δοθούν με πλειοψηφικό σύστημα και το 61% με αναλογικό και 2% θα εκλέξουν οι Ιταλοί του εξωτερικού.
Η Γερουσία της Δημοκρατίας αποτελείται από 315 εκλεγμένα μέλη-γερουσιαστές και η Βουλή των Αντιπροσώπων αποτελείται από 630 βουλευτές. Στη Γερουσία ένας αριθμός, μικρότερος από πέντε άτομα, διορίζονται τιμητικά από τον Πρόεδρο ως εξέχουσες προσωπικότητες, βλ. πρώην Προέδροι, σημαντικοί επιστήμονες κτλ.
Για να έχει μερίδιο στο αναλογικό σύστημα ένα κόμμα θα πρέπει να εξασφαλίσει τουλάχιστον ποσοστό 3% σε εθνικό επίπεδο.
Ο λόγος που το σύστημα στην Ιταλία είναι τόσο πολύπλοκο είναι κυρίως ο φόβος να μην εκτροχιαστεί και πάλι η χώρα και να επανέλθει σε δικτατορικά καθεστώτα ή ακόμα και το φασισμό. Ως αποτέλεσμα συνήθως στην Ιταλία έχουμε αδύναμους συνασπισμούς οι οποίοι κυβερνούν τη χώρα. Το σύστημα αυτό διαμορφώθηκε με τον τρόπο αυτό μόλις τον περασμένο Οκτώβριο και βασικό στόχο, λένε κάποιοι στην Ιταλία, είχε να περιορίσει το Five Star Movement.
Το μεγάλο στοίχημα
Το μεγάλο στοίχημα των εκλογών, σύμφωνα με πολιτικούς αναλυτές, είναι να καταφέρει ένας από τους συνασπισμούς να εξασφαλίσει πάνω από 40% των ψήφων στο αναλογικό σύστημα και πάνω από 65% στο σύστημα με το ποιος θα πάρει τις περισσότερες ψήφους. Αυτή η αναλογία δίνει απόλυτη πλειοψηφία στη Βουλή.
Τα κόμματα
Δημοκρατικό Κόμμα
Πρόκειται για το κεντροαριστερό κόμμα το οποίο αποτελεί και το βασικό κορμό του συνασπισμού που κυβερνά τη χώρα, υπό την πρωθυπουργία του Πάολο Τζεντιλόνι. Αρχηγός του κόμματος είναι ο πρώην Πρωθυπουργός της χώρας, Ματέο Ρέντζι. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν το κόμμα να χάνει τη δυναμική του και να νιώθει έντονα την απειλή από την κεντροδεξιά συμμαχία αλλά και το Five Star Movement.
Παραδοσιακά το Δημοκρατικό Κόμμα υποστηρίζει πολιτικές φιλοευρωπαϊκές και την κοινωνική ενσωμάτωση των μεταναστών. Κύρια δύναμη του κόμματος, η κεντρική Ιταλία, οι μεγαλύτεροι σε ηλικία άνθρωποι αλλά και τα υψηλά μορφωτικά στρώματα.
Five Star Movement
Εδραιώθηκε μετά τις εκλογές του 2013 όπου εξασφάλισε ποσοστό γύρω στο 25%. Ιδρυτής ήταν ο κωμικός Beppe Grillo και ο Gianroberto Casaleggio, τον οποίο διαδέχτηκε ο γιός του Davide Casaleggio. Βασικός υποψήφιος για την πρωθυπουργία ο Luigi Di Maio.
Το κόμμα διατηρεί τη δημαρχία στη Ρώμη για την οποία έχει δεχθεί εξαιρετικά έντονες επικρίσεις, λόγω κακοδιαχείρισης.
Forza Italia
Το κόμμα του δεινόσαυρου της πολιτικής και οικονομικής σκηνής στην Ιταλία, Σίλβιο Μπερλουσκόνι. Από το 1994 το κόμμα είχε μονοπωλήσει τα ηνία της πολιτικής σκηνής στη χώρα. Ακόμα και ως αντιπολίτευση είχε μεγάλη επιρροή στην πολιτική σκηνή. Η βουτιά του κόμματος σε ποσοστά έγινε όταν το 2011 ο Μπερλουσκόνι αναγκάστηκε να παραιτηθεί λόγω σκανδάλων που είχαν να κάνουν τόσο με ερωτικές υποθέσεις αλλά και με νομικές ατασθαλίες του Ιταλού μεγιστάνα.
Ο Μπερλουσκόνι, ο οποίος είναι 81 ετών πλέον, δεν μπορεί να διεκδικήσει λόγω απαγόρευσης δημόσιο αξίωμα, ωστόσο βρίσκεται πίσω από την καμπάνια του κόμματος και διαδραματίζει εξαιρετικά σημαντικό ρόλο στα όσα συμβαίνουν.
Η Λέγκα του Βορρά
Η Λέγκα του Βορρά, αντιπροσωπεύει τον ευρωσκεπτικισμό, την αντιμεταναστευτική ρητορική και πολιτική στο βόρειο κομμάτι της Ιταλίας. Βασικός τους στόχος ήταν η απόσχιση ή διαφοροποίηση από την υπόλοιπη Ιταλία, ωστόσο πλέον έχουν υιοθετήσει μια πιο σκληρή ακροδεξιά ατζέντα στο ίδιο πνεύμα με το αντίστοιχο κόμμα της Λεπέν στη Γαλλία.
Τα τελευταία τρία χρόνια έχει γνωρίσει μια άνοδο στα ποσοστά κυρίως λόγω του μεταναστευτικού προβλήματος στη χώρα.
Ελεύθεροι και ίσοι
Νεοσύστατο πολιτικό μόρφωμα από άτομα που έφυγαν από το Δημοκρατικό Κόμμα, μετά τη διαφωνία με τον Ρέντζι το 2016, όπου η χώρα οδηγήθηκε και σε δημοψήφισμα τότε. Ηγέτης τους ο Pietro Grasso. Στόχος τους να απορροφήσουν τις ψήφους των αριστερών Ιταλών οι οποίοι νιώθουν προδομένοι από το Δημοκρατικό κόμμα. Δέχεται επικρίσεις για το λόγο ότι με τη συμμετοχή του στις εκλογές είναι σαν να ανοίγει το δρόμο για τη νίκη στην κεντροδεξιά ή στο Five Stars Movement.
Αδέρφια της Ιταλίας
Εθνικιστικό κόμμα με ηγέτη την Giorgia Meloni, η οποία διετέλεσε υπουργός παλαιότερα επί διακυβέρνησης Μπερλουσκόνι.
Εθνικιστικές θέσεις και απόψεις, κατά της παγκοσμιοποίησης και αντιμεταναστευτική ρητορική.
Αποτελέσματα
Σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, κανένα κόμμα δεν θα πετύχει απόλυτη πλειοψηφία. Ως εκ τούτου, τα πιθανά σενάρια είναι:
Αδύναμη κυβέρνηση
Το επικρατέστερο σενάριο είναι να έχουμε μια αδύναμη και ασταθή συμμαχία ή ακόμα και κυβέρνηση μειοψηφίας με τους βουλευτές να αλλάζουν συχνά πλευρές και στρατόπεδα και οι εγκρίσεις νομοσχεδίων να κρίνονται σε μεγάλο βαθμό από τις ατομικές ψήφους. Αυτό συνεπάγεται συνεργασία για διαμόρφωση είτε κεντροαριστερής συμμαχίας είτε κεντροδεξιάς συμμαχίας, κάτι που προϋποθέτει συμβιβασμούς και φόρμουλες, που ενδεχομένως να χρειαστούν χρόνο.
Νέες εκλογές
Σε περίπτωση που όλες οι προσπάθειες για σχηματισμό κυβέρνησης αποτύχουν τότε ο Πρόεδρος Ματαρέλλα μπορεί να προκηρύξει και πάλι εκλογές, προτάσσοντας την πολιτική αστάθεια στη χώρα.
Μεγάλος συνασπισμός
Κεντροαριστερή κεντροδεξιά συμμαχία για να κυβερνήσουν τη χώρα. Αν θα γινόταν κάτι τέτοιο τότε θα είχε ως στόχο τη διατήρηση της σταθερότητας στη χώρα και ενδεχομένως να μιλούσαμε για μια τεχνοκρατική κυβέρνηση. Ωστόσο οι πολιτικοί αναλυτές θεωρούν ότι τα ποσοστά αλλά και οι θέσεις τόσο του κεντροδεξιού συνασπισμού, όσο και του κεντροαριστερού, δεν θα επιτρέψουν να γίνει κάτι τέτοιο.
Αντιευρωπαϊκή κυβέρνηση
Ό,τι χειρότερο για την ΕΕ ένα τέτοιο αποτέλεσμα, το οποίο αν γίνει πραγματικότητα τότε θα συμπεριλαμβάνει το Five Star Movement, τη Λέγκα του Βορρά και τα Αδέρφια της Ιταλίας.
Κάτι τέτοιο θα γινόταν εφικτό σε περίπτωση που το Five Star Movement, πετύχει υψηλό ποσοστό στις εκλογές και επιθυμήσει να διαμορφώσει μια κυβέρνηση αμφισβήτησης του ευρώ, επαναξιολόγησης της συμμετοχής της χώρας στο ΝΑΤΟ και με σκληρή αντιμεταναστευτική στάση.
