Σε πολύ ψηλά επίπεδα παραμένουν τα ΜΕΔ (Μη Εξυπηρετούμενα Δάνεια) μέχρι και σήμερα παρά τις προσπάθειες που έχουν γίνει κατά καιρούς για να βρεθεί μια συμφέρουσα λύση τόσο για τους ίδιους τους δανειολήπτες όσο και για τις τράπεζες και το ίδιο το κράτος.
Στο σφυρί η πρώτη κατοικία
Συγκεκριμένα, όπως μας ανέφερε ο Χρηματοοικονομικός Επίτροπος κος Παύλος Ιωάννου, το 50% των ΜΕΔ έχουν ήδη οδηγηθεί στα νομικά τμήματα των τραπεζών και αναμένεται να πάρουν τη δικαστική οδό.
Ο λόγος σύμφωνα με τον ίδιο είναι ότι δεν μπορεί να υπάρξει καμία αναδιάρθρωση των συγκεκριμένων δανείων ενώ για να μπορέσει ο ίδιος ο Επίτροπος να ορίσει (σσ διαβάστε πιο κάτω) διαμεσολαβητή (σύμφωνα με το πρόγραμμα του ΚΟΑΓ όπως αναφέρεται πιο κάτω) θα πρέπει να υπάρχει και πρόσφορο έδαφος συνεργασίας των μελών. Αρκετοί δανειολήπτες, μάλιστα, επιθυμούν να αποτύχει η διαμεσολάβηση.
Σύμφωνα με τον κο. Ιωάννου, η ορθότερη λύση είναι όπως οι δανειολήπτες να έρχονται σε επαφή κατευθείαν με τον ΚΟΑΓ (Κυπριακός Οργανισμός Αναπτύξεως Γης) αφού δεν επιθυμούν να εξευρεθεί λύση.
Ένα από τα πιο σημαντικά στοιχεία που μας ειπώθηκε, είναι το γεγονός ότι πρόσφατα πάρθηκε η απόφαση για εκποίηση πρώτης κατοικίας από δικαστήριο.
Ο ίδιος ο κος Ιωάννου, μας δήλωσε ότι πράγματι υπήρξε μεγάλη καθυστέρηση στη ρύθμιση των ζητημάτων αυτών αφού πολλά από τα δάνεια πρώτης κατοικίας ήταν προβληματικά πριν την έναρξη της οικονομικής κρίσης. Μας ανέφερε, μάλιστα, ένα τρανταχτό παράδειγμα, όπου υπήρχε δάνειο αξίας 400 χιλιάδων ευρώ από το 2004 και το οποίο σήμερα έφτασε τις 800 χιλιάδες χωρίς κανένας να κάνει ότιδήποτε.
Παράλληλα, μας τόνισε ότι τα ΜΕΔ είναι ένα από τα σημαντικότερα οικονομικά ζητήματα το οποίο έχει τεράστιο αναπτυξιακό και κοινωνικό αντίκτυπο αφού εμποδίζει τη δανειοληπτική ικανότητα της χώρας μας. Σύμφωνα με την ανάπτυξη που παρουσιάζει η Κύπρος, η χώρα μας θα έπρεπε να δανείζεται με άλλους όρους κάτι που εμποδίζεται από τα ΜΕΔ.
Τι λένε οι αριθμοί
Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η Στατιστική Υπηρεσία τα κόκκινα δάνεια των νοικοκυριών αντιστοιχούσαν στο 55,8% και έφτασαν τα 11,9 δις τον περασμένο Απρίλιο.
Συγκεκριμένα, το ¼ των Κυπριών αδυνατεί να αποπληρώσει όχι μόνο τα δάνεια του αλλά και τους μηνιαίους του λογαριασμούς. Το 26,6% του συνολικού πληθυσμού δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να καλύψει τις δόσεις του δανείου του για την ΠΡΩΤΗ κατοικία ή να καλύψει έστω το ενοίκιο του και τους πάγιους λογαριασμούς του.
Στοιχεία Κεντρικής Τράπεζας
Σύμφωνα με στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας, οι μη εξυπηρετούμενες χορηγήσεις παρουσίασαν, μεν, μείωση €51 εκατομμυρίων και διαμορφώθηκαν στα €21,42 δισ. τον Οκτώβριο του 2017 από €21,47 τον προηγούμενο μήνα και ως ποσοστό υποχώρησαν στο 44,1% των συνολικών δανείων.
Αντίθετα, τα δάνεια με καθυστέρηση πέραν των 90 ημερών παρουσίασαν αύξηση και διαμορφώθηκαν στα €16,6 δις τον Οκτώβριο του 2017.
Ένα θετικό στοιχείο αποτελεί το γεγονός ότι τον Οκτώβριο συνολικά €44 εκατ. αναδιαρθρωμένων δανείων μετακινήθηκαν στα εξυπηρετούμενα δάνεια με τις αναδιαρθρωμένες χορηγήσεις που παραμένουν στο χαρτοφυλάκιο των ΜΕΧ να υποχωρούν στα €8,64 δισ. τον Οκτώβριο από €8,68 δισ. τον Σεπτέμβριο του 2017.
Αναλυτικά
Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΚΤΚ:
- το 52,6% ήτοι €11,28 δισ. από τις συνολικές ΜΕΧ είναι δάνεια νοικοκυριών,
- ενώ το 45% ή €9,62 δισ. είναι εταιρικά δάνεια.
Fitch: Πρόβλημα τα ΜΕΔ
Ο οίκος πιστοληπτικής αξιολόγησης Fitch πρόσφατα ανέφερε ότι ο βασικός κίνδυνος για την οικονομική ανάκαμψη εξακολουθούν να είναι τα Μη Εξυπηρετούμενα Δάνεια (ΜΕΔ) τα οποία παραμένουν «επίμονα υψηλά (43% των συνολικών δανείων στο τέλος Οκτωβρίου 2017) και περιορίζουν τον νέο δανεισμό».
Αναδιαρθρωμένα
Τα αναδιαρθρωμένα δάνεια των επιχειρήσεων ανέρχονταν τον Οκτώβριο του 2017 σε €6,04 δισ. σε σύγκριση με τα αναδιαρθρωμένα δάνεια των νοικοκυριών, τα οποία ανέρχονταν στα €5,84 δισ.
Τι γίνεται σήμερα
Τα τελευταία στοιχεία της Κεντρικής τράπεζας για το Νοέμβριο του 2017 αναφέρουν ότι τα Δάνεια με καθυστέρηση 90 ημερών ανέρχονται στα 16,452 δις ενώ οι συνολικές μη εξυπηρετούμενες χορηγήσεις φτάνουν τα 21, 140 δις.
Από την άλλη οι συνολικές αναδιαρθρώσεις έφτασαν τις 12,244 δις εκ των οποίων τα 8,583 δις παραμένουν στις Μη εξυπηρετούμενες χορηγήσεις.
Στα €154,61 εκ. τα ΜΕΔ Κεντρικού Φορέα Ισότιμης Κατανομής Βαρών
Στο «χορό» των ΜΕΔ βρίσκεται και ο Κεντρικός Φορέας Ισότιμης Κατανομής Βαρών αφού μέχρι και το Δεκέμβριο του 2017 ανέρχονταν στα €154,61 εκατομμύρια τα Μη Εξυπηρετούμενα Δάνεια (ΜΕΔ) που παραχωρήθηκαν μέσω των προγραμμάτων του.
Συγκεκριμένα, οι αριθμοί αναφέρουν ότι ένας στους πέντε αιτητές που σύναψε δάνειο από τον Οργανισμό Χρηματοδοτήσεως Στέγης (ΟΧΣ) για προγράμματα του Κεντρικού Φορέα και ένας στους τέσσερις αιτητές που σύναψε δάνειο από την Συνεργατική Κεντρική Τράπεζα (ΣΚΤ).
Από την άλλη , ο Φορέας έχει προχωρήσει σε 4.000 αναδιαρθρώσεις ΜΕΔ που αφορούν δάνεια που παραχωρήθηκαν από ίδια κεφάλαια του Φορέα.
Το Σχέδιο του ΚΟΑΓ
Σε επικοινωνία που είχαμε με τον ΚΟΑΓ (Κυπριακό Οργανισμό Ανάπτυξης Γης) μας αναφέρθηκε ότι ναι μεν υπάρχει το Σχέδιο Προστασίας Κύριας Κατοικίας που στόχο έχει την προστασία της πρώτης κατοικίας μέσω της επιδότησης των πληρωμών που αφορούν το ενυπόθηκο δάνειο αλλά μέχρι στιγμής οι αιτήσεις είναι ελάχιστες.
Ο λόγος- όπως μας ειπώθηκε- είναι το γεγονός ότι ο Χρηματοοικονομικός Επίτροπος δεν όρισε ακόμα διαμεσολαβητή με αποτέλεσμα οι αιτήσεις να μην μπορούν να προχωρήσουν.
Παράλληλα, η διαδικασία είναι πολύ χρονοβόρα και δύσκολη ενώ κοστίζει αρκετά με αποτέλεσμα ο κόσμος να φοβάται να προβεί στην όλη διαδικασία αφού δυσκολεύεται οικονομικά να φτάσει στο Συμβούλιο Αφερεγγυότητας.
Οι πρόνοιες του Σχεδίου εχουν ως ακολούθως:
Το Σχέδιο προνοεί την επιδότηση από τον Κυπριακό Οργανισμό Αναπτύξεως Γης μέρους των πληρωμών που αφορούν το ενυπόθηκο δάνειο. Η επιδότηση δεν θα υπερβαίνει το 60% των εν λόγω πληρωμών, με ανώτατο ποσό των €10.000,- κατά έτος για περίοδο 3 ετών.
Στο Σχέδιο έχουν δικαίωμα να συμμετάσχουν φυσικά πρόσωπα τα οποία:
- έχουν λάβει στεγαστικό δάνειο με υποθήκη την κύρια (μόνιμη) τους κατοικία ή
- έχουν λάβει επιχειρηματικό δάνειο για χρηματοδότηση μικρής επιχείρησης με υποθήκη την κύρια κατοικία τους ή/και του/της συζύγου της/του.
Οι υποψήφιοι θα πρέπει:
1. Να έχουν ολοκληρώσει τις διαδικασίες που προβλέπονται από την Κεντρική Τράπεζα με βάση την Οδηγία Διαχείρισης Καθυστερήσεων του 2015, όπως αυτή εκάστοτε τροποποιείται ή αντικαθίσταται, όσον αφορά την αναδιάρθρωση των δανείων συμπεριλαμβανομένης και της διαδικασίας διαμεσολάβησης στον Χρηματοοικονομικό Επίτροπο.
2. Να έχουν αποταθεί σε Σύμβουλο Αφερεγγυότητας με σκοπό να καταρτιστεί Προσωπικό Σχέδιο Αποπληρωμής σύμφωνα με τον περί Αφερεγγυότητας Φυσικών Προσώπων (Προσωπικά Σχέδια Αποπληρωμής και Διάταγμα Απαλλαγής Οφειλών) Νόμο του 2015 (N. 65(I)/2015), όπως αυτός εκάστοτε τροποποιείται ή αντικαθίσταται.
3. Το Ετήσιο Ακάθαρτο Εισόδημα του υποψηφίου και της οικογένειας του να μην ξεπερνά:
- Οικογένειες χωρίς παιδιά €22.000
- Κάθε πρόσθετο παιδί συν €2.000
- Μονογονεϊκές Οικογένειες με 1 παιδί €20.000
- Κάθε πρόσθετο παιδί συν €2.000
- Οικογένειες με άτομο ή άτομα με ειδικές ανάγκες €33.000
- Μονήρεις €13.000
- Μονήρεις με ειδικές ανάγκες €21.500
4. Η εκτιμημένη αγοραία αξία της κύριας κατοικίας να μην υπερβαίνει κατ’ ανώτατο τις €250.000 και το ύψος του δανείου που παραμένει προς εξόφληση να μην υπερβαίνει κατ’ ανώτατο τις €300.000.
5. Το σύνολο της εκτιμημένης αξίας της ακίνητης ιδιοκτησίας του υποψηφίου και της οικογένειας του να μην υπερβαίνει συνολικά τις €100.000 (από τον υπολογισμό της αξίας της περιουσίας εξαιρείται η κατοικία στην οποία διαμένει ο αιτητής με την οικογένεια του, εφόσον η εκτιμημένη αγοραία αξία δεν υπερβαίνει κατ’ ανώτατο τις €250.000).
6. Ο υποψήφιος να είναι μόνιμος κάτοικος ή να διαμένει νόμιμα στην Κυπριακή Δημοκρατία τα τελευταία δέκα (10) χρόνια.
