Η υιοθεσία στην Κύπρο είναι ένα φαινόμενο που υπήρχε και ήταν κοινωνικά αποδεκτό ακόμα και επι περιόδου Οθωμανικής Αυτοκρατορίας αλλά και Αγγλοκρατίας στο νησί.
Το φαινόμενο ήταν όμως απροστάτευτο από κάποιο νομικό πλαίσιο μέχρι και το 1954. Στα χρόνια πριν την εφαρμογή νομοθεσίας για τη διαδικασία της υιοθεσίας, τα παιδία που υιοθετούνταν από οικογένειες ονομάζονταν ψυχοκόρες ή ψυχογιοί.
Σε παλαιότερα χρόνια, πλούσιες και ευκατάστατες οικογένειες είχαν στα σπίτια τους κοπέλες τις οποίες μάλιστα, αναλάμβαναν από μικρή ηλικία.
Οι κοπέλες αυτές προέρχονταν, συνήθως, από πολύ φτωχές οικογένειες οι οποίες είχαν πολλά παιδιά και δεν μπορούσαν να ανταπεξέλθουν ή ήταν κοπέλες που είχαν χάσει τους γονείς τους.
Αυτά τα κορίτσια γίνονταν ψυχοκόρες, με βασικό σκοπό να κρατάνε τα οικιακά του σπιτιού, να φροντίζουν τα παιδιά της οικογένειας και ότι είχε σχέση με το νοικοκυριό.
Τα κορίτσια, μεγάλωναν μέσα στο οικογενειακό περιβάλλον του σπιτιού. Πολλές φορές οι οικογένειες που μεγάλωναν τα κορίτσια αυτά, τις θεωρούσαν δικά τους παιδιά και φρόντιζαν τόσο για το γάμο αλλά και για την προίκα τους.
Τα αγόρια από την άλλη, ονομάζονταν ψυχογιοί.
Πήγαιναν συνήθως σε οικογένειες που μπορούσαν να τους μεγαλώσουν και που διατηρούσαν κάποιο κατάστημα και χρειάζονταν βοήθεια σε ανθρώπινο δυναμικό. Αυτό φυσικά δεν ήταν πάντοτε απόλυτο.
Δημοσίευμα της εφημερίδας ''Φωνή της Κύπρου" τον Σεπτέμβρη του 1935, αναφέρει πως η υιοθεσία στη Κύπρο δεν υφίσταται με την πραγματική τουλάχιστον σημασία της λέξης. Επεσήμανε μάλιστα πως τα δικαστήρια στη Κύπρο χρησιμοποιούσαν το Οθωμανικό δίκαιο για τα θέματα αυτά.
Τότε, υπήρχε η υποχρέωση να δίνουν μισθό υπηρέτριας ή υπηρέτη στα παιδιά καθώς η υιοθεσία δεν είχε νομικό υπόβαθρο και υποστήριξη.
Η έλλειψη νομικού πλαισίου δημιουργούσε προβλήματα για τα παιδιά αυτά. Ένα από τα προβλήματα ήταν και η κληρονομιά, αφού όταν πέθαιναν οι θετοί γονείς των παιδιών αυτών δεν είχαν δικαίωμα στην κληρονομιά τους.
Τις διαδικασίες εξεύρεσης οικογενειών για τα παιδιά, τις πλείστες φορές, τις αναλάμβανε η Εκκλησία. Η κάθε Μητρόπολη είχε υπό την ευθύνη της να βρει σπίτια σε αυτά τα παιδιά αλλά να αναλάβει και όλα τα διαδικαστικά.
Μάλιστα γινόταν και θρησκευτική τελετή όπως αναφέρονται στα δημοσιεύματα.
Στην Κύπρο, ο πρώτος περί Υιοθεσίας Νόμος (Κεφ. 274 της Κυπριακής Νομοθεσίας) θεσπίστηκε στις 16 Ιουλίου 1954 και ίσχυε μέχρι πρόσφατα.
Τα πρώτα δημοσιεύματα για το επερχόμενο νομοσχέδιο δημοσιεύθηκαν στις 21 Μαΐου 1954 και εξηγούσαν τι θα περιελάμβανε.
Δημοσίευμα της εφημερίδας "ΈΘΝΟΣ" αναφέρει πως από τη ψήφιση του νόμου και για τα επόμενα 2 χρόνια οικογένειες που έχουν παιδιά που μένουν μαζί τους θα έπρεπε να τα επικυρώσουν ενώπιον του δικαστηρίου της επαρχίας διαμονής τους.
Συγκεκριμένα αναφέρει, πως οι «ντε φάκτο» θετοί γονείς πρέπει να δηλώσουν την «ντε φάκτο» υιοθεσία και μάλιστα λόγω πίεσης του χρόνου θα υπήρχε διάταγμα που θα νομιμοποιεί άμεσα το θέμα.
Τους επόμενους μήνες, δημοσιεύματα προειδοποιούσαν τα άτομα που είχαν θετά παιδιά στο σπίτι και ακόμη δεν είχαν δηλώσει ενώπιον δικαστηρίου την υιοθεσία, να πάνε άμεσα να τα δηλώσουν. Ένα παράδειγμα από τα δημοσιεύματα ήταν αυτό στις 2 Νοεμβρίου 1954 στην εφημερίδα "ΈΘΝΟΣ".
Το κράτος, μέχρι τη ρύθμιση του σχετικού νομοσχεδίου, σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας "ΈΘΝΟΣ" τον Μάιο του 1954, έδινε μικρό επίδομα ως κίνητρο για να προσελκύσει ενδιαφερόμενες οικογένειες.
Ακόμα και μετά την εφαρμογή της νομοθεσίας, η Εκκλησία Κύπρου συνέχισε το έργο της με τις υιοθεσίες και την εξεύρεση παιδιών.
Η Αρχιεπισκοπή είχε επίσης στη κατοχή της κτίρια, τα οποία χρησιμοποιούνταν ως ορφανοτροφεία για παιδιά ηλικίας 5-18 χρόνων, σε όλες τις πόλεις.
Στη Λευκωσία ένα γνωστό ορφανοτροφείο ήταν το κτήριο Διανέλλου και Θεοδότου που λειτουργεί σήμερα ως γυμνάσιο, στο κέντρο της πόλης.
Το κτήριο είχε κτιστεί από την Αθηνά Διανέλλου για την φιλοξενία παιδιών ως ορφανοτροφείο και έπειτα δωρίστηκε στην Αρχιεπισκοπή. Λειτουργούσε μέχρι το 1974, όταν πλέον ο χώρος χρησιμοποιήθηκε για να φιλοξενηθούν πρόσφυγες και τα παιδιά μεταφέρθηκαν σε σπίτι με ενοίκιο. Ωστόσο, λόγω του μικρού αριθμού των παιδιών, σιγά σιγά το ορφανοτροφείο σταμάτησε να λειτουργεί.
Μέσα από δημοσιεύσεις στον Κυπριακό Τύπο (πρώτη εικόνα εφημερίδα "Φιλελεύθερος" 1958 ,δέυτερη εικόνα ''ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ'' 1966) βλέπουμε ότι η Αρχιεπισκοπή είχε ενεργό δράση στην υιοθεσία παιδιών και μετά την εφαρμογή του σχετικού νόμου.
Στον Τύπο της εποχής φιλοξενήθηκαν πολλές αιτήσεις ζευγαριών που ήθελαν να υιοθετήσουν παιδί. Στις δημοσιεύσεις αυτές καλούσαν οποιονδήποτε έχει ένσταση στην υιοθεσία να το δηλώσει. 
Σημαντικό να αναφερθεί, ότι υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες υπήρξε ένσταση και τελικά η υιοθεσία δεν προχώρησε.
Άλλα δημοσιεύματα όπως αυτό της Χαραυγής στις 14 Ιανουαρίου 1962, έκαναν έκκληση για οικογένειες να υιοθετήσουν παιδιά που ήταν στη διαδικασία εξεύρεσης οικογένειας. Ενώ άλλες δημοσιεύσεις είναι σε μορφή αγγελίας όπου οικογένειες ζητούν να υιοθετήσουν παιδιά.
Σήµερα την υιοθεσία διέπουν οι ακόλουθοι Νόµοι: / Ο περί Υιοθεσίας Νόµος του 1995, Ν. 19(1 )/95. II. Ο περί της Σύµβασης για την Προστασία των Παιδιών και για τη Συνεργασία αναφορικά µε ∆ιακρατική Υιοθεσία (Κυρωτικός) Νόµος του 1994, Ν. 26(ΙΙΙ)/94.;
Ι. Ο περί Υιοθεσίας Νόµος 19(Ι)/95 Ο Νόµος αυτός αφορά τις υιοθεσίες που γίνονται στην Κύπρο. Έχει ισχύ από τις 17.3.95.
