Ο αγώνας της ΕΟΚΑ έφερε την Κύπρο κοντά όσο ποτέ προηγουμένως στον Πανελλαδικό πόθο της ένωσης του νησιού με την Ελλάδα πριν την τελική κατάληξη σε αυτό που μια μερίδα στην Κύπρο θεωρεί ως "έκτρωμα" της Ζυρίχης – Λονδίνου.
Αναμφίβολα, ο αγώνας της ΕΟΚΑ σηματοδότησε μια νέα σελίδα για τον κυπριακό λαό, ο οποίος οδήγησε τελικά στην ανεξαρτησία της Κυπριακής Δημοκρατίας, την οποία διαφυλάσσουμε ως "κόρη οφθαλμών" μέχρι σήμερα.
Ήταν, όμως, ο κυπριακός λαός ενωμένος στην περίοδο της ΕΟΚΑ; Ποια είναι η αλήθεια 53 χρόνια μετά;
Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή
Κατά τη διάρκεια του αγώνα της ΕΟΚΑ, υπήρξε μεγάλη ένταση μεταξύ των αγωνιστών της ΕΟΚΑ και της αριστεράς. Κάτι που ενίσχυσε και η δράση της εκκλησίας η οποία έλαβε ξεκάθαρο και φανερό ρόλο στον απελευθερωτικό αγώνα. Ανέκαθεν η εκκλησία δεν έβλεπε με καλό μάτι την άνοδο της αριστεράς στην Κύπρο και την αυξανόμενη επέμβαση του Γενικού Γραμματέα του ΚΚΕ Ζαχαριάδη στα εσωτερικά του νησιού.
Ιστορικά το κλίμα οξύνθηκε με την έλευση του Γρίβα, ο οποίος για τους αριστερούς αποτελούσε κόκκινο πανί, καθώς είχε αντικομμουνιστική δράση στην Ελλάδα τα προηγούμενα χρόνια.
Οι εκτελέσεις
Στη διάρκεια του απελευθερωτικού αγώνα της ΕΟΚΑ, υπήρχαν είτε το θέλουμε είτε όχι, κάποιες απώλειες ακόμα και E/κ. Η αριστερά αποδίδει πολιτικό κίνητρο πίσω από τις εκτελέσεις των Ε/κ, ενώ η ΕΟΚΑ θεωρεί ότι πρόκειται για θανάτους ανθρώπων που είτε αποτέλεσαν παράπλευρες απώλειες, είτε ότι ήταν προδότες και συνεργάτες των Άγγλων.
Τα πράγματα χειροτέρεψαν όταν διέρρευσε ότι, δήθεν, το ΚΚΕ αποκάλυψε την ταυτότητα του "Διγενή" στους Άγγλους και αποκάλεσε τον ένοπλο αγώνα «μεμονωμένες τρομοκρατικές εκδηλώσεις».
Το 1956 το ΚΚΕ αποδέχτηκε τη δράση της ΕΟΚΑ χαρακτηρίζοντας ως πανεθνικό το αίτημα της Ένωσης.
Το 1957 η ηγεσία του ΑΚΕΛ, υπό τον Ανδρέα Φάντη, τονίζει με απόφαση της Κεντρικής Επιτροπής ότι σέβεται την ΕΟΚΑ αν και εξακολουθούσε να θεωρεί καταλληλότερη λύση το δημοκρατικό μαζικό αγώνα.
Ο Γρίβας, μάλιστα, έγραψε στο Mακάριο:
"Διά τους κομμουνιστάς έπρεπε να είχε εφαρμοσθή η αρχή την οποίαν υπέδειξα ευθύς εξ αρχής, άμα τη εμφανίσει των εις το πολιτικόν πεδίον, εκ της αφανείας εις ήν κατεδίκασαν εαυτούς διά των πράξεών των, δηλαδή να κτυπηθούν, να ταπεινωθούν, ώστε να μη δύνανται να προβληθούν ούτε επί του πολιτικού ούτε επί του αγωνιστικού πεδίου. Να αντιμετωπίσωμεν την κατάστασιν θαρραλέα. Oι κομμουνισταί είναι αντίπαλοί μας, είτε το θέλουμε, είτε όχι. Eνδείκνυται να τους εξοντώσωμεν ως πολιτικήν οντότητα, ώστε να μη είναι πλέον υπολογίσιμος και δυναμένη διά των αποφάσεών της να επηρεάζη το εθνικόν ζήτημα, όπως δηλ. συνέβαινε μέχρι τούδε".
11 μέλη του ΑΚΕΛ εκτελέστηκαν
Σύμφωνα με στοιχεία τα οποία έχουν δει το φως της δημοσιότητας, κατά την περίοδο του ένοπλου αγώνα, είχαν εκτελεστεί μεταξύ άλλων και 11 μέλη του ΑΚΕΛ τότε.
Προσπάθεια αποκατάστασης της μνήμης των 11
Το 2012, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Δημήτρης Χριστόφιας θέλησε να αποκαταστήσει τη μνήμη κάποιων εκ των πεσόντων.
1956-1957
Νεόφυτος Κλεάνθους από τη Μεσόγη. (Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Αγωνιστών ΕΟΚΑ, για το θάνατο του υπάρχουν ανεπιβεβαίωτα στοιχεία)
Ανδρέας Μιχαηλίδης από τον Κάτω Πύργο. (Δεν υπάρχουν στοιχεία)
Μιχάλης Μικρασιάτης από το Φρέναρος
Χριστόδουλος Ορνιθάρης από το Φρέναρος
(Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Αγωνιστών, και οι δύο είχαν συνεργαστεί με τους Άγγλους κατακτητές)
Κώστας Σφίγγος από την Ξυλοτύμπου
Παναγιώτης Τσάρος από την Ασσια
(Σύμφωνα με τον Σύνδεσμόν αγωνιστών ΕΟΚΑ, ο Τσάρος φονεύθηκε από Βρετανική περίπολο)
1957 Γεώργιος Πολυτέχνης από το Λευκόνοικο
(Εκτελέστηκε για συνεργασία με τους Άγγλους κατακτητές)
1958
Μιχάλης Πέτρου από τη Λύση
(Σύμφωνα με τον Συνδέσμων Αγωνιστών ΕΟΚΑ 1955-1959, ο Μ. Πέτρου ως επικεφαλής ομάδας αριστερών προκαλούσε τους Αγωνιστές της ΕΟΚΑ και κινήθηκε προκλητικά εναντίον τους)
Ηλίας Τοφαρής από την Κώμα του Γιαλού
Σύμφωνα με τον Συνδέσμων Αγωνιστών ΕΟΚΑ 1955-1959, ο θάνατος του Τοφαρή προκλήθηκε από τη δική τυο στάση κατά της ΕΟΚΑ)
Κυριάκος Πατατάς από την Πηγή Αμμοχώστου
(Σύμφωνα με την ΕΟΚΑ αναφέρουν ότι δεν έχουν σχέση με τον θάνατό του)
Σάββας Μένοικος από τις Γούφες.
(Σύμφωνα με την ΕΟΚΑ,ξυλοκοπήθηκε και δέθηκε για παραδειγματισμό ως προειδοποίηση για τις πράξεις και τις δραστηριότητες εναντίον της ΕΟΚΑ. Ο θάνατος του ήταν αποτέλεσμα καρδιακής προσβολής)
Δημήτρης Μάτσουκος, Γύψου
(Σύμφωνα με την ΕΟΚΑ ήταν συνεργάτης των Άγγλων)
Αντρέας Σακκάς, Πέρα Ορεινής Λευκωσίας
(Σύμφωνα με την ΕΟΚΑ ήταν συνεργάτης των Άγγλων)
Παναγιώτης Στυλιανού.
(Εκτελέστηκε για συνεργασία με τους Άγγλους κατακτητές)
Νικόδημος Ιωάννου από τον Αγιο Θεόδωρο Αγρού
(Εκτελέστηκε για συνεργασία με τους Άγγλους κατακτητές)
Σάββας Θούπος από την Τύμπου
(Σύμφωνα με τον Συνδέσμων Αγωνιστών ΕΟΚΑ 1955-1959, η ΕΟΚΑ δεν είχε καμία σχέση με αυτήν)
Μαρία Χαρίτου από τη Μηλιά Αμμοχώστου
Δεσπούλα Κατσούρη από τη Μηλιά Αμμοχώστου.
(Σύμφωνα με τον Συνδέσμων Αγωνιστών ΕΟΚΑ και oι δύο γυναίκες έπεσαν θύματα από πυροβολισμούς που ερρίφθησαν για προστασία των αγωνιστών, όταν πλήθος αριστερών έχοντας ως ασπίδα γυναίκες όρμησαν για να αφοπλίσουν τους αγωνιστές)
Πιερής Πιστόλας από το Λευκόνοικο
(Σύμφωνα με τον Συνδέσμων Αγωνιστών ΕΟΚΑ ο θάνατος του από ξυλοδαρμό δεν είναι έργο της Οργάνωσης)
ΠΗΓΕΣ:
- Πέτρος Παπαπολυβίου: "Η ραδιοφωνική ομιλία του Νίκου Ζαχαριάδη για την ΕΟΚΑ (24 Απριλίου 1955)"
- www.makarios.eu
- mihalismihail.blogspot.gr
- Η απάντηση των Συνδέσμων Αγωνιστών ΕΟΚΑ 1955-1959 στην προσπάθεια του ΑΚΕΛ να αποκαταστήσει τους Προδότες του!
