Πολλές φορές λέμε ότι τα προβλήματα σε μια οικογένεια ξεκινούν από τη λανθασμένη επικοινωνία μεταξύ των μελών της οικογένειας, μεταξύ των γονιών ή μεταξύ των γονιών και των παιδιών τους.
Ιδιαίτερα στη σημερινή εποχή, με τους ρυθμούς της καθημερινότητας, το να μπορέσει κανείς να δώσει έμφαση στο κομμάτι αυτό φαντάζει εξαιρετικά δύσκολο για όλους τους γονείς...Είναι όμως;
H Σχολική Ψυχολόγος, Ιφιγένεια Στυλιανού, αναφέρει ότι "η ενδοοικογενειακή επικοινωνία, αποτελεί ένα βασικό παράγοντα τόσο στη διαμόρφωση της σχέσης γονέα-παιδιού, όσο και στη διαμόρφωση της συμπεριφοράς του παιδιού, εντός και εκτός τους σπιτικού πλαισίου".
Μεταφέρουμε όμως το μήνυμα που πιστεύουμε ότι μεταφέρουμε; Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν την επικοινωνία με τα παιδιά μας και αποτρέπουν τη μεταφορά του κατάλληλου μηνύματος;
Ερευνητές στο χώρο της επικοινωνίας αναφέρουν ότι μόνο το 7% της ανθρώπινης επικοινωνίας μεταφέρεται μέσα από τη λεκτική επικοινωνία. Το υπόλοιπο 93% του μηνύματος, μεταδίδεται από τις μη λεκτικές διαδικασίες επικοινωνίας, όπως τον τόνο της φωνής, τη σωματική κίνηση, τις εκφράσεις του προσώπου, κάτι που φανερώνει τον τεράστιο κόσμο μη λεκτικής επικοινωνίας, που κρύβεται πίσω από τις λέξεις.
Η κα Στυλιανού επισημαίνει πως "Ο τρόπος με τον οποίο ο συνομιλητής μας αντιλαμβάνεται το μήνυμα που του μεταφέρουμε, εξαρτάται κατά 93% από τις μη λεκτικές διαδικασίες. Ιδιαίτερα στην περίπτωση όπου ο συνομιλητής είναι το παιδί μας, χρειάζεται να είμαστε πολύ προσεκτικοί στον τρόπο με τον οποίο θα μεταφέρουμε το μήνυμα λεκτικά και μη, για να μην δημιουργήσουμε συγκρούσεις σε γνωστικό και συναισθηματικό επίπεδο".
Όπως πληροφορεί η Σχολική Ψυχολόγος είναι πολύ συχνό το φαινόμενο οι γονείς να μην μεταφέρουν ένα ξεκάθαρο μήνυμα στο παιδί, με αποτέλεσμα να προκαλούν σύγχυση στο ίδιο το παιδί, μεταφέροντας διπλό ουσιαστικά μήνυμα.
Τι εννοούμε με τον όρο "διπλό μήνυμα"...
Ας μιλήσουμε με κάποιο παράδειγμα για να γίνει απόλυτα κατανοητός ο όρος διπλό μήνυμα στο παιδί:
Ας σκεφτούμε μια οικογένεια, σε περίοδο Χριστουγεννιάτικων γιορτών, όπου γονείς και παιδιά προετοιμάζονται για την ανταλλαγή των δώρων. Ο Γιάννης, το μικρότερο παιδί της οικογένειας, μόλις έχει κάνει μια ζαβολιά η οποία θύμωσε τους γονείς του. Παρόλη την ένταση που προκάλεσε, οι γονείς με θυμωμένο ύφος του δίνουν το δώρο του, λέγοντας του πόσο άτακτος ήταν προ λίγου. Αυτό, αποτελεί ένα ξεκάθαρο παράδειγμα διπλού μηνύματος, όπου ο Γιάννης λαμβάνει ένα δώρο από τους γονείς του, ενώ την ίδια στιγμή αυτό το «βραβείο» συνοδεύεται με επίπληξη.
Ένα άλλο παράδειγμα, αποτελεί η επικοινωνία με τα παιδιά μας ενώ είμαστε ιδιαίτερα κουρασμένοι, με αποτέλεσμα την ίδια στιγμή που μιλάμε και ακούμε το παιδί μας, το ύφος και η στάση μας να εκδηλώνουν χαμηλό ενδιαφέρον. Και στις δύο περιπτώσεις, το λεκτικό μήνυμα διαφέρει από το μη λεκτικό μήνυμα, κάτι που συγχύζει συναισθηματικά τα παιδιά (δημιουργώντας τη σκέψη: η μαμά ενδιαφέρεται να με ακούσει, ή όχι;) και γνωστικά (μήπως η ζαβολιά δεν ήταν τόσο σοβαρή, γι’ αυτό οι γονείς μου δίνουν το δώρο μου;).
Η κα Στυλιανού κάνει ιδιαίτερα αναφορά μάλιστα στο ότι πέρα από τον λεκτικό τρόπο με τον οποίο επιλέγουμε σαν γονείς να μεταφέρουμε το μήνυμα στα παιδιά μας, είναι εξαιρετικά σημαντικό να δίνουμε προσοχή στη στάση, το ύφος, τον τόνο της φωνής μας και τις εκφράσεις μας. Διαδικασίες οι οποίες κατέχουν πρωταγωνιστικό ρόλο στην μεταφορά του κατάλληλου μηνύματος, και στην αποφυγή της συναισθηματικής και γνωστικής σύγχυσης των παιδιών.
