Η πρώτη Μαΐου αποτελεί διαχρονικά μια μέρα ορόσημο για όλους τους εργάτες αφού αποτελεί την καθιερωμένη γιορτή της εξέγερσης των εργατών του Σικάγου.
Η μέρα καθιερώθηκε όταν το Μάη του 1886 τα εργατικά συνδικάτα στο Σικάγο ξεσηκώθηκαν διεκδικώντας 8ωρο αλλά και καλύτερες εργασιακές συνθήκες.
Οι εξεγέρσεις των εργατών του Σικάγο στις αρχές του Μάη του 1886, βάφηκαν στο αίμα και αποτέλεσαν τη συνέχεια των διεκδικήσεων των εργατών στον Καναδά το 1872.
Από το 1872 μέχρι και το 1886, γενικά, τα συνδικάτα στις ΗΠΑ διεκδικούσαν ανοιχτά τα δικαιώματα των εργατών. Το αποκορύφωμα και η απαρχή για τις ΗΠΑ έγινε στο συνέδριο της Αμερικανικής Ομοσπονδίας Εργασίας όταν αποφασίστηκαν οι απεργιακές κινητοποιήσεις και οι διαδηλώσεις στο Σικάγο, που αποτελούσε το μεγαλύτερο βιομηχανικό κέντρο των ΗΠΑ.
Η αιματοβαμμένη διαδήλωση
Στις 4 Μαΐου του 1886, 600.000 άνθρωποι συμμετείχαν στις απεργίες που γίνονταν σε όλη την χώρα, και πάνω από 80.000 στο Σικάγο. Παράλληλα, οι εργάτες, ξεκίνησαν με τις γυναίκες και τα παιδιά τους ειρηνική διαδήλωση στην πλατεία Haymarket ενώ στην ίδια περιοχή, είχαν φτάσει από νωρίς αστυνομικές δυνάμεις με οπλοπολυβόλα και περίστροφα.
Κατά τη διάρκεια των ομιλιών οι αστυνομικές δυνάμεις άρχισαν να προκαλούν και τότε μια χειροβομβίδα από την πλευρά των διαδηλωτών χτύπησε τους ένστολους σκοτώνοντας 7 αστυνομικούς.
Σε απάντηση οι αστυνομικοί άνοιξαν πυρ στα τυφλά σκοτώνοντας δεκάδες διαδηλωτές αν και η επίσημη εκδοχή ανέφερε μόλις 4 νεκρούς.
Την ίδια στιγμή, άρχισε το κυνήγι των μαγισσών: Οκτώ διαδηλωτές συνελήφθησαν και δικάστηκαν.
Οι τέσσερις εξ αυτών καταδικάστηκαν σε θάνατο ενώ άλλος ένας αυτοκτόνησε στη φυλακή.
Πρωτομαγιά στην Ελλάδα
Το 1892 έγινε η πρώτη πρωτομαγιάτικη συγκέντρωση στην Ελλάδα, από το Σοσιαλιστικό Σύλλογο του Καλλέργη. Το 1893, 2.000 εργάτες διαδήλωσαν ζητώντας οκτάωρο, Κυριακή αργία και κρατική ασφάλιση στα θύματα εργατικών ατυχημάτων ενώ το 1894, σε μια μεγάλη συλλαμβάνονται 10 άτομα καθώς και ο ίδιος ο Σταύρος Καλλέργης.
Ο εργατικός αγώνας στην Κύπρο
Ο εργατικός αγώνας στην Κύπρο για τα βασικά (όσα θεωρούμε σήμερα βασικά) δικαιώματα των εργατών άρχισε να εμφανίζεται επιδερμικά τη δεκαετία του 1920 με δεκάδες εργάτες στην Κύπρο να βγαίνουν στους δρόμους και να απεργούν.
Αποκορύφωμα ήταν τα αιματηρά γεγονότα του 1948 στο Μαυροβούνι όταν και κορυφωθήκαν οι απεργιακές κινητοποιήσεις των εργατών με τις αποικιακές αρχές να απαντούν με τα όπλα.
Το 1948 ήταν η χρονιά όπου οι μεταλλωρύχοι, οι αμιαντωρύχοι και οι οικοδόμοι αντέδρασαν για πρώτη φορά μαζικά κατά της συνεχόμενης εκμετάλλευσης των βρετανών αποικιοκρατών και του ξένου κεφαλαίου που απολάμβανε για δεκαετίες τις αντιλαϊκές συνθήκες που επικρατούσαν στη χώρα μας. Ήταν η πρώτη μαζική αντίδραση – απεργία με αίτημα την αλλαγή των εργασιακών συνθηκών, τον τερματισμό της πολύωρης εργασίας και των αντίξοων συνθηκών που εξαθλίωναν τις εργατικές μάζες.
Το Μάρτιο του 1948 αστυνομία και απεργοσπάστες επιτέθηκαν στους απεργούς που αρνούνταν να επιστρέψουν στις δουλειές τους. Σε σύντομο χρονικό διάστημα η απεργία μετατράπηκε σε μια μάχη σώμα με σώμα. Από τη μια οι απεργοί και από την άλλη οι αστυνομικοί οι οποίοι πρώτα ξυλοφόρτωσαν τους εργάτες και κατόπιν άνοιξαν πυρ σε βάρος τους.
Τον Απρίλιο του 1948 ο Αμερικανός διευθυντής της Μεταλλευτικής Εταιρείας έφτασε στη χώρα μας για να διαπραγματευτεί με τους εργάτες.
Μετά από 4 μήνες απεργιών η διεύθυνση της εταιρείας και η αποικιακή κυβέρνηση έκαναν δεκτά τα αιτήματα των εργατών στις 16 Μαΐου 1948 ενώ λίγους μήνες αργότερα η αμερικανική εταιρεία αποδέχτηκε τους όρους των εργατών.
