Σημαντικό πρόβλημα φαίνεται να υφίσταται για τη χώρα μας αναφορικά με τη διαχείριση των στερεών αποβλήτων αφού όπως διαφάνηκε μέσα από πανευρωπαϊκή έρευνα πόρρω απέχουμε από τους σωστούς κανόνες διαχείρισης των αποβλήτων.
Πλέον σε όλην την Ε.Ε. θα ισχύουν νέοι κανόνες ανακύκλωσης, συσκευασίας και υγειονομικής ταφής με στόχο να προωθηθεί η στροφή προς ένα πιο βιώσιμο μοντέλο, γνωστό ως κυκλική οικονομία.
Παράλληλα, το ενδεχόμενο της επιβολής ενός μεγάλου προστίμου - που φτάνει τις 30 χιλιάδες ευρώ την ημέρα - είναι πλέον ορατό αφού εδώ και αρκετά χρόνια δεν λήφθηκε καμία απόφαση για τη διαχείριση των στερεών αποβλήτων.
Έρχεται καμπάνα στην Κύπρο για τα σκουπίδια
Σύμφωνα με τη νέα ευρωπαϊκή νομοθεσία η ιεράρχηση των δράσεων και των εργασιών διαχείρισης των αποβλήτων είναι:
α) πρόληψη,
β) προετοιμασία για επαναχρησιμοποίηση,
γ) ανακύκλωση,
δ) άλλου είδους ανάκτηση, π.χ. ανάκτηση ενέργειας, και
ε) διάθεση.
Από τα πιο σοβαρά ζητήματα
Σε επικοινωνία που είχαμε με το Βουλευτή των Οικολόγων κο Θεοπέμπτου, μας ανέφερε ότι υπάρχουν τεράστια προβλήματα στην Κύπρο στον τομέα της διαχείρισης στερεών αποβλήτων αφού το κράτος όχι μόνο δεν προλαβαίνει τη δημιουργία των αποβλήτων με την εφαρμογή τη πολιτική της πρόληψης αλλά βρίσκεται και προ των πυλών ενός μεγάλου προστίμου για το οποίο μας δόθηκε παράταση.
Συγκεκριμένα, στην Κύπρο εξακολουθούμε να έχουμε τη συνήθεια να πετάμε αντικείμενα όπως καρέκλες, καναπέδες κλπ τα οποία θα μπορούσαν να επαναχρησιμοποιηθούν. Π.χ. σε άλλες χώρες τα αντικείμενα αυτά όχι μόνο δεν καταλήγουν στο δρόμο ή σε χωράφια αλλά δίνονται σε δημοτικά καταστήματα τα οποία τα χαρίζουν ή τα πωλούν- σε χαμηλότερες τιμές- σε άτομα με χαμηλότερα εισοδήματα.
Παράλληλα, ως χώρα, είμαστε- σύμφωνα με τον κο Θεοπέμπτου σε πολύ χαμηλά επίπεδα αναφορικά με την ανακύκλωση συσκευασιών, ιατρικών απορριμμάτων, χημικών προϊόντων κλπ γεγονός που επιφέρει και τη μεγάλη αύξηση των αποβλήτων.
Υπάρχει θέμα προστίμου
Εξάλλου, η Κυπριακή Δημοκρατία κινδυνεύει και πάλι να βρεθεί υπό την απειλή προστίμου από την Ε.Ε. λόγω του ότι εξακολουθεί να διατηρεί τους σκυβαλότοπους στον Κοτσιάτη και στο Βατί. Ήδη στην Κύπρο από το 2013 επιβλήθηκε πρόστιμο 30 χιλιάδων ευρώ την ημέρα το οποίο και «γλιτώσαμε» μέχρι στιγμής λόγω της παράτασης που πήραμε προκειμένου να δημιουργήσουμε μονάδες διαχείρισης των στερεών αποβλήτων.
Παρόλα αυτά η χώρα μας- παρά την παράταση που έλαβε, δεν προέβη σε όποιαδήποτε αλλαγή και σήμερα- μετά και τη νέα λήξη της διορίας- βρίσκεται προ των πυλών σε νέα επιβολή προστίμου.
Επίσης, σύμφωνα με τον κο Θεοπέμπτου, από το 2016 στάλθηκε μια ακόμα οδηγία που μας υποχρεώνει όπως το 75 % των οργανικών αποβλήτων να μην πετιούνται. Κάτι για το οποίο δεν αλλάξαμε κάτι ακόμα.
Σύσκεψη στο Υπ. Γεωργίας
Την Παρασκευή έλαβε χώρα σύσκεψη στο Υπ. Γεωργίας προκειμένου να βρεθεί η λύση στο ζήτημα πριν να είναι και πάλι αργά. Στη σύσκεψη συζητήθηκε το όλο θέμα σε μιαν πρώτη προσπάθεια επίλυσης του αφού πλέον είναι πολύ δύσκολα τα πράγματα μετά και το τέλος της παράτασης που μας δόθηκε.
Ούτως ή άλλως για να δοθεί ξανά παράταση θα πρέπει η Ε.Ε. να δει να παράγηεται έργο ή έστω να τεθούν οι πρώτες δομές.
Μειωμένα ποσοστά αλλά…
Από το 2005 έως το 2016, ο μέσος όρος των αστικών αποβλήτων κατά κεφαλή μειώθηκε κατά 7% στην ΕΕ ωστόσο, οι τάσεις διαφέρουν σε μεγάλο βαθμό ανάλογα με τη χώρα.
Για παράδειγμα, ενώ τα κατά κεφαλήν αστικά απόβλητα αυξήθηκαν στη Δανία, τη Γερμανία, την Ελλάδα, τη Μάλτα και την Τσεχική Δημοκρατία, εντούτοις μειώθηκαν στη Βουλγαρία, την Ισπανία, την Ουγγαρία, τη Ρουμανία και τις Κάτω Χώρες.
Στα υψηλότερα ποσοστά η Κύπρος
Σε απόλυτες τιμές, το υψηλότερο επίπεδο αστικών αποβλήτων παράγεται στη Δανία, τη Μάλτα, την Κύπρο και τη Γερμανία, ενώ το μικρότερο ποσοστό στην Πολωνία, την Τσεχική Δημοκρατία και τη Σλοβακία.
Ο τουρισμός, σύμφωνα με την έρευνα, συνέβαλε στο να βρίσκεται στα υψηλότερα ποσοστά τόσο η Κύπρος όσο και η Μάλτα.
Στόχοι της Ε.Ε.
Η ΕΕ επιθυμεί να προωθήσει όσο το δυνατόν περισσότερο την πρόληψη των αποβλήτων και την επαναχρησιμοποίηση των προϊόντων. Αν αυτό δεν είναι δυνατό, προτιμά την ανακύκλωση (συμπεριλαμβανομένης της κομποστοποίησης) καθώς και τη χρήση των αποβλήτων για την παραγωγή ενέργειας.
Η Κύπρος φαίνεται να επιλέγει την πιο επιβλαβή επιλογή για το περιβάλλον και την υγεία των ανθρώπων που είναι η απόρριψη αποβλήτων.
Ανάλογα με τη χωρά
Σύμφωνα με τις στατιστικές του 2016, το 47% όλων των αστικών αποβλήτων στην ΕΕ ανακυκλώνεται ή λιπασματοποιείται. Ωστόσο, οι πρακτικές διαχείρισης αποβλήτων ποικίλλουν πολύ μεταξύ των χωρών της ΕΕ και αρκετές χώρες εξακολουθούν να αποθηκεύουν μεγάλες ποσότητες αστικών αποβλήτων.
