Οι Παγκύπριες εξετάσεις, ένα κομβικός σταθμός για κάθε μαθητή, πλησιάζουν. Το άγχος είναι ένα από τα πιο βασικά ανθρώπινα συναισθήματα και συμβαίνει σε κάθε άτομο κάποια στιγμή.
Το αίσθημα ανησυχίας είναι φυσιολογικό και μπορεί να κυμαίνεται από πολύ χαμηλά επίπεδα έως τόσο υψηλά επίπεδα που επηρεάζουν τις κοινωνικές, προσωπικές και ακαδημαϊκές επιδόσεις.
Στο σχολικό περιβάλλον, το άγχος παρατηρείται συχνά στους μαθητές όταν αξιολογούνται, όπως όταν δίνουν μια εξέταση ή μια δημόσια παρουσίαση.
Όταν το εν λόγω άγχος είναι σοβαρό, μπορεί να έχει σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις στην ικανότητα του μαθητή να αποδώσει στο βέλτιστο των ικανοτήτων του.
Μπορεί να συμβάλει σε συναισθήματα απώλειας ελέγχου και ίσως κατάθλιψης, ειδικά στα κορίτσια. Όταν οι άνθρωποι γίνονται πολύ ανήσυχοι, τείνουν να βλέπουν περισσότερες καταστάσεις ως δυνητικά απειλητικές από ό, τι οι περισσότεροι από τους συνομηλίκους τους.
Η Σχολική Ψυχολόγος, Έλενα Άσπρου, αναφέρει πως οι ειδικοί της ψυχικής υγείας, όπως οι σχολικοί ψυχολόγοι σε συνεργασία με τους εκπαιδευτικούς μπορούν να βοηθήσουν τους μαθητές να αποτρέψουν και να ελέγξουν το άγχος των εξετάσεων με την εκμάθηση διάφορων στρατηγικών.
Σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν οι γονείς αλλά και οι ίδιοι οι μαθητές. Η Έλενα Άσπρου προτείνει:
Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς
Παρόλο που μπορεί να είναι απαραίτητη η επαγγελματική παρέμβαση, οι παρακάτω εισηγήσεις μπορεί να είναι χρήσιμες για τους γονείς παιδιών που αντιμετωπίζουν άγχος εξετάσεων:
- Να θυμάστε ότι το άγχος δεν είναι εσκεμμένη κακή συμπεριφορά, αλλά αντικατοπτρίζει την ανικανότητα ελέγχου του συναισθήματος από μέρους του παιδιού.
- Να είστε υπομονετικοί και έτοιμοι να ακούσετε το παιδί σας τακτικά χωρίς να είστε επικριτικοί.
- Ρωτάτε τι τους βοηθά να χαλαρώσουν, αυτό δίνει το μήνυμα ότι υπάρχουν συγκεκριμένα πράγματα που μπορούν να κάνουν για να χειριστούν το άγχος που νιώθουν που είναι φυσιολογικό μέρος της ανθρώπινης εμπειρίας.
- Να είστε συνεπείς με τον τρόπο με τον οποίο χειρίζεστε τα προβλήματα και την πειθαρχία.
- Διατηρήστε ρεαλιστικούς, εφικτούς στόχους και προσδοκίες για το παιδί σας.
- Διατηρήστε μια σταθερή αλλά ευέλικτη ρουτίνα για τις σχολικές εργασίες, τις δουλειές, τις δραστηριότητες κ.λπ.
- Αποδεχτείτε τα λάθη ως κανονικό μέρος της ανάπτυξης και αφήστε το παιδί σας να γνωρίζει ότι κανείς δεν αναμένεται να κάνει τα πάντα εξίσου καλά.
- Να επαινείτε και να ενισχύετε την προσπάθεια, ακόμα και αν το αποτέλεσμα είναι μικρότερο από το αναμενόμενο.
- Εάν το παιδί σας ανησυχεί για ένα επερχόμενο γεγονός, όπως μια παρουσίαση στην τάξη, βοηθήστε το να εξασκηθεί πολλές φορές έτσι ώστε να αυξάνεται η εμπιστοσύνη και να μειώνεται η ανησυχία.
- Διδάξτε το παιδί σας στρατηγικές οργάνωσης για να βοηθήσετε με το άγχος του όπως η οργάνωση των υλικών και του χρόνου του.
- Να θυμάστε ότι βοηθά πάντα η βαθιά ελεγχόμενη αναπνοή, οι ασκήσεις χαλάρωσης μυών, οι εσωτερικές δηλώσεις που ενθαρρύνουν ηρεμία όπως “ηρέμησε”, ανάπτυξη πλάνου όταν το άγχος αυξάνεται.
- Μην αντιμετωπίζετε τα συναισθήματα, τις ερωτήσεις και τις δηλώσεις σχετικά με το αίσθημα του άγχους ως ανόητο ή ασήμαντο. Πάρτε όλη τη συζήτηση σοβαρά και αποφύγετε να δώσετε πάρα πολλές συμβουλές. Αντίθετα προσπαθήστε να είστε εκεί για να βοηθήσετε και να προσφέρετε βοήθεια.
- Συχνά, η εκλογίκευση δεν είναι αποτελεσματική για τη μείωση του άγχους, οπότε μην επικρίνετε το παιδί σας επειδή δεν μπορεί να ανταποκριθεί σε ορθολογιστικές προσεγγίσεις.
- Μην υποθέτετε ότι το πρόβλημα θα εξαφανιστεί. Ζητήστε εξωτερική βοήθεια εάν το πρόβλημα παραμένει και συνεχίζει να παρεμβαίνει στις καθημερινές δραστηριότητες του παιδιού σας.
Πριν από τη εξέταση:
- Βεβαιωθείτε ότι το παιδί κοιμήθηκε ικανοποιητικά, όχι μόνο τη νύχτα πριν την εξέταση αλλά αρκετές μέρες πριν από αυτή.
- Παρέχετε ένα θρεπτικό γεύμα πριν την εξέταση. Μια ισορροπημένη διατροφή χαμηλή σε ζάχαρη και καφεΐνη μπορεί να αυξήσει τη νοητική και σωματική ενέργεια αλλά και να μειώσει το άγχος.
- Προσπαθήστε να διατηρήσετε μια κανονική ρουτίνα στο σπίτι, αλλά μειώστε προσωρινά τις απογευματινές δραστηριότητες εάν το πρόγραμμα του παιδιού είναι πολύ φορτωμένο
- Επιτρέψτε χρόνο για σωματική άσκηση, ελεύθερο παιχνίδι και ευκαιρίες να χαλαρώνει
- Να είστε θετικοί με το παιδί σας και να επισημαίνετε όλα τα πράγματα που κάνει καλά
- Υπενθυμίστε στο παιδί ότι είναι καλά προετοιμασμένο για την εξέταση και πιθανότατα θα τα πάει καλά
- Απαντήστε όλες τις ερωτήσεις δίνοντας σύντομες ειλικρινείς απαντήσεις
- Ελέγξτε το δικό σας άγχος. Τα παιδιά αναγνωρίζουν τις ανησυχίες των σημαντικών ενηλίκων στη ζωή τους
- Μοιραστείτε μια στιγμή όταν νιώσατε ανήσυχος και πώς αντιμετωπίσατε το συναίσθημα.
- Ζητήστε βοήθεια από το σχολείο εάν το πρόβλημα παραμένει και συνεχίζει να παρεμβαίνει στις καθημερινές δραστηριότητες.
Μετά από την εξέταση:
- Κάντε μία ή δύο γενικές ερωτήσεις σχετικά με την εξέταση, όπως "Πώς πήγε;"
- Μην κάνετε ερωτήσεις όπως "Πόσα λάθη νομίζεις ότι έκανες λάθος;" ή "Νομίζεις ότι τα πήγες καλύτερα από άλλα παιδιά;
- Μπορείτε να πείτε κάτι όπως: "Βεβαίως, οι εξετάσεις είναι σημαντικές και πρέπει να κάνεις το καλύτερο που μπορείς, αλλά να θυμάσαι ότι οι εξετάσεις δεν είναι το μόνο που έχει σημασία"
Τι μπορεί ο έφηβος να κάνει:
- Είναι σημαντικό να έχεις κάποιον να μιλήσεις, έναν φίλο, έναν γονέα, έναν θείο ή μια θεία, όταν αισθάνεσαι ανησυχία.
- Μια 20 με 30 λεπτά σωματική άσκηση τρεις έως πέντε φορές την εβδομάδα μπορεί να συμβάλει στην ενέργεια και την ηρεμία. Ωστόσο, πριν ξεκινήσετε οποιοδήποτε πρόγραμμα άσκησης, είναι σημαντικό να είστε σίγουροι ότι έχετε καλή υγεία. Ρωτήστε τον οικογενειακό γιατρό σας εάν αυτή είναι μια καλή ιδέα για εσάς.
- Η ποιότητα και η ποσότητα του ύπνου είναι σημαντικές. Η κόπωση επηρεάζει τα συναισθήματά μας. Ωστόσο, οι απαιτήσεις ύπνου ποικίλλουν. Εάν κοιμάστε ικανοποιητικά και έχετε ένα κανονικό πρόγραμμα ύπνου (μια συγκεκριμένη ώρα για να πάτε για ύπνο τη νύχτα και μια συγκεκριμένη ώρα για να σηκωθείτε το πρωί) θα νιώθετε πιο ανανεωμένοι και θα είστε πιο έτοιμοι να αντιμετωπίσετε τις ανησυχίες σας.
- Διαφορετικές δραστηριότητες χαλαρώνουν διαφορετικούς ανθρώπους. Εάν αισθάνεστε ανήσυχοι, μπορείτε να κάνετε μια μεγάλη βόλτα για να χαλαρώσετε ή να ακούσετε απαλή μουσική, να διαβάσετε ένα βιβλίο, να σχεδιάσετε ή να ζωγραφίσετε, να κάνετε γιόγκα ή πολεμικές τέχνες όπως tai chi ή tae-kwondo, εξασκηθείτε στη βαθιά αναπνοή και στις ασκήσεις χαλάρωσης μυών, ή κάντε οτιδήποτε βρίσκετε χαλαρωτικό.
- Εάν αισθάνεστε άγχος πριν ή κατά τη διάρκεια μιας εξέτασης είναι καλή ιδέα να αναπτύξετε καλές συνήθειες μελέτης, δεξιότητες διαχείρισης χρόνου και οργανωτικές δεξιότητες. Η καλή προετοιμασία μπορεί να σας δώσει μια αίσθηση εμπιστοσύνης και να μειώσετε το άγχος. Εάν ανησυχείτε για παρουσίαση εξασκηθείτε εκ των προτέρων και προετοιμαστείτε καλά. Αυτό μπορεί να λέγεται πιο εύκολα από ό, τι γίνεται, αλλά δοκιμάστε το. Η προετοιμασία βοηθά.
- Ορίστε ρεαλιστικούς στόχους. Μπορεί να μην είναι καλή ιδέα να θέσετε στόχους που είναι υπερβολικά μη ρεαλιστικοί, διότι αν δεν τους φτάσετε τότε ίσως αισθάνεστε ότι έχετε αποτύχει και έχετε απογοητεύσει άλλους. Να είστε πιο ρεαλιστικοί.
