Η αποχώρηση των ΗΠΑ από τη Συμφωνία για το Ιράν, αλλά και η υιοθέτηση κυρώσεων μπορεί να πλήξουν τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις Γι΄αυτό ακριβώς το λόγο οι Ευρωπαίοι ηγέτες καλούνται να δώσουν λύσεις στο συγκεκριμένο ζήτημα πριν να είναι αργά.
Σύμφωνα με την Ellie Geranmayeh η οποία αρθρογραφεί για το Foreign Police, αυτό που πρέπει ουσιαστικά να πράξουν οι Ευρωπαίοι ηγέτες είναι να ανασύρουν από τη φαρέτρα τους ένα εργαλείο το οποίο με επιτυχία χρησιμοποιήθηκε τη δεκαετία του 1990.
Η σκληρή έξοδος Τραμπ από τη Συμφωνία για το Ιράν, συνοδεύτηκε από ένα σαφές μήνυμα προς την Ευρώπη: Οι ΗΠΑ, θα χρησιμοποιήσουν κυρώσεις για να πιέσουν ουσιαστικά τους εταίρους τους να κλείσουν τις επιχειρηματικές πόρτες στο Ιράν.
Επιπρόσθετα, οι ΗΠΑ έχουν "ορκιστεί" ότι θα επιβάλουν ζημιογόνους δασμούς στους Ευρωπαίους εταίρους.
Ο Τραμπ απειλεί ουσιαστικά με εμπορικό πόλεμο της Ευρώπη μέσω των δασμών και των κυρώσεων κατά επιχειρήσεων στο Ιράν.
Η Ευρώπη είναι πλέον υποχρεωμένη να απαντήσει και αντιμετωπίζει μεγάλο δίλημμα εξισορρόπησης του θεμελιώδους δικαιώματος της ακεραιότητας ενάντια στο ρίσκο της περαιτέρω ζημιάς στην διατλαντική συμμαχία.
ΕΕ και Ιράν εργάζονται πάνω σε ένα σχέδιο με 9 βασικά σημεία το οποίο στόχο έχει να βοηθήσει το Ιράν να διατηρήσει την ευχέρεια να πουλά πετρέλαιο και αέριο, να προστατεύσει τις Ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και να δημιουργεί ταυτόχρονα ειδικά οικονομικά κανάλια.
Ωστόσο για να περάσουν οι πλευρές από τα λόγια στην πράξη θα χρειαστεί πραγματική πολιτική βούληση.
Δυο πιθανά μονοπάτια
Καθώς Ευρώπη και ΗΠΑ εισέρχονται σε μια νέα φάση στις συνομιλίες για το πως θα βαδίσουν διαφορετικό δρόμο, μετά την απόσυρση Τραμπ από τη Συμφωνία για το Ιράν, υπάρχουν ουσιαστικά δυο πιθανά μονοπάτια που μπορεί να ακολουθήσουν οι εξελίξεις:
Στο πρώτο σενάριο, η Ευρώπη θα επιτύχει ένα ουσιαστικά αναίμακτο διαχωρισμό καθώς οι ΗΠΑ θα εξέρχονται της συμφωνίας χωρίς ουσιαστικά να υποστούν κάποιες κυρώσεις.
Για να γίνει αυτό θα πρέπει να υπάρχουν εγγυήσεις ότι δεν θα υποστούν κυρώσεις, καθώς θα έχουν συμφωνηθεί κάποιες εταιρείες ή ακόμα και τομείς που θα λειτουργούν σε καθεστώς εξαίρεσης.
Οι εταιρείες θα μπορούν με αυτό τον τρόπο να συνεχίσουν να έχουν συναλλαγές χωρίς κυρώσεις ή θα αναγκαστούν να διαμορφώσουν με τέτοιο τρόπο τις δομές και τη συνεργασία τους με το Ιράν, έτσι ώστε να αποφύγουν την όποια επαφή με αμερικάνικές οντότητες, άτομα ή συναλλαγές σε δολάρια.
Ωστόσο, αν λάβουμε υπόψη της δηλώσεις και τοποθετήσεις τόσο του Τραμπ όσο και των αξιωματούχων του, το επικρατέστερο σενάριο είναι να βρεθούν οι ευρωπαϊκές εταιρείες αντιμέτωπες με επιβολή κυρώσεων, έτσι ώστε οι ΗΠΑ να καταφέρουν ουσιαστικό πλήγμα στην οικονομία του Ιράν.
Αν θεωρήσουμε ως δεδομένο ότι το επικρατέστερο είναι το δεύτερο σενάριο, τότε η Ευρώπη θα πρέπει να τηρήσει μια πιο σκληρή στάση στη διαπραγματευτική της προσέγγιση, έτσι ώστε να μετριάσει τις αρνητικές επιπτώσεις αλλά να διαφυλάξει την ίδια ώρα ότι το Ιράν συνεχίζει να εργάζεται στο πλαίσιο όσων έχουν συμφωνηθεί σε σχέση με το πυρηνικό του πρόγραμμα.
Αυτό ουσιαστικά συνεπάγεται διαμόρφωση νομικών μηχανισμών που θα βοηθήσουν στη μείωση των επιπτώσεων από τις κυρώσεις των ΗΠΑ, ενώ την ίδια ώρα θα πρέπει να χρησιμοποιεί απειλές σε σχέση με υποβολή αντιμέτρων τα οποία να επιφέρουν, πολιτικό, νομικό αλλά και οικονομικό κόστος στις ΗΠΑ.
Ανάμεσα στα πρώτα μέτρα που έχουν ακουστεί από πλευράς Ευρωπαίων ηγετών, είναι η αναβίωση του Ευρωπαϊκού Κανονισμού "μπλοκαρίσματος", μια κίνηση που δεν έχει γίνει εδώ και μια τουλάχιστον εικοσαετία. O βασικός στόχος του κανονισμού αυτού ήταν να εξουδετερώσει τους όποιους περιορισμούς στο διεθνές εμπόριο.
Η τελευταία φορά που η Ευρώπη αναγκάστηκε να απαντήσει σε πιθανές κυρώσεις από τις ΗΠΑ ήταν το 1996, όταν η διακυβέρνηση Κλίντον, υπέγραψε σε νόμο το σχέδιο Iran and Libya Sanctions Act και το Cuban Liberty and Democratic Solidarity Act.
Η πολιτική σύμπνοια στην Ευρώπη τότε, όπως και σήμερα, εξέπεμπε την πεποίθηση ότι οι ΗΠΑ παράνομα ανάγκαζαν την Ευρώπη να αποδεχτεί μιαν απόφαση εξωτερικής πολιτικής που ερχόταν σε αντίθεση με την ασφάλεια και τα δικά της οικονομικά συμφέροντα.
Ως απάντηση τα κράτη μέλη της ΕΕ ομόφωνα εισήγαγαν τον Κανονισμό 2271. Αν συμφωνήσουν οι ηγέτες και προβούν σε μια επικαιροποίηση του Κανονισμού προσθέτοντας σε αυτόν πέραν των υφιστάμενων και τις ενδεχόμενες Κυρώσεις από τις ΗΠΑ λόγω Ίράν, τότε το μήνυμα θα είναι σαφές προς τον Τραμπ. Μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να πυροδοτήσει μια πιο σοβαρή διαπραγματευτική διαδικασία από μέρους ΗΠΑ στο θέμα αυτό.
Ο Κανονισμός ουσιαστικά παρέχει προστασία από την εξωεδαφική εφαρμογή συγκεκριμένων νόμων που έχουν να κάνουν με το «National Defense Authorization Act for Fiscal Year 1993», «Cuban Democracy Act 1992» τμήματα 1704 και 1706 αλλά και το «Cuban Liberty and Democratic Solidarity Act of 1996».
Σε πρακτικό επίπεδο ο κανονισμός είχε ως στόχο την εξουδετέρωση των συνεπειών που ενδεχομένως να πηγάζουν από τις πιο πάνω Πράξεις σε σχέση με το Διεθνές εμπόριο και τις συμπράξεις επιχειρήσεων από κράτη μέλη της ΕΕ με τρίτα κράτη.
Σύμφωνα με τον Kανονισμό, όποιος νιώσει ότι τα συμφέροντα θίγονται από τις πιο πάνω Πράξεις τότε ενημερώνει την Επιτροπή εντός 30 ημερών από την ημερομηνία κατά την οποία απέκτησαν τις πληροφορίες αυτές.
Σύμφωνα με το άρθρο 4 του Κανονισμού "Ουδεμία απόφαση δικαστηρίου ή διοικητικής αρχής ευρισκομένης εκτός της Κοινότητας, ληφθείσα κατ'εφαρμογή, άμεση ή έμμεση, των νόμων που προσδιορίζονται στο παράρτημα και των μέτρων που βασίζονται σ'αυτούς ή απορρέουν από αυτούς, αναγνωρίζεται ή κηρύσσεται εκτελεστή καθ' οιονδήποτε τρόπο".
Σύμφωνα δε με το Άρθρο 6 "έχουν το δικαίωμα να ζητούν αποζημίωση, συμπεριλαμβανομένων των δικαστικών εξόδων, για τις ζημίες που υπέστησαν συνεπεία της εφαρμογής των νόμων που προσδιορίζονται στο παράρτημα ή των μέτρων που βασίζονται σ' αυτούς ή απορρέουν από αυτούς.
Σε γενικές γραμμές θα μπορούσε κάποιος να πει ότι πρόκειται για μια διαδικασία αναχαίτισης των κυρώσεων μιας τρίτης χώρας που στόχο έχουν να πλήξουν την οικονομία και τα συμφέροντα ευρωπαϊκών οντοτήτων, φορέων, επιχειρήσεων
