Μεγάλη πιθανότητα διεξαγωγής δεύτερου γύρου εκλογών στην Τουρκία, δήλωσε στο ΚΥΠΕ ο Δρ Νίκος Μούδουρος μεταδιδακτορικός ερευνητής στο Τμήμα Τουρκικών και Μεσανατολικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Κύπρου.
Συγκεκριμένα αναμένεται πως η μεγάλη μάχη θα δωθεί μεταξύ Ταγίπ Ερντογάν και Μουχαρέμ Ιντζέ, στις 8 Ιουλίου.
Αυτή η πιθανότητα υπάρχει, εξήγησε, λόγω της πολυδιάσπασης του πολιτικού συστήματος και της κοινωνικής πόλωσης που υπάρχει σήμερα στην Τουρκία, σημειώνοντας ότι υπάρχουν 7 υποψηφιότητες για τις προεδρικές εκλογές.
Ο ισχυρότερος υποψήφιος, ο Ταγίπ Ερντογάν εδώ και κάποια χρόνια δεν μπορεί να συσπειρώσει την πραγματική κοινωνική δύναμη που βρίσκεται πίσω από τα δύο κόμματα που τον στηρίζουν, το κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ) και το κόμμα Εθνικιστικής Δράσης (MHP). Σκιαγραφώντας την κοινωνία της Τουρκίας σε επίπεδο ταυτότητας, αξιακού συστήματος, νοοτροπίας και πολιτιστικών αξιών, ο κ. Μούδουρος είπε ότι το 50% αυτό-προσδιορίζεται ως παραδοσιακά συντηρητικοί και το υπόλοιπο 50% διαχωρίζεται εξίσου σε 25% θρησκευτικά συντηρητικοί και 25% μοντέρνοι. Υπάρχει ένα πάρα πολύ μεγάλο πεδίο άντλησης ψήφων για τα κόμματα που καθορίζονται συντηρητικά δεξιά, σημείωσε και η βάση όπου κυρίως απευθύνεται ο Ταγίπ Ερντογάν.
Μέρος όμως αυτής της βάσης τα τελευταία 3 χρόνια λόγω της φθοράς της εξουσίας, των σκανδάλων και των ανταγωνισμών που προκαλεί η πολυετή μονοκρατορία, δείχνει να διαφοροποιείται, χωρίς να κάνει την ανατρεπτική όμως επιλογή που θα προκαλέσει δονήσεις στο πολιτικό σύστημα της Τουρκίας, δήλωσε σε συνέντευξή του στο ΚΥΠΕ ο Νίκος Μούδουρος. «Χωρίς να σημαίνει ότι κάτι τέτοιο αποκλείεται». Υπάρχει 1/3 των ψηφοφόρων του ΑΚΡ και το 50% του ΜΗΡ, συμπλήρωσε, που τώρα σκέφτονται επικριτικά για το συνασπισμό των δύο κομμάτων. Αυτοί είναι οι λόγοι που η υποψηφιότητα Ερντογάν δεν συμπληρώνει, όπως εξήγησε, το 60-65% που τα δύο κόμματα είχαν μαζί στις τελευταίες Βουλευτικές εκλογές το 2015.
Νίκη Ερντογάν με ισχνή πλειοψηφία στη Βουλή
Λόγω της υπερ-συγκέντρωσης της εξουσίας σε ένα πρόσωπο, αυτό του Ταγίπ Ερντογάν, δεν θα είναι εύκολη η εκτελεστική εξουσία εάν στην τουρκική Βουλή υπάρχει μια άλλη πλειοψηφία εκτός από τον κυβερνητικό συνασπισμό ΑΚΡ-ΜΗΡ, ανέφερε ο κ. Μούδουρος.
Κεντρικό σημείο της συνταγματικής αλλαγής που έγινε το 2017, πρόσθεσε, είναι η ενότητα παρά η διάκριση των εξουσιών και η ταύτιση της εκτελεστικής εξουσίας με τη νομοθετική σε πολλά ζητήματα. Εάν λείπει μια κυβερνητική πλειοψηφία στη Βουλή θα δημιουργηθεί πρόβλημα σε κρίσιμα ζητήματα, όπως η έγκριση του κρατικού προϋπολογισμού, συμπλήρωσε.
Ο Νίκος Μούδουρος θεωρεί ότι εάν νικητής των προεδρικών εκλογών είναι ο Ερντογάν αλλά δεν έχει την πλειοψηφία στη Βουλή, δεν αποκλείεται να επαναπροκηρύξει εκλογές που όμως, με βάση το Σύνταγμα, πρέπει να είναι και πάλι διπλές. Υπάρχει επίσης, σημείωσε, το όριο των δύο θητειών για κάθε Πρόεδρο και εάν επαναπροκηρυχθούν οι εκλογές από το κοινοβούλιο και όχι από την εκτελεστική εξουσία, τότε ο Ερντογάν θα θεωρηθεί υποψήφιος για τρίτη φορά και σε αυτό υπάρχει συνταγματικό κώλυμα.
Η κατάσταση στο ΑΚΡ και η διαδοχή
Υπάρχουν πολλές και αντικρουόμενες ή αντιφατικές κάποτε πληροφορίες για τη διαδοχή στο ΑΚΡ, απάντησε ο κ. Μούδουρος σε σχετικό ερώτημα. Θεωρεί σημαντικό ότι το ΑΚΡ ως μια αυτόνομη πολιτική προσωπικότητα ουσιαστικά έχει πάψει να υπάρχει στην Τουρκία. «Τα τελευταία χρόνια λειτουργεί ως το γραφείο υλοποίησης του Προέδρου του κράτους, του αρχιστράτηγου, όπως έχει περάσει η εξουσία στο πρόσωπο του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν». Ήδη, παρατήρησε, το ισλαμικό κίνημα της Τουρκίας έχει δεχθεί έναν μεγάλο ουσιαστικό μετασχηματισμό και θεωρεί τυχαίο ότι στις προεκλογικές εκστρατείες πέρυσι και φέτος το κεντρικό πρόσωπο είναι μόνο ο Ταγίπ Ερντογάν.
Σε δομές όπου οι εξουσίες συγκεντρώνονται σε ένα μόνο πρόσωπο, η διάδοχη κατάσταση δεν είναι ομαλή, ανέφερε ο κ. Μούδουρος, λέγοντας πως αυτοί που αντιδρούν είναι η βάση, η κοινωνία που εκπροσωπεί ο συγκεκριμένος ηγέτης. Εκτιμά επίσης ότι οι δημοτικές εκλογές του 2019 θα είναι και το πρώτο δείγμα πως ο Ερντογάν θα αλλάξει τις κομματικές ισορροπίες από την τοπική αυτοδιοίκηση μέχρι την κορυφή του ΑΚΡ ώστε να διασφαλίσει την όσο πιο σταθερή και ομαλή μετάβαση της εξουσίας.
Προεκλογική εκστρατεία και το μήνυμα στον κόσμο
Η Τουρκία από το 2013, την εξέγερση στο πάρκο Γκεζί και εντεύθεν, σε επίπεδο ταυτότητας, αξιών και πολιτιστικής ταυτότητας έχει τριχοτομηθεί, ανέφερε ο κ. Μούδουρος και αυτές οι τρεις ομάδες λόγω της πόλωσης που υπάρχει, έχουν ελάχιστη επικοινωνία μεταξύ τους. Εάν κρίνουμε την προεκλογική εκστρατεία από τα μηνύματα ταυτότητας και τους πολιτιστικούς κώδικες που μεταφέρουν εξουσία και αντιπολίτευση, δήλωσε, «όντως ο Ερντογάν χαρακτηρίζεται από φθορά, παρουσιάζεται κουρασμένος, χαρακτηρίζεται δίκαια ως η χειρότερή του προεκλογική εκστρατεία».
Παρά τις σοβαρές ρίξεις που κατάφεραν οι Μουχαρέμ Ιντζέ και Σελαχατίν Ντεμιρτάς, οι τρεις ιδεολογικοί θύλακες που προαναφέρθηκαν ως κοινωνικές ομάδες, είπε, λειτουργούν ακόμη «κλειστά» και οι εκστρατείες των υποψηφίων μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης απευθύνονται κυρίως στους πυρήνες του κάθε κόμματος, παρά να σπάσουν τα τείχη που υπάρχουν.
Το κατά πόσο η οικονομική αποσταθεροποίηση στην Τουρκία έχει ανοίξει αυτούς τους θύλακες και κυρίως τους συντηρητικούς ψηφοφόρους του ΑΚΡ στην ΝΑ Τουρκία, θα φανεί στο τελικό αποτέλεσμα, σημείωσε, λέγοντας ότι στις δημοσκοπήσεις μέχρι τώρα δεν υπάρχει ανατρεπτική δυναμική.
Μουχαρέμ Ιντζέ και Μεράλ Ακσενέρ
Ο Μουχαρέμ Ιντζέ είναι «το φαινόμενο» και εάν οι εκλογές κρίνονταν από την προεκλογική εκστρατεία, θα ήταν αυτός ο νικητής, ανέφερε ο Νίκος Μούδουρος κληθείς να σχολιάσει την υποψηφιότητα αυτή όπως και εκείνη της Μεράλ Ακσενέρ.
Ο Ιντζέ έχει διαφορετικό προφίλ ακόμα και από το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό (CHP) και μπορεί να συσπειρώνει τους ψηφοφόρους του κόμματός του και να απευθύνεται σε ευρύτερα στρώματα, κυρίως της κεντροαριστεράς. Η μεγάλη διαφοροποίηση από το CHP, συνέχισε, είναι η στάση του Ιντζέ στο Κουρδικό ζήτημα και πως αντιμετωπίζει κεντρικά ζητήματα των Κούρδων ψηφοφόρων, όπως η κουρδική γλώσσα, η διδασκαλία της και πολιτιστικά δικαιώματα. «Θα μπορούσαμε να περιγράψουμε την προεκλογική του εκστρατεία ως μια κεντροαριστερή έκδοση του λαϊκισμού του ίδιου του Ερντογάν». Παρουσιάστηκε, όπως ο Ερντογάν παλαιότερα, ως ένας άνθρωπος από το λαό με πιο κεντροαριστερά χαρακτηριστικά, όπως σημείωσε.
