Το άνοιγμα του Μάο προς τις ΗΠΑ τη δεκαετία του 1970 έβγαλε την Κίνα από την απομόνωση στην οποία την είχε εγκλωβίσει η ρήξη με την ΕΣΣΔ και άνοιξε το δρόμο για τη σταδιακή ένταξη της ασιατικής χώρας στο καπιταλιστικό οικονομικό σύστημα.
Η επίσκεψη του Νίξον στην Κίνα το 1972 μπορεί να άνοιξε τα οικονομικά σύνορα της Κίνας προς την τότε Δυτική Ευρώπη και τη δύση εν γένει, αλλά 46 χρόνια μετά ο νυν Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ κάθε άλλο παρά φιλικός προς την Κίνα είναι .
Μπορεί, όμως, η Κίνα να αλλάξει τον οικονομικό ρου της ιστορίας; Μέχρι ποιο σημείο θα το τραβήξει ο Τραμπ; Ποιος είναι ο συσχετισμός των οικονομικών των δύο χωρών και που θα κλίνει η πλάστιγγα;
Ας δούμε τι έγινε τη δεκαετία του 1970 και πως φτάσαμε εδώ
Η προσέγγιση της Κίνας με τις ΗΠΑ ξεκίνησε με τη μυστική επίσκεψη του Αμερικανού συμβούλου εθνικής ασφάλειας, Χένρι Κίσινγκερ, στο Πεκίνο το 1971, όπου και συμφωνήθηκε η επίσκεψη του Νίξον το 1972.
Οι ΗΠΑ εκμεταλλευόμενες την πολιτική της αποσταλινοποίησης του Νικίτα Χρουστσόφ ( κάτι με το οποίο διαφωνούσε ο Μάο) προσπάθησαν με σύμμαχο το Πακιστάν να ανοίξουν το δίαυλο επικοινωνίας.
Την ίδια στιγμή, συνεχιζόταν η συγκέντρωση σοβιετικών δυνάμεων στα βόρεια σύνορα της Κίνας, γεγονός που έφερνε το ενδεχόμενο ενός σινοσοβιετικού πολέμου πολύ κοντά.
Πως επήλθε η ρήξη Κίνας ΕΣΣΔ
Τα πρώτα σημάδια ρήξης στις σινοσοβιετικές σχέσεις εμφανίστηκαν το 1956 κατά το 20ο συνέδριο του Κομμουνιστικού Κόμματος της ΕΣΣΔ, όταν Νικίτα Χρουστσόφ αποκήρυξε τον σταλινισμό με την Κίνα να εκφράζει τη δυσαρέσκειά της.
Παράλληλα, Η ΕΣΣΔ όξυνε την κατάσταση αρνούμενη να δώσει στην Κίνα ατομικές βόμβες και πυρηνική τεχνογνωσία.
Οι συνεχόμενες προκλήσεις της ΕΣΣΔ οδήγησαν την Κίνα αρχές της δεκαετίας του 1960 να εγείρει εδαφικά ζητήματα προς την ΕΣΣΔ, επικαλούμενη τις «άνισες συνθήκες» που είχε επιβάλει η τσαρική Ρωσία στην Κίνα.
Τον Μάρτιο 1969 ξέσπασαν οι πρώτες μεθοριακές μάχες μεταξύ Κίνας και Σοβιετικής Ένωσης, όταν η κινέζικη πλευρά έστησε ενέδρα σε σοβιετικό άγημα.
Από εκείνη τη μέρα άρχισαν όλο και περισσότερα συνοριακά επεισόδια που άφησαν δεκάδες νεκρούς και οδήγησαν τις δύο χώρες να ετοιμάζονται για πόλεμο. Η ΕΣΣΔ συγκέντρωσε ισχυρές δυνάμεις στα σύνορα.
Η κυβέρνηση του Ρίτσαρντ Νίξον το Σεπτέμβριο του 1969 εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία τόνιζε ότι οι ΗΠΑ δεν ήταν αδρανείς αν ξεσπούσε πόλεμος μεταξύ των δύο χωρών.
Αποφάσεις Τραμπ και ρήξη με την Κίνα
Το Μάρτιο του 2018, ο Τράμπ ανακοίνωσε την επιβολή δασμών στον εισαγόμενο χάλυβα και στο εισαγόμενο αλουμίνιο
Η κυβέρνηση της Κίνας δεν το άφησε να πέρασει έτσι αλλά εξέφρασε την «έντονη αντίθεσή» της, τονίζοντας ότι αποτελεί «επίθεση» εναντίον του διεθνούς πολυμερούς συστήματος εμπορίου.
«Η κατάχρηση της ρήτρας περί εθνικής ασφάλειας από μέρους των ΗΠΑ αποτελεί εσκεμμένη επίθεση εναντίον του πολυμερούς εμπορικού συστήματος που ενσαρκώνει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου (ΠΟΕ) και θα έχει ασφαλώς πολύ σοβαρές συνέπειες στην παγκόσμια εμπορική τάξη», έκρινε το κινεζικό υπουργείο Εμπορίου σε ανακοίνωσή του.
Την ίδια στιγμή, οι Κινεζικές βιομηχανίες του τομέα του μετάλλου απαιτούν το Πεκίνο να λάβει αντίμετρα αφού η Κίνα είναι η χώρα που κατατάσσεται πρώτη παγκοσμίως στην παραγωγή χάλυβα και αλουμινίου, καλύπτοντας, όμως, το 2,7% των ποσοτήτων του χάλυβα και το 9,7% του αλουμινίου του συνόλου των αμερικανικών εισαγωγών.
Ο υπουργός Εξωτερικών της Κίνας Ουάνγκ Γι διεμήνυσε, τότε, ότι το Πεκίνο «ασφαλώς θα δώσει την προσήκουσα και απαραίτητη απάντηση» αν οι ΗΠΑ προχωρήσουν στην έναρξη εμπορικού πολέμου.
Και νεό χτύπημα
Πριν προλάβει να κατακαθίσει ο κονιορτός από την ανακοίνωση για το χάλυβα ο αμερικανός πρόεδρος απείλησε και πάλι να επιβάλλει νέους δασμούς ύψους 10% σε κινέζικα προϊόντα αξίας 200 δισεκατομμυρίων δολαρίων που εισάγονται στις ΗΠΑ.
Σε ανακοίνωσή του, ο Τραμπ γνωστοποίησε ότι θα καταρτίσει κατάλογο των κινεζικών προϊόντων στα οποία θα επιβληθούν οι νέοι δασμοί τονίζοντας ότι η κίνηση αυτή θα γίνει σε αντίποινα για την απόφαση της Κίνας να επιβάλλει δασμούς σε αμερικανικά προϊόντα αξίας 50 δισ. δολαρίων.
«Αφού ολοκληρωθεί η νομική διαδικασία, αυτοί οι δασμοί θα τεθούν σε εφαρμογή εάν η Κίνα αρνηθεί να αλλάξει τις πρακτικές της, κι επίσης εάν επιμείνει να προχωρήσει στην εφαρμογή των νέων δασμών που ανακοίνωσε πρόσφατα», συνέχισε ο Τραμπ. Οι δασμοί θα επιβληθούν «για να ενθαρρυνθεί η Κίνα να αλλάξει τις άδικες πρακτικές της και να ανοίξει την αγορά της στα αμερικανικά προϊόντα», δήλωσε ο Τραμπ.
Αντιδράσεις από το Πεκίνο
Η Κίνα με δηλώσεις αξιωματούχων της ανέφερε ότι θα αντιδράσει με «ποιοτικά» και «ποσοτικά» μέτρα μόλις η κυβέρνηση των ΗΠΑ δημοσιεύσει τον κατάλογο των κινεζικών προϊόντων στα οποία θα επιβληθούν δασμοί.
«Εάν οι ΗΠΑ χάσουν την κοινή λογική και δημοσιοποιήσουν έναν κατάλογο (νέων προϊόντων στα οποία θα επιβληθούν δασμοί), η Κίνα θα έχει την υποχρέωση να υιοθετήσει έναν συνδυασμό ποσοτικών και ποιοτικών μέτρων σε αντίποινα», αναφέρει η ανακοίνωση του υπουργείου Εμπορίου της Κίνας.
Η οικονομική ανισορροπία
Σύμφωνα με στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας (World Development Indicators database), για το 217 και περιλαμβάνουν και στοιχεία για το παγκόσμιο ΑΕΠ, η οικονομία των ΗΠΑ παραμένει η μεγαλύτερη στον κόσμο όντας σχεδόν 10% μπροστά από την Κίνα.
Τα πράγματα, όμως, δεν είναι τόσο εύκολα για τις ΗΠΑ αφού σύμφωνα με τα στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας το μπλοκ των ασιατικών χωρών υπερισχύει εμφανώς των ΗΠΑ.
Οι 10 μεγαλύτερες οικονομίες
- ΗΠΑ ( 18.030 τρισεκατομμύρια)
- Κίνα ( 11 τρισεκατομμύρια)
- Ιαπωνία ( 4.380 τρισεκατομμύρια)
- Η Γερμανία (3.36 τρισεκατομμύρια)
- Ηνωμένο Βασίλειο ( 2.86 τρισεκατομμύρια)
- Γαλλία ( 2.420 τρισεκατομμύρια)
- Ινδία ( 2,09 τρισεκατομμύρια)
- Ιταλία ( 1.82 τρισεκατομμύρια)
- Βραζιλία ( 1.77 τρισεκατομμύρια )
- Καναδά ( 1.55 τρισεκατομμύρια )
Οι 10 μεγαλύτερες οικονομίες στην Ασία
- Κίνα ($ 11 τρισεκατομμύρια)
- Ιαπωνία ($ 4.38 τρισεκατομμύρια)
- Ινδία ($ 2.09 τρισεκατομμύρια)
- Νότια Κορέα ($ 1.38 τρισεκατομμύρια)
- Ρωσία ($ 1.33 τρισεκατομμύρια)
- Ινδονησία ($861.9 δισεκατομμύρια)
- Τουρκία ($717.9 δισεκατομμύρια)
- Σαουδική Αραβία ($646 δισεκατομμύρια)
- Ιράν ($425.3 δισεκατομμύρια)
- Ταϊλάνδη ($395 δισεκατομμύρια)
