Ο εργατικός αγώνας στην Κύπρο για τα βασικά δικαιώματα των εργατών τείνει να ξεχαστεί σε μια κοινωνία της ανοχής και της πλαστής ευμάρειας.
Με τον ίδιο τρόπο τείνουν – ή γίνεται προσπάθεια – να ξεχαστούν και τα εναπομείναντα σύμβολα των εργατικών αγώνων στη χώρα μας.
Οι εργατικές κατοικίες της Λεμεσού που βρίσκονται στη Μισιαούλη και Καβάζογλου κατασκευάστηκαν λίγο πριν το αιματηρό 1948, όταν οι εργάτες στη χώρα μας ξεκίνησαν τους συλλογικούς αγώνες και τις απεργίες διεκδικώντας τα εργατικά τους δικαιώματα.
Πρώτη κίνηση από Πλουτή Σέρβα
Ο τότε δήμαρχος Λεμεσού Πλουτής Σέρβας, ανήγειρε τις πρώτες εργατικές κατοικίες, με στόχο να στεγαστούν οι οικογένειες των εργατών που δεν είχαν τη δυνατότητα να στεγάσουν τις οικογένειες τους.
Οι κατοικίες αποτελούν επίσης μια από τις ελάχιστες ίσως προσπάθειες των δύο κοινοτήτων να συμπράξουν αφού Ε/κ και Τ/κ μέλη του τότε δημοτικού συμβουλίου καταφέρνουν να πείσουν την αποικιοκρατική κυβέρνηση να επιχορηγήσει το έργο.
Κατεδάφιση
Το 2013 και ενώ η Λεμεσός εισέρχεται για τα καλά στο στρόβιλο των αναπτυξιακών έργων με τους ουρανοξύστες τέθηκε για πρώτη φορά το θέμα της κατεδάφισης τους.
Το τραγελαφικό της όλης υπόθεσης είναι το γεγονός ότι οι εργατικές κατοικίες χτίστηκαν από τον πρώτο ΓΓ του Κομμουνιστικού Κόμματος Κύπρου Πλουτή Σέρβα και κινδύνευσαν να κατεδαφιστούν από τον προσκείμενο στο ΑΚΕΛ τότε δήμαρχο Ανδρέα Χρήστου.
Με ψήφισμα της η Πλατφόρμα «ΟΧΙ ΣΤΗΝ ΚΑΤΕΔΑΦΙΣΗ-ΕΡΓΑΤΙΚΕΣ ΠΟΛΥΚΑΤΟΙΚΙΕΣ-ΛΕΜΕΣΟΣ» ζητούσε τότε «ο Δήμος να αναθεωρήσει την απόφαση του για διατήρηση ενός μόνο μέρους των πολυκατοικιών, να μην προχωρήσει σε κατεδαφίσεις και να μεριμνήσει για την συνολική διατήρηση τους. Ο Δήμος θα πρέπει να μεριμνήσει για την διάσωση και βιώσιμη, ευφάνταστη επαναχρησιμοποιήση και των τριών κτιρίων, που απέμειναν, με στόχο την κοινωνική αναβάθμιση της ευρύτερης περιοχής».
Πιο κάτω παρατέθηκαν οι λόγοι για τη διατήρηση τους:
Ιστορικό και κοινωνικό ενδιαφέρον:
- Προγραμματίστηκαν και χτίστηκαν, μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, σε συνθήκες έντονων τεχνικών, οικονομικών και κοινωνικών ανακατατάξεων και επιπτώσεων, αστυφιλίας καθώς και ανισοτήτων στην αναπτυσσόμενη τότε εμποροβιομηχανική πόλη σε καθεστώς αποικιοκρατίας, με πρωτοβουλία, αγώνες και καταβολή μέρους των δαπανών από το Δήμο Λεμεσού.
- Αποτελούν τα πρώτα δείγματα κοινωνικής στέγης στην πόλη.
Πολεοδομικό χαρακτήρα:
- Η μελετημένη επιλογή της θέσης του συγκροτήματος στον ιστό της τότε πόλης, κοντά σε βιομηχανικές μονάδες, σε αναπτυσσόμενες συνοικίες εργαζομένων.
- Το μέτρο και ο ρυθμός στην χωροθέτηση των κτιρίων στο οικόπεδο αποτελούν πρώιμους πολεοδομικούς προβληματισμούς, ειδικά για τέτοιου είδους συγκροτήματα.
Αρχιτεκτονική και πολιτιστική διακριτή αξία:
- Η ογκοπλαστική επίλυση των διώροφων κτισμάτων με ανεξάρτητες μονάδες ανά όροφο, εν σειρά.
- Η αφαιρετική διάθεση
- Η απουσία διακοσμητικής προσπάθειας, αποτελεί μια πρωτοποριακή για την εποχή της, στα τοπικά πλαίσια, λύση, στα μεταίχμια του μοντερνισμού, όσον αφορά την ανάγκη μαζικής κοινωνικής στέγασης, από δημόσιο φορέα.
Γυρίσαμε σελίδα;
Το 2017 ο νυν δήμαρχος Λεμεσού κος Νίκος Νικολαΐδης παρουσίασε έργα που θα συγχρηματοδοτούνταν από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης της Ευρωπαϊκής Ένωσης την Προγραμματική Περίοδο 2014 – 2020, ανάμεσα στα οποία βρισκόταν και η ανάπλαση των δημοτικών κατοικιών στην οδό Μισιαούλη και Καβάζογλου.
Σε επικοινωνία που είχαμε με τον Αρχιτέκτονα κο Αλέξανδρο Χριστοφίνη, διευθύνοντα σύμβουλο του δημιουργικού - αρχιτεκτονικού γραφείου μελετών ANBAU, αναφορικά με το ζήτημα αυτό, μας ειπώθηκε ότι οι εν λόγω κατοικίες αποτελούσαν έναν οικοδομικό νεωτερισμό, όχι μόνο ως προς την διάταξη του χώρου (παραδείγματος χάριν, εσωτερική τουαλέτα - λουτρό, χωροθέτηση πολυκατοικίας στο οικόπεδο) αλλά και ως προς τον τρόπο που το κτίριο αυτό, βρέθηκε να ενώνει διαφορετικές πληθυσμιακές ομάδες.
Το κτηριακό συγκρότημα κατοικιών περιλάμβανε 5 διώροφα συγκροτήματα και 2 μονώροφα, χτισμένα γύρω από μια μεγάλη αλάνα που λειτουργούσε ως το σαλόνι κοινωνικοποίησης της περιοχής καθώς και το υπερτοπικό γήπεδο ποδοσφαίρου.
Πως άρχισε η κατεδάφιση
Κατά το πρώτο μισό του 2000 κατεδαφίστηκαν τα δύο μονώροφα συγκροτήματα στην νότια πλευρά του οικοπέδου, καθώς αυτό παραχωρήθηκε στον Οργανισμό Ανάπτυξης Γης ο οποίος και ανήγειρε το πρώτο εκ των τριών νέων συγκροτημάτων.
Η αποπεράτωση των εργασιών, του πρώτου συγκροτήματος στα τέλη της δεκαετίας του 2000 έδωσε το έναυσμα να χτιστούν στην ίδια λογική, άλλες δύο πολυκατοικίες οι οποίες ολοκληρώθηκαν αρχές της δεκαετίας του 2010.
Ένα από τα ζητήματα που δημιουργήθηκε – σύμφωνα με τον κο Χριστοφίνη- είναι το γεγονός ότι οι εν λόγω νεόδμητες πολυκατοικίες, στεγάζουν χαμηλού εισοδήματος οικογένειες μαζι με οικονομικούς μετανάστες και οικογένειες ή άτομα επιδοτημένου ενοικίου.
Δημιουργήθηκε, έτσι, πύκνωση μιας και μόνο κοινωνικοοικονομικής ομάδας, και ένα χαρακτηριστικό που όπως αναφέρεται στην αρχιτεκτονική βιβλιογραφία δημιουργεί μια κατάσταση, γκετοποίησης.
Το 2013 ο δήμος, προσπαθώντας να αμβλύνει την αστική ρύπανση που προκαλεί το οποιοδήποτε εγκαταλελειμμένο αστικό κτίριο, αποφασίζει να κατεδαφίσει τις εναπομείναντες εργατικές κατοικίες (3 στο σύνολο) .
Με αυτόν τον τρόπο εκτός από τα κτήρια, θα κατεδαφιζόταν και η αρχιτεκτονική ιστορία της περιοχής. Τελικά, ο τέως δήμαρχος κ. Ανδρέας Χρήστου απέτρεψε την κατεδάφιση των εν λόγω κατοικιών και αποφάσισε τη συντήρηση τους.
Για το λόγο αυτό έγινε μειοδοτικός διαγωνισμός με στόχο να γίνει Κέντρο Ημέρας (υπό την έννοια συμβουλευτικής προβληματικών περιστατικών) και Κέντρο της Γειτονιάς. Κάτι όμως, που σύμφωνα με τον κο Χριστοφίνη, θα δημιουργούσε συνθήκες γκετοποίησης.
Τι θα μπορούσε να γίνει:
Ο κος Χριστοφίνης, πρότεινε την υπερτοπικής λογικής χρήση των τριών εναπομεινάντων κατοικιών, σε ένα πλαίσιο που να ενώνει όλες τις πληθυσμιακές κοινωνικοοικονομικές ομάδες όπως η ανέγερση ενός πολιτιστικού κέντρου, δηλαδή ενός κινηματοθεάτρου ή ενός μουσείου.
Παράλληλα, στόχος πρέπει να είναι η εκτέλεση του στόχου που έθεσαν από κοινού ο τέως και ο νυν δήμαρχος Λεμεσού για αναζωογόνηση και καλλωπισμό του εφαπτόμενου οδικού άξονα ο οποίος βρέθηκε να φιλόξενά μη προγραμματισμένα βιοτεχνικά υποστατικά.
Τι θα μπορούσαν να κάνουν σήμερα εργάτες ή άτομα με χαμηλά εισοδήματα
Σε μια εποχή όπου τα εισοδήματα μειώνονται και τα ενοίκια αυξάνονται δημιουργείται σοβαρό πρόβλημα για άτομα και οικογένειες με χαμηλά εισοδήματα. Για το σκοπό αυτό ο Οργανισμός Αναπτύξεως Στέγης παρέχει μακροπρόθεσμα δάνεια για:
- αγορά ή ανέγερση κατοικίας/διαμερίσματος
- αγορά οικιστικού οικοπέδου
- ενεργειακή αναβάθμιση ή/και ανακαίνιση κατοικίας/διαμερίσματος
ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ
Α. Αγορά ή ανέγερση/ συμπλήρωση / επέκταση κατοικίας
- Χρηματοδότηση της απόκτησης κύριας ή άλλης κατοικίας.
- Ύψος Δανείου: Μέχρι €450.000
- Περίοδος αποπληρωμής: Μέχρι 40 χρόνια
- Επιτόκια: (Κυμαινόμενα)
- Από 2,40% για απόκτηση κύριας κατοικίας
- Από 2,60% για απόκτηση άλλης κατοικίας.
Β. Ανακαίνιση ή/και ενεργειακή αναβάθμιση κατοικίας
- Ύψος Δανείου: Μέχρι €100.000
- Περίοδος αποπληρωμής: Μέχρι 15 χρόνια
- Επιτόκια: (Κυμαινόμενα) Από 2,60%
Γ. Αγορά οικιστικού οικοπέδου
- Ύψος Δανείου: Μέχρι €300.000
- Περίοδος αποπληρωμής: Μέχρι 30 χρόνια
- Επιτόκια: (Κυμαινόμενα) Από 2,60%
Το Σχέδιο καλύπτει νεαρά ζευγάρια που έχουν συνάψει το γάμο τους τα τελευταία 5 χρόνια ή έχουν
προγραμματισμένο γάμο τους επόμενους 12 μήνες και η ηλικία τους δεν είναι πέραν των 35 ετών.
ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ
- Αγορά ή ανέγερση/ συμπλήρωση / κατοικίας
- Μεταφορά στεγαστικού δανείου από άλλο Πιστωτικό Ίδρυμα
Χρηματοδότηση της απόκτησης κύριας κατοικίας.
- Ύψος Δανείου: Μέχρι €180.000
- Περίοδος αποπληρωμής: Μέχρι 40 χρόνια, με ελάχιστη περίοδο 10 χρόνια.
- Επιτόκια: (Κυμαινόμενα)
- Τα πρώτα 5 χρόνια του δανείου 1,90%
- Τα υπόλοιπα χρόνια του δανείου 2,50%
Αξίζει να αναφερθεί ότι η μέγιστη διάρκεια του δανείου μπορεί να φθάσει το 67ο έτος του μέσου όρου της ηλικίας των δανειοληπτών αλλά να μην υπερβαίνει το 70 έτος της ηλικίας οποιουδήποτε εκ των δανειοληπτών.
Παράλληλα, για ανεγέρσεις, μέχρι την ολοκλήρωση της κατοικίας, με μέγιστο χρόνο τους 18 μήνες, παρέχεται η δυνατότητα να μην καταβάλλονται δόσεις ή να καταβάλλονται μόνο οι τόκοι ή άλλη δόση που θα συμφωνηθεί.
