Την κατηφόρα έχει πάρει η τουρκική λίρα αφού μέσα σε 24 ώρες σημείωσε νέα χαμηλά ρεκόρ στις ισοτιμίες της έναντι του δολαρίου και του ευρώ. Η υπόθεση της σύλληψης του Πάστορα φαίνεται να αποτελεί και το μεγαλύτερο οικονομικό πρόβλημα στη σύγχρονη Τουρκία.
Η πτώση ξεκίνησε όταν η Άγκυρα προσπάθησε να απαντήσει στις κυρώσεις που επιβλήθηκαν από την Ουάσινγκτον αναφορικά με τη σύλληψη του αμερικανού πάστορα στην Τουρκία.
Συγκεκριμένα, οι ΗΠΑ επέβαλαν κυρώσεις σε βάρος των τούρκων υπουργών Εσωτερικών και Δικαιοσύνης για το ρόλο που διαδραμάτισαν στη δίκη εναντίον του Άντριου Μπράνσον, ενός αμερικανού πάστορα που κατηγορείται στην Τουρκία για «τρομοκρατικές» δραστηριότητες και κατασκοπεία.
Από την πλευρά του ο τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ζήτησε να παγώσουν τα περιουσιακά στοιχεία στην Τουρκία «των αμερικανών υπουργών Δικαιοσύνης και Εσωτερικών».
Η πτώση
Χθες, ένα δολάριο ανταλλασσόταν με 5,19 τουρκικές λίρες ενώ ένα ευρώ με 5,99 λίρες, με το τουρκικό νόμισμα να χάνει πάνω από 2% της αξίας της μέσα στην ημέρα.
Τα πράγματα γίνονται ακόμα χειρότερα μέρα με τη μέρα για την τουρκική λίρα μετά και την ανακοίνωση του γραφείου του αμερικανού αντιπροσώπου σε θέματα εμπορίου σύμφωνα με την οποία επανεξετάζεται το αν η Τουρκία δικαιούται να συμμετέχει σ' ένα πρόγραμμα αφορολόγητων εξαγωγών προς τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η ανακοίνωση του Λευκού Οίκου ήρθε την Παρασκευή, ως απάντηση στην απόφαση της Άγκυρας να επιβάλει δασμούς-αντίποινα στα εισαγόμενα από τις ΗΠΑ προϊόντα, μετά την επιβολή των αμερικανικών δασμών στον χάλυβα και το αλουμίνιο.
Αποτέλεσμα μετά την ανακοίνωση αυτή ήταν να σημειωθούν νέα ιστορικά χαμηλά επίπεδα έναντι του δολαρίου για την τουρκική αφού αναμένεται να επηρεαστούν οι τουρκικές εισαγωγές ύψους περίπου 1,66 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Επιτόκια
Την ίδια στιγμή, αξίζει να αναφερθεί ότι πολλοί οικονομολόγοι ζητούν αύξηση των επιτοκίων της κεντρικής τράπεζας για να περιοριστεί ο καλπάζων πληθωρισμός, όμως η τουρκική κεντρική τράπεζα δεν μπορεί να παρέμβει σε αυτό το ζήτημα λόγω των πιέσεων του Ερντογάν, ο οποίος όχι μόνο ζητάει το αντίθετο, αλλά ανοίγει νέα μέτωπα στο εσωτερικό καταγγέλλοντας τα λεγόμενα «λόμπι των επιτοκίων».
Το πρόβλημα δεν ξεκίνησε τώρα
Ήδη από την άνοιξη η τουρκική λίρα έδειξε τα πρώτα σημαντικά σημάδια πτώσης με την τιμή της τον Απρίλιο να σπάει το ένα αρνητικό ρεκόρ μετά το άλλο. Τότε, το ευρώ ισοδυναμούσε, επίσης, με περισσότερες από πέντε λίρες.
Η κατάσταση τότε είχε θορυβήσει τους ειδικούς που άρχισαν να προειδοποιούν ότι τα φτηνά δάνεια υπερέβαιναν τη ζήτηση και μπορούσαν να οδηγήσουν σε στασιμότητα ή ακόμα και ύφεση.
Απόψεις οικονομολόγων
«Το σημερινό επίπεδο του πραγματικού επιτοκίου είναι ανεπαρκές για να αντισταθμίσει τον αυξημένο γεωπολιτικό κίνδυνο μετά τις αμερικανικές κυρώσεις», εκτιμά ο Ινάν Ντεμίρ, οικονομολόγος στη Nomura International, τονίζοντας ότι η λίρα «παραμένει «ευάλωτη σε μια νέα κλιμάκωση γεωπολιτικών εντάσεων». Σύμφωνα με τον ίδιο, η κεντρική τράπεζα «δεν είναι σε θέση να αυξήσει τα επιτόκιά της»
Παράλληλα, ο ο Thede Ruest, επικεφαλής της διαχείρισης χρεών των αναδυόμενων αγορών στη Nordea αναφέρει ότι «η οικονομία της Τουρκίας μπορεί να τεθεί "εκτός ελέγχου".
Συνεχίζοντας τονίζει ότι ο Ερντογάν από τη μια έχει τρομάξει τους επενδυτές πιέζοντας τους διαμορφωτές πολιτικής της κεντρικής τράπεζας και προκαλώντας ανησυχίες για τον πληθωρισμό και από την άλλη, οι κυρώσεις των ΗΠΑ φαίνεται να οξύνουν την κατάσταση.
«Είναι σαφές ότι στην Τουρκία παρατηρούμε ένα πρωταρχικό παράδειγμα διάβρωσης της διακυβέρνησης», δήλωσε ο Ruest. Όπως και άλλες αναδυόμενες αγορές, η Τουρκία μπορεί επίσης να είναι ευάλωτη στα επιτόκια των ΗΠΑ που αυξάνονται περαιτέρω. «Ακόμη και τώρα, τα επιτόκια των ΗΠΑ ενδέχεται να κινηθούν ψηλότερα, γεγονός το οποίο αναμένεται να επηρεάσει επίσης το χρέος των αναδυόμενων αγορών», υπογράμμισε ο Ruest.
Κατρακύλα μέσα στο 2017
Εν κατακλείδι, τα τελευταία στοιχεία καταδεικνύουν ότι το τουρκικό νόμισμα έχει χάσει το ένα-τέταρτο της αξίας του το 2017, την ώρα που οΤαγίπ Ερντογάν ζητά να ασκήσει μεγαλύτερο έλεγχο της νομισματικής πολιτικής.
Όλη η κατάσταση της τουρκικής οικονομίας καθρεφτίζεται στις δηλώσεις του Per Hammarlund, αναλυτή αναδυόμενων αγορών στη SEB:
«Το καλύτερο στοίχημα τώρα είναι να περιμένουμε περαιτέρω υποχώρηση της λίρας. Η χώρα πρέπει να κάνει περισσότερα για να στηρίξει το νόμισμά της, αλλά κατά την άποψή μου το sell-off θα συνεχιστεί και η λίρα θα σημειώσει περαιτέρω βουτιά»…
