Υπό τις περιστάσεις η πρόταση και η τελική συμφωνία με την Ελληνική Τράπεζα ήταν προς το συμφέρον της οικονομίας και του κυπριακού δημοσίου, αλλά και προς το συμφέρον του συνεργατικού πιστωτικού συστήματος, τόνισε ενώπιον της Ερευνητικής Επιτροπής για την κατάρρευση του Συνεργατισμού το νυν μέλος της Επιτροπείας της Συνεργατικής Κυπριακής Τράπεζας (ΣΚΤ) και Διευθυντής της Διεύθυνσης Οικονομικών Ερευνών και ΕΕ Γιώργος Παντελή.
Κληθείς να πει πως ερμηνεύει τις συνεχείς διαφοροποιήσεις των παραδοχών από τον επόπτη και την βίαιη απόφαση για νέα κεφάλαια 800 εκ. ευρώ στον Συνεργατισμό, τη στιγμή που γνώριζε ότι το κράτος δεν μπορεί να δώσει κεφάλαια, ο κ. Παντελή είπε ότι ο επόπτης ήθελε την εξυγίανση του κυπριακού τραπεζικού συστήματος και πίεζε τα πιστωτικά ιδρύματα να κινηθούν προς αυτή την κατεύθυνση και πρόσθεσε ότι κύριο μέλημα του επόπτη ήταν να υπάρχει ένα σταθερό πιστωτικό σύστημα με κεφάλαια και να μην υπάρχουν μη εξυπηρετούμενα δάνεια.
«Είχε ως στόχο επίσης την περαιτέρω συγχώνευση του κυπριακού τραπεζικού συστήματος για να δημιουργηθούν πιο μεγάλες και ισχυρές τράπεζες για να μπορέσουν να αντεπεξέλθουν στις προκλήσεις» και για αυτό βλέπουμε αυτές τις αποφάσεις.
Είπε ακόμη ότι υπήρχαν και πιέσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο από διάφορες χώρες που πίεζαν να γίνει αυτός ο εξορθολογισμός για το τραπεζικό σύστημα της Ευρωζώνης ολοκληρωθεί η τραπεζική ένωση.
Σε ερώτηση γιατί ενώ θεωρήθηκε βιώσιμος ο Συνεργατισμός και δόθηκε το 2014 κρατική στήριξη 1,5 δισ., τελικά δεν ήταν βιώσιμος, ο κ. Παντελή, αφού σημείωσε ότι για να δοθεί κρατική στήριξη θεωρήθηκε βιώσιμη η ΣΚΤ, είπε ότι μεταγενέστερα τα δεδομένα είχαν διαφοροποιηθεί.
Ανέφερε ότι από το Νοέμβριο του 2014 η εποπτεία για τα συστημικά τραπεζικά ιδρύματα μεταφέρθηκε στον SSM και «οι προϋποθέσεις που χρησιμοποιούνταν χρόνο με τον χρόνο για να διαπιστωθεί κατά πόσον ένα τραπεζικό ίδρυμα χρειάζεται νέα κεφάλαια άλλαζαν.
Η εποπτεία άλλαζε χρόνο με το χρόνο τις παραδοχές και τις προϋποθέσεις λόγω της αναποτελεσματικότητας του όλου πλαισίου διαχείρισης των ΜΕΔ αλλά υπήρχαν και πιέσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο για τον εξ ορθολογισμό του ισολογισμού των τραπεζών ώστε να έχουν χαμηλό ποσοστό ΜΕΔ, πρόσθεσε.
Αυτό δεν προχώρησε, σύμφωνα με τον κ. Παντελή, παρότι αρχικά υπήρχε η σύμφωνη γνώμη της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού για την παραχώρηση δωρεάν μετοχών, γιατί μεταγενέστερα υπήρξε αντίθετη άποψη από τον επόπτη, τον Ενιαίο Εποπτικό Μηχανισμό (SSM) και την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.
Σε παρατήρηση ότι οι εποπτικές αρχές είχαν αντίρρηση για το 25%, ο κ. Παντελή είπε ότι το σχέδιο παραχώρησης δωρεάν μετοχών έγινε σε συνεργασία με την Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού της ΕΕ και ήταν με τη σύμφωνη γνώμη της Διεύθυνσης Ανταγωνισμού της ΕΕ η οποία παρακολουθεί την εφαρμογή του σχεδίου αναδιάρθρωσης που εγκρίθηκε στα πλαίσια της κρατικής στήριξης.
Ανέφερε ότι αρχικά η εισήγηση του επόπτη ήταν να προχωρήσει το θέμα με την διαδικασία της δημόσιας προσφοράς (IPO) για την εξεύρεση επενδυτών και μεταγενέστερα ο επόπτης ζήτησε την εξεύρεση επενδυτών μέσω της ιδιωτικής τοποθέτησης.
Η φημολογία που επικρατούσε στην κοινωνία ιδιαίτερα προς το τέλος του 2017 για προβλήματα στον Συνεργατισμό και η δημοσιοποίηση του επιτόπιου ελέγχου (στην ΣΚΤ) που ανακοινώθηκε αρχές του 2018 δημιούργησε κλονισμό στην εμπιστοσύνη των καταναλωτών με αποτέλεσμα να υπάρχουν μεγάλες εκροές καταθέσεων της τάξης των περίπου 3 δισεκατομμυρίων ευρώ. Αυτοί οι λόγοι μας ανάγκασαν να επισπεύσουμε τις διαδικασίες που ανέλαβε η Citi για εξεύρεσή επενδυτών, υπογράμμισε.
Δεν είχαμε την πολυτέλεια του χρόνου, ανέφερε και πρόσθεσε ότι οι ευρωπαϊκοί θεσμοί πίεζαν για να ολοκληρωθεί η συναλλαγή το συντομότερο λόγω των συγκυριών που επικρατούσαν στον κυπριακό τραπεζικό σύστημα (μεγάλες εκροές καταθέσεων).
Αναφορικά με τα αίτια κατάρρευσης του Συνεργατισμού, ο κ. Παντελή, εκφράζοντας προσωπική άποψη, είπε ότι η κατάρρευση του συνεργατικού πιστωτικού τομέα οφείλεται σε προβλήματα που είχαν συσσωρευθεί από το παρελθόν.
Αναφέρθηκε σε σειρά προβλημάτων που υπήρχαν όπως είναι μεταξύ άλλων, ο ανεπαρκής εποπτικός μηχανισμός που υπήρχε πριν το 2013 με αποτέλεσμα να μην δίδονται οι σωστές καθοδηγήσεις προς στον Συνεργατισμό, το αποκεντρωμένο πλαίσιο διακυβέρνησης και η πλειάδα ανεξάρτητων ΣΠΙ, η μη ύπαρξη κριτηρίων παραχώρηση δανείων και ο κοινωνικός ρόλος του Συνεργατισμού με την παραχώρηση δανείων σε κοινότητες και σε σωματεία, χωρίς να αξιολογούν την δυνατότητα αποπληρωμής, κάτι που δημιούργησε ένα χαρτοφυλάκιο αρκετά δύσκολο να το διαχειριστείς.
Αναφορικά με τα αίτια κατάρρευσης του Συνεργατισμού, ο κ. Παντελή, εκφράζοντας προσωπική άποψη, είπε ότι η κατάρρευση του συνεργατικού πιστωτικού τομέα οφείλεται σε προβλήματα που είχαν συσσωρευθεί από το παρελθόν.
Αναφέρθηκε σε σειρά προβλημάτων όπως είναι μεταξύ άλλων, ο ανεπαρκής εποπτικός μηχανισμός που υπήρχε πριν το 2013 με αποτέλεσμα να μην δίδονται οι σωστές καθοδηγήσεις προς στον Συνεργατισμό, το αποκεντρωμένο πλαίσιο διακυβέρνησης και η πλειάδα ανεξάρτητων ΣΠΙ, η μη ύπαρξη κριτηρίων παραχώρηση δανείων και ο κοινωνικός ρόλος του Συνεργατισμού με την παραχώρηση δανείων σε κοινότητες και σε σωματεία, χωρίς να αξιολογούν την δυνατότητα αποπληρωμής.
