"Θεωρώ την υπό εκκόλαψη συμφωνία μεταξύ των δύο χωρών για μεταφορά μέσω υποθαλάσσιου αγωγού κυπριακού αερίου στην Αίγυπτο είτε για σκοπούς εσωτερικής ανάγκης της Αιγύπτου σε αέριο ή και για σκοπούς υγροποίησης του στο τερματικό Idku με στόχο τις εξαγωγές LNG εκ μέρους των εταιρειών της ΚΔ σε ξένες μακρινές χώρες, σαν μια άκαιρη ενέργεια", αναφέρει στην Offsite ο πρώην Υπουργός Ενέργειας της Κυπριακής Δημοκρατίας, Αντώνης Μιχαηλίδης.
Ο κ.Μιχηλίδης κληθείς μεταξύ άλλων να σχολιάσει τις κινήσεις της Κυπριακής Δημοκρατίας σε σχέση με τις εμπορικές συμφωνίες για αξιοποίηση-πώληση του φυσικό αέριο ανέφερε πως θεωρεί "τις όποιες κινήσεις για εμπορικές συμφωνίες (την πρωτοβουλία έχουν οι διεθνείς εταιρείες που απέκτησαν δικαιώματα στην κυπριακή ΑΟΖ) υπό τις περιστάσεις και τα δεδομένα που περιγράφηκαν πιο πάνω, ως άκαιρες και άκρως αβέβαιου αποτελέσματος".
Τις τελευταίες μέρες, προέκυψε στον τομέα της Ενέργειας ένα εξαιρετικά σημαντικό ζήτημα, το οποίο ως αφετηρία είχε την απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου να διοριστεί επιτροπή διαπραγμάτευσης για την πόντιση αγωγού μεταξύ του τεμαχίου 12 και των Αιγυπτιακών ακτών.
Για όσα αναφέρονται πιο πάνω και για άλλα πολλά στον τομέα της Ενέργειας ο κ.Μιχαηλίδης ανοίγει τα χαρτιά του στην συνέντευξη που ακολουθεί:
- Πως κρίνετε την απόφαση της Κυβέρνησης να προχωρήσει σε αυτήν την ενέργεια με την Αίγυπτο τη δεδομένη χρονική στιγμή;
Διαχρονικά από την εποχή της Προεδρίας Μακαρίου και Νάσσερ μέχρι και σήμερα, οι σχέσεις ΚΔ και Αιγύπτου σε πολιτικό επίπεδο ήταν άριστες.
Στο ίδιο άριστο και σταθερό επίπεδο βρίσκονται σήμερα και οι σχέσεις των δύο χωρών στον σχετικά νεοφανή για τον χώρο της ανατολικής Μεσογείου τομέα του καθορισμού ΑΟΖ των παράκτιων κρατών, και της εκμετάλλευσης του υπάρχοντος σ’ αυτές πλούτου.
Σημειώνω την τεράστιας σημασίας «κάλυψη» από πλευράς Διεθνούς Δικαίου της θάλασσας που προσφέρει η Αίγυπτος στην ΚΔ με την ύπαρξη συμφωνίας μεταξύ των δύο χωρών στο ζήτημα του καθορισμού της μεταξύ τους ΑΟΖ στην βάση της αρχής της Μέσης Γραμμής.
Τούτο αντικρούει μια από τις πλέον προβαλλόμενες θεωρίες της Τουρκίας ότι η ύπαρξη της νήσου Κύπρου είναι άδικο να στερεί σε μία χώρα με τεράστια ακτογραμμή όπως η Τουρκία το δικαίωμα για ΑΟΖ μέχρι τη Μέση Γραμμή των ακτών της από εκείνες της Αιγύπτου!
Η θεωρεία της σημαντικότητας του μήκους της ακτογραμμής που προβάλλει η Τουρκία καταρρίπτεται από το γεγονός ότι η ακτογραμμή της Αιγύπτου απέναντι στην Κύπρο είναι μεγαλύτερη σε μήκος από εκείνη της Τουρκίας. Επανειλημμένα ζητήθηκε εκ μέρους της Τουρκίας η αλλαγή πολιτικής της Αιγύπτου χωρίς όμως επιτυχία.
Των πιο πάνω λεχθέντων, δεν σημαίνει ότι η ΚΔ θα πρέπει να ενεργεί άκαιρα ή και άκριτα κατά τρόπο που να εξυπηρετεί τα Αιγυπτιακά οικονομικά συμφέροντα σε βάρος των δικών της συμφερόντων.
Θεωρώ την υπό εκκόλαψη συμφωνία μεταξύ των δύο χωρών για μεταφορά μέσω υποθαλάσσιου αγωγού κυπριακού αερίου στην Αίγυπτο είτε για σκοπούς εσωτερικής ανάγκης της Αιγύπτου σε αέριο ή και για σκοπούς υγροποίησης του στο τερματικό Idku με στόχο τις εξαγωγές LNG εκ μέρους των εταιρειών της ΚΔ σε ξένες μακρινές χώρες, σαν μια άκαιρη ενέργεια.
Και τούτο λόγω των ποικίλων εξελίξεων (πχ ανακάλυψη ΖΟΡ, απαίτηση εταιρειών για αντιστροφή του ποσοστού κέρδους κλπ), των αβεβαιοτήτων (πχ ύπαρξη αερίου σε άλλα τεμάχια της κυπριακής ΑΟΖ) των αναγκαίων προϋποθέσεων (πχ συγκατάθεση του Ισραήλ ως δικαιούχου μέρους του κοιτάσματος Αφροδίτη) και των ουσιωδών ερωτημάτων σχετικά με την δυνατότητα εμπορικής εκμετάλλευσης του κοιτάσματος Αφροδίτη.
Ανεξάρτητα από τα πιο πάνω και δεδομένων των σχετικά μικρών ποσοτήτων αερίου στο Αφροδίτη, θεωρώ ότι προτεραιότητα της ΚΔ θα έπρεπε να είναι η πόντιση αγωγού από το Αφροδίτη στο Βασιλικό για σκοπούς ντόπιας ηλεκτροπαραγωγής από την ΑΗΚ για ολόκληρη την Κύπρο. Μάλιστα με αδρή οικονομική αρωγή από την ΕΕ.
Το όφελος για την οικονομία μας θα ήταν τεράστιο και το πολιτικό όφελος μεγάλο. Αντίθετα, η πρόωρη και πολυδάπανη εξαγωγή για την οποία έγινε λόγος πιο πάνω, σε συνδυασμό και με την απότοκη ανάγκη για εισαγωγή πανάκριβου υγροποιημένου αερίου LNG μέσω πλωτής μονάδας FSRU, ενέργειες που εξαγγέλλονται σαν αποφασισμένες δράσεις εκ μέρους της ΚΔ, αποτελούν βεβιασμένες και ατεκμηρίωτες ενέργειες από οικονομικής, τεχνικής και πολιτικής σκοπιάς.
- Οδηγεί σε κατασκευή του αγωγού η απόφαση της Κ.Δ. ή αποτελεί το απαιτούμενο στάδιο προεργασίας ως διακρατική συμφωνία;
Δεν γνωρίζω το είδος της συμφωνίας που σκοπείται μεταξύ ΚΔ και Αιγύπτου. Αν η εκδοχή που παρουσιάζεται σε άρθρο καθημερινής εφημερίδας είναι η ορθή , τότε τυχόν συμφωνία για πόντιση αγωγού θα είναι δεσμευτική, παρά το αβέβαιο για επακόλουθη εμπορική συμφωνία πώλησης κυπριακού αερίου στην Αίγυπτο.
Αν όμως θα πρόκειται περί «Συμφώνου Συναντίληψης» θα πρόκειται περί μιας μη δεσμευτικής συμφωνίας που η υλοποίηση της θα εξαρτάται από προηγούμενη δεσμευτική συμφωνία πώλησης αερίου στην Αίγυπτο από το κοίτασμα Αφροδίτη. Αν η εκδοχή Κατερίνας Ηλιάδη είναι ορθή, θεωρώ την σύναψη μιας τέτοιας συμφωνίας πόντισης αγωγού εντελώς εκτός τόπου και χρόνου.
- Πως βλέπετε το θέμα της δημιουργίας του τερματικού στην Κύπρο; Υπάρχει το κατάλληλο επίπεδο τεχνογνωσίας ή θα είναι η πλέον συμφέρουσα επιλογή;
Στην βάση των μέχρι σήμερα ανακαλύψεων αερίου στην Κυπριακή ΑΟΖ, η κατασκευή Τερματικού Υγροποίησης είναι οικονομικά άκρως ασύμφορη και άρα αδύνατη.
Ακόμη και σε περίπτωση ανακάλυψης πολύ μεγαλύτερων ποσοτήτων αερίου στην κυπριακή ΑΟΖ ή και συμφωνίας για υγροποίηση μέρους του Ισραηλινού αερίου, θεωρώ την υπολειτουργία δύο Αιγυπτιακών τερματικών υγροποίησης στο Idku και Damieta, σαν λόγο σοβαρού προβληματισμού αναφορικά με την απόφαση για ανέγερση τερματικού υγροποίησης στην Κύπρο.
Όλα τα πιο πάνω γράφονται χωρίς να υπολογίζονται τα αποτρεπτικά απότοκα μιας άγνωστης μορφής και έκτασης τουρκικής αντίδρασης στους σχεδιασμούς της ΚΔ.
- Θα έπρεπε οι ενέργειες να είναι μόνο τεχνοκρατικές ή οι αποφάσεις θα έπρεπε να λαμβάνουν υπόψη και τις γεωπολιτικές εξελίξεις;
Η υλοποίηση της ενεργειακής πολιτικής της ΚΔ προϋποθέτει τόσο την πραγματοποίηση τεχνοκρατικών μελετών και ενεργειών, όσο βέβαια και κυρίως την ορθή αξιολόγησης των γεωπολιτικών εξελίξεων.
Η ρευστότητα της κατάστασης όμως, όπως αναλύθηκε πιο πάνω, είναι τέτοια, που η μόνη σώφρων ενέργεια που επιβάλλεται να γίνει στην παρούσα συγκυρία, είναι η μεταφορά αερίου από το Αφροδίτη στο Βασιλικό μέσω υποθαλάσσιου αγωγού για σκοπούς ηλεκτροπαραγωγής στην Κύπρο.
Μακροπρόθεσμα ποια θα ήταν η πιο συμφέρουσα λύση για την Κ.Δ.;
Η πιο συμφέρουσα μακροπρόθεσμη λύση για την εκμετάλλευση του αερίου στην κυπριακή ΑΟΖ δεν είναι δυνατό να καθοριστεί τώρα, καθ’ ότι εκκρεμούν μεγάλης έκτασης έρευνες και γεωτρήσεις το αποτέλεσμα των οποίων είναι αβέβαιο. Μόνο όταν θα υπάρξει βεβαιότητα περί των ακριβών ποσοτήτων αερίου, αλλά και περί των τουρκικών προθέσεων στο θέμα της διαχείρισης της ΑΟΖ και του πλούτου της θα μπορεί να γίνει μακροπρόθεσμος σχεδιασμός για την συμφερότερη λύση.
- Κρίνετε ως ορθούς τους εμπορικούς σχεδιασμούς της Κ.Δ. λαμβάνοντας υπόψη τις ποσότητες του κοιτάσματος;
Από τις απαντήσεις μου στις προηγούμενες ερωτήσεις, πιστεύω γενικά και όχι μόνο λόγω των μικρών μέχρι στιγμής ποσοτήτων ανακαλυφθέντος αερίου, ότι οι εμπορικοί σχεδιασμοί της ΚΔ (κατ΄ ακρίβεια οι διαφαινόμενοι σχεδιασμοί των διεθνών εταιρειών στις οποίες ατυχώς εκχωρήθηκε από την ΚΔ το δικαίωμα του εμπορικού σχεδιασμού) είναι εξυπηρετικοί των δικών τους μόνο συμφερόντων και όχι αυτών της ΚΔ.
- Είναι ικανοποιητικές οι κινήσεις αναφορικά με τις εμπορικές συμφωνίες;
Θεωρώ τις όποιες κινήσεις για εμπορικές συμφωνίες (την πρωτοβουλία έχουν οι διεθνείς εταιρείες που απέκτησαν δικαιώματα στην κυπριακή ΑΟΖ) υπό τις περιστάσεις και τα δεδομένα που περιγράφηκαν πιο πάνω, ως άκαιρες και άκρως αβέβαιου αποτελέσματος.
Σημειώνω, τέλος, ότι διαφωνώ έντονα με την πρόθεση της ΚΔ να συζητήσει με την κοινοπραξία NOBLE αναθεώρηση και αντιστροφή των ποσοστών κέρδους εκ της εμπορικής εκμετάλλευσης του κοιτάσματος Αφροδίτη τόσο για θέμα αρχής όσο και για το γεγονός ότι θα αποτελεί ένα άκρως αρνητικό προηγούμενο για τις μελλοντικές συμφωνίες.
