Από πριν το ξεκίνημα την νέας σεζόν, το τένις αντιμετωπίζει μια κρίση που προέκυψε από τα επαναλαμβανόμενα φαινόμενα ντόπινγκ μετά από θετικούς ελέγχους στους οποίους μάλιστα εμπλέκονται δύο από τα μεγαλύτερα ονόματα του αθλήματος αυτή τη στιγμή!
Η υπόθεση Sinner
Τον περασμένο Μάρτιο, το νούμερο ένα της κατάταξης των ανδρών Γιάνικ Σίνερ, βρέθηκε δύο φορές θετικός στην κλοστεβόλη, έναν απαγορευμένο αναβολικό παράγοντα. Η προέλευση της ουσίας βρέθηκε γρήγορα σε ένα προϊόν που χρησιμοποιήθηκε στη θεραπεία κοψίματος στο χέρι του φυσιοθεραπευτή του κι έτσι πέρασε στον οργανισμό του!
Το ανεξάρτητο δικαστήριο του Διεθνούς Οργανισμού Ακεραιότητας του Τένις (ITIA) απάλλαξε τον παίκτη από κάθε ευθύνη. Ωστόσο, ο WADA που είναι ο Παγκόσμιος Οργανισμός Αντιντόπινγκ, άσκησε έφεση κατά της απόφασης αυτής κι έθεσε το μέλλον του Σίνερ υπό αμφισβήτηση, αφού ο Ιταλός αντιμετωπίζει ποινή αποκλεισμού δύο ετών στη περίπτωση που η έφεση η οποία πρόκειται να εκδικαστεί τον Απρίλιο γίνει δεκτή, επηρρεάζοντας τα στοιχήματα της σεζόν που μπορεί να βρει κανείς στις εταιρείες του stoiximatikesetairies.pro.
Η υπόθεση Swiatek
Τον Αύγουστο της ίδιας χρονιάς, η Ίγκα Σφιόντεκ, πρώην νούμερο 1 και νυν νούμερο 2, βρέθηκε κι αυτή θετική στην απαγορευμένη ουσία τριμεταζιδίνη (TMZ). Ισχυρίστηκε πως ένα σκεύασμα μελατονίνης που έπαιρνε για τον ύπνο είχε μολυνθεί. Η ITIA την απάλλαξε επίσης από σημαντικές ευθύνες, επιβάλλοντας της ποινή αποκλεισμού ενός μήνα.
Αμφότεροι υποστηρίζουν την αθωότητά τους από την αρχή. Με τον Σίνερ, θέλοντας να τονίσει την ελαφρότητα του παραπτώματος της δικής του περίπτωσης, να προσθέτει πως η ποσότητα της κλοστεβόλης που βρέθηκε από τον έλεγχο ήταν πιο μικρή από ένα δισεκατομμυριοστό του γραμμαρίου.
Με βάση το στάτους των δύο αυτών παικτών, τα αμφισβητούμενα θετικά τεστ έχουν αναστατώσει τον κόσμο του τένις. Πολλοί άλλοι παίκτες φοβούνται πως μπορεί να πέσουν κι εκείνοι θύματα θετικών τεστ που να οφείλονται σε μολυσμένα σκευάσματα όπως φάρμακα και συμπληρώματα, ή και έμμεσα μέσα από τις ομάδες τους.
Υπάρχουν και άλλοι που έχουν επικρίνει τις ελαφριές τιμωρίες, όπως ο Νικ Κύργιος ο οποίος έφτασε να δηλώσει πως το τένις έχει “μαγειρευτεί”. Αυτό δείχνει και την απογοήτευση κάποιων, αυξάνοντας κι άλλο την αναστάτωση που έχει προκληθεί.
Προφανώς το τένις έχει πρόβλημα. Κι αυτό το πρόβλημα έχει τη δύναμη να χαλάσει τη φήμη του αθλήματος. Πως θα αντιδράσει λοιπόν το ίδιο το άθλημα και οι άνθρωποί του;
Η δικαιοσύνη στις ποινές
Όσο τα εργαστήρια του WADA εξελίσσονται τεχνολογικά, τόσο θα βλέπουμε όλο και περισσότερα θετικά δείγματα σε απαγορευμένες ουσίες σε όλα τα αθλήματα, με τέτοια συμβάντα να πληθαίνουν.
Προφανώς δεν μιλάμε μόνο για το τένις. Το πρεστίζ του καλλιτεχνικού πατινάζ, της κολύμβησης και πολλών άλλων αθλημάτων έχει επίσης κλονιστεί τα τελευταία χρόνια από σκάνδαλα ντόπινγκ. Τέτοιες υποθέσεις έχουν απασχολήσει αθλητές, ομοσπονδίες αλλά και ειδικούς του πληκτρολογίου, που δεν παραλείπουν να κατακεραυνώσουν οποιονδήποτε, δίχως στοιχεία και γνώση για το αντικείμενο.
Η υπόθεση του Σίνερ, αποτελεί σημείο καμπής στη διαχείριση ακούσιων παραβιάσεων των κανόνων αντιντόπινγκ που προκύπτουν από την αρχή “αυστηρής ευθύνης” του κώδικα του WADA.
Η αρχή αυτή που είναι ουσιαστικά μια απαίτηση για απόλυτη προσωπική ευθύνη των αθλητών, τους επιβάλλει να έχουν τον έλεγχο οποιασδήποτε απαγορευμένης ουσίας που μπορεί να εντοπιστεί στο σώμα τους, άσχετα αν βρέθηκε εκεί ηθελημένα ή όχι. Η έφεση άλλωστε του WADA μιλάει καθαρά γι΄αυτό, κάνοντας λόγο για αμφισβήτηση του πορίσματος του δικαστηρίου του τένις που ανέφερε την απουσία υπαιτιότητας ή αμέλειας του, απαλλάσσοντας τον από το αδίκημα.
Κι ενώ η αυστηρή ευθύνη έχει σαν σκοπό να διασφαλίσει τη δικαιοσύνη και να αποκλείσει τυχόν φτηνές δικαιολογίες, αυτές οι δύο υποθέσεις φέρνουν στο προσκήνιο ερωτήματα σχετικά με αθλητές που βρέθηκαν θετικοί από ακούσια μόλυνση.
Όπως υποστήριξαν μάλιστα κάποιοι ειδικοί σχετικά με υποθέσεις ντόπινγκ του παρελθόντος που προήλθαν από μόλυνση κρέατος, η αρχή της αυστηρής ευθύνης δεν διαχωρίζει σαφώς το σκόπιμο από το μη σκόπιμο ντόπινγκ.
Προφανώς το μεγάλο στοίχημα για τον WADA λοιπόν, είναι να καταφέρει να τυποποιήσει τις διαδικασίες ούτως ώστε να αποφεύγονται παρεξηγήσεις και προβλήματα. Αυτό μπορεί να γίνει μόνο με εξέταση της κάθε περίπτωσης ξεχωριστά, ενώ και ο ρόλος των ομάδων των αθλητών σε υποθέσεις ντόπινγκ είναι προς συζήτηση.
Ο Σίνερ απέλυσε τον φυσιοθεραπευτή του μετά την γνωστοποίηση της υπόθεσης, αν και η απειλή για διετή αποκλεισμό παραμένει. Η ανάγκη για καλύτερη εκπαίδευση και πιστοποίηση των ομάδων των αθλητών είναι μεγάλη, καθώς οι πράξεις τους μπορούν να επηρεάσουν άμεσα τη καριέρα των αθλητών.
Ασυνέπεια σε αντιμετώπιση και τιμωρία
Επίσης, υπάρχει μεγάλη ασυνέπεια στην αντιμετώπιση διαφόρων υποθέσεων από το σύστημα ελέγχου.
Η Shanya Jack, κολυμβήτρια από την Αυστραλία, έλαβε διετή αποκλεισμό για ακούσια κατάποση ελάχιστης ποσότητας του παράγοντα μυϊκής ανάπτυξης Ligandrol. Θεωρήθηκε ντοπέ και χρειάστηκε να συγκεντρώσει 50.000 δολάρια μέσω crowdfunding για να μπορέσει να πληρώσει τις αμοιβές των δικηγόρων της.
Η Σιμόνα Χάλεπ για να γυρίσουμε στο τένις, αποκλείστηκε για 18 μήνες λόγω ενός θετικού τεστ για το οποίο ισχυρίστηκε πως προήλθε από μολυσμένο συμπλήρωμα. Διαμαρτυρήθηκε για άνιση αντιμετώπιση σε σχέση με τη Σφιόντεκ, ενώ δήλωσε: “Γιατί τόσο μεγάλη διαφορά αντιμετώπισης και τιμωρίας; Δεν μπορώ να βρω, ούτε πιστεύω πως μπορεί να υπάρξει μια λογική απάντηση.”
Και η Ρωσίδα αθλήτρια του καλλιτεχνικού πατινάζ Καμίλα Βαλιέβα τιμωρήθηκε με τετραετή αποκλεισμό μετά την ανίχνευση στον οργανισμό της της ίδιας ουσίας με αυτή που βρέθηκε στη Σφιόντεκ. Η τόσο διαφορετική προσέγγιση στις δύο περιπτώσεις είναι πράγματι πολύ δύσκολο να γίνει κατανοητή από τους απλούς φίλους των σπορ.
Κάποιοι τενίστες διαμαρτυρήθηκαν πως οι Σφιόντεκ και Σίνερ κατάφεραν να αποφύγουν πολύ αυστηρότερες ποινές μόνο και μόνο επειδή είχαν τα μέσα να πληρώσουν για ακριβές εργαστηριακές αναλύσεις και νομικές ομάδες.
“Διαφορετικοί κανόνες για διαφορετικούς παίκτες” - έγραψε στο Χ ο Shapovalov. Ενώ ο Κύργιος είπε: “Η ακεραιότητα του τένις αυτή τη στιγμή -και όλοι το ξέρουν αλλά κανείς δε θέλει να μιλήσει γι’ αυτό- είναι απαίσια.”
Η ασυνέπεια στις ποινές λοιπόν προξενούν τεράστια ζημιά. Η άνιση αντιμετώπιση του συστήματος μεταξύ των ελίτ αθλητών και των υπολοίπων πρέπει να εξαλειφθεί, ωστέ να επιτύχουν πραγματικά τον στόχο τους οι έλεγχοι.
Τι θα ακολουθήσει;
Το CAS θα αποφασίσει σχετικά με την έφεση του WADA στην υπόθεση Σίνερ σε λίγους μήνες. Σε αυτή η απόφαση μπορεί να βασιστεί ο χειρισμός περιπτώσεων ακούσιου ντόπινγκ στο μέλλον, επηρρεάζοντας το σύνολο του αθλητισμού.
Ωστόσο, χρειάζονται επειγόντως αλλαγές στο σύστημα. Μερικές από αυτές είναι η ισχυρότερη λογοδοσία του προσωπικού των αθλητών (ειδικά όταν πρόκειται για ανήλικους), η χρηματοδότηση αθλητών που προσπαθούν να εντοπίσουν τη προέλευση μικροποσοτήτων ουσιών που βρίσκονται στα δείγματά τους και καλύτερη εκπαίδευση των αθλητών σχετικά με τους ελέγχους.
Όλες αυτές οι μεταρρυθμίσεις απαιτούν χρήματα. Όμως, ο WADA αντιμετωπίζει προβλήματα με τα οικονομικά του, μετά τη μη συμβολή της κυβέρνησης των ΗΠΑ στον οργανισμό λόγω της διαμάχης για τη συμμετοχή Κινέζων αθλητών στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Τόκιο παρόλο που είχαν βρεθεί θετικοί στην ουσία TMZ.
Κι ενώ το τένις και άλλα αθλήματα δεν έχουν ακόμα “μαγειρευτεί”, η πίεση προς τον WADA για αλλαγες είναι ολοένα και μεγαλύτερη. Για να μπορέσει το τένις να διατηρήσει την ακεραιότητα που έχει χτίσει με τα χρόνια λοιπόν, θα πρέπει και ο οργανισμός ελέγχων να εφαρμόσει μεταρρυθμίσεις που να προάγουν τη δικαιοσύνη, τη διαφάνεια και τη λογοδοσία.
