Το ιδιοφυές μυαλό του Χόρχε Σαμπαόλι είναι ο μεγαλύτερος κίνδυνος για τον ΠΑΟΚ. Και για την Μαρσέιγ! Γράφει ο Σωτήρης Μήλιος στο sdna.gr.
Στα χέρια του μπορείς να διαβάσεις ολόκληρη την ζωή του, να μάθεις αυτά που θέλεις για αυτόν. Πίσω από το αριστερό του μπράτσο είναι οι αποτυπωμένος ο αγαπημένος του στίχος από το κομμάτι Prohibido από την αγαπημένη του ροκ μπάντα (Callejeros), την οποία λατρεύει: «No escucho y sigo, porque mucho de lo que está prohibido me hace feliz».
Δεν ακούω τίποτα και συνεχίζω. Γιατί πολλά από αυτά που είναι απαγορευμένα με κάνουν χαρούμενο.
Δεν ακούει τίποτα και κανέναν. Αν άκουγε, θα ήταν ακόμα ένας τραπεζικός κλητήρας στην πόλη Κασίλδα, όπου γεννήθηκε και μεγάλωσε. Δεν θα είχε κάνει το πάθος του, επάγγελμα. Αν καθόταν να ακούει τον κάθε ένα, θα έπρεπε να τα έχει παρατήσει. Τα τελευταία 20 χρόνια έχει αλλάξει 13 ομάδες. Που σημαίνει 13 διαζύγια, πολλές απολύσεις, εντάσεις, τσακωμοί, έριδες, πίκρες.
Στον πήχη του αριστερού του χεριού είναι γραμμένη ολόκληρη η φιλοσοφία του για το παιχνίδι. Για την ζωή: «No se vive celebrando victorias, sino superando derrotas».
Δεν ζεις, πανηγυρίζοντας νίκες, αλλά ξεπερνώντας ήττες.
Το πρώτο του επαγγελματικό παιχνίδι ως προπονητής δεν πρόκειται να το ξεχάσει ποτέ. Για να βρει δουλειά, μετανάστευσε στο Περού, στην χώρα του έμοιαζε κάτι σαν παρατράγουδο των μικρών κατηγοριών.
Αντίπαλος η πανίσχυρη Ουνιβερσιτάριο, εκείνος στον πάγκο της ταπεινής Χουάν Άουριτς. Κέρδιζε 1-0 μέχρι το 88ο λεπτό. Έχασε τελικά με 2-1. Οκτώ παιχνίδια αργότερα έμεινε άνεργος!
Έκτοτε, κατάλαβε ότι μόνο οι ήττες, οι σφαλιάρες, τα χαστούκια είναι αυτές που σε οδηγούν στην βαθιά ενδοσκόπηση και στην αυτοβελτίωση. Γι’ αυτό και πολύ σπάνια θα τον δει κανείς να πανηγυρίζει σε γκολ. Το ίδιο και μετά από νίκες.
Είναι επαγγελματίας, ζει στον σκληρό και αδυσώπητο κόσμο του επαγγελματικού ποδοσφαίρου. Βιοπορίζεται, θρέφεται και ζει από αυτό και μέσα σε αυτό. Κι όμως! Η αγαπημένη του λέξη αναφορικά με το ποδόσφαιρο είναι «amateurismo». Ερασιτεχνισμός.
Αυτό ζητά κάθε μέρα από τους παίκτες του. Να είναι όσο πιο πολύ επαγγελματίες, αλλά και ταυτόχρονα όσο πιο ερασιτέχνες γίνεται. Να μην χάσουν ποτέ αυτό το ένστικτο της παιδικότητας, της αλάνας, της χαράς, της διασκέδασης, της ελευθερίας. Ναι, είναι δουλειά. Είναι επάγγελμα. Είναι αποτέλεσμα. Μα, πάνω από όλα παραμένει παιχνίδι. Και το παιχνίδι το ευχαριστιέσαι, μόνο όταν αφήνεσαι στα αυθεντικά ένστικτα του πρώτου κεραυνοβόλου έρωτα με την μπάλα.
Πολλές φορές διηγείται μία ανέκδοτη ιστορία με εκείνον πρωταγωνιστή. Ένα κάταγμα κνήμης - περόνης που είχε σμπαραλιάσει το πόδι του παίζοντας για τις ακαδημίες της Νιούελς, τον ανάγκασε να αποσυρθεί από το ποδόσφαιρο σε ηλικία μόλις 19 ετών. Το μεράκι του έγινε η προπονητική, εκεί έβγαζε τον αληθινό του εαυτό, όχι εκείνον που ασφυκτιούσε το «λευκό κολάρο» του τραπεζικού κλητήρα.
Στην τοπική Αλούμνι ντε Κασίλδα ένιωθε ένας μικρός Μενότι, ένας μικρός Μπιέλσα. Φώναζε, ούρλιαζε, χτυπιόταν, ανέλυε περίπλοκες τακτικές του σκέψεις, σε παίκτες χωρίς κανένα υπόβαθρο. Σε ένα από τα παιχνίδια, ο διαιτητής δεν αντέχει άλλο και τον αποβάλλει.
Τρελλαίνεται. Ψάχνει εναλλακτική. Βλέπει ένα ψηλό δέντρο, σκαρφαλώνει και συνεχίζει να δίνει οδηγίες, δίχως να βγάλει λεπτό τα μαύρα γυαλιά ηλίου του: «Εϊ, διαιτητή. Τώρα δεν μπορείς να μου κάνεις τίποτα», φωνάζει στον άρχοντα της αναμέτρησης. Ένας φωτορεπόρτερ απαθανατίζει το περιστατικό και η ιστορία του παίζει στην τοπική εφημερίδα του Ροζάριο, την Capital και γίνεται επώνυμος σε όλη την Αργεντινή μέσα σε μία μέρα. Όχι για τους καλύτερους λόγους.
Επαγγελματίας και ερασιτέχνης το ίδιο λεπτό. Τις ίδιες οδηγίες που έδινε στους αυτοδίδακτους της Αλούμνι ντε Κασίλδα, έδινε και στον Λιονέλ Μέσι από τον πάγκο της Εθνικής Αργεντινής. Όσο παθιασμένος με το παιχνίδι ήταν στα χωμάτινα γήπεδα του Ροζάριο, εξακολουθεί να είναι στα μεγαλύτερα ποδοσφαιρικά σαλόνια της υφηλίου.
Κόλλησε το «μικρόβιο» της μελάνης από τον Αρτούρο Βιδάλ, όλο του το σώμα είναι γεμάτο από εξώφυλλα δίσκων, των αγαπημένων του συγκροτημάτων: των Redondos, των Don Osvaldo, των Callejeros.
Ήχοι έντονοι, σκληροί, γεμάτη οργή και πάθος. Έτσι ακριβώς θέλει να παίζουν οι ομάδες του. Το πάθος είναι το μόνο κοινό στοιχείο που μπορεί να ενώσει παίκτες από διαφορετικές χώρες, κουλτούρες, με διαφορετικά βιώματα και προσλαμβάνουσες. Μαζί του είναι αδιαπραγμάτευτο.
Η ζωή του ολόκληρη περιστρέφεται γύρω από την λέξη rebeldia. Ένας επαναστάτης με αιτία, που ξεκίνησε έχοντας όλα τα προγνωστικά εναντίον του, δίχως να τον πιστεύει πολύ. Δεν υπήρξε σχεδόν ποτέ προφήτης στον τόπο του, γύρισε όλο τον κόσμο για να δικαιωθεί και να γίνει αποδεκτός.
Οι ομάδες του παλεύουν against all. Είναι πάντα τα αουτσάιντερ. Οι πληβείοι αυτής της ζωής. Οι αδικημένοι. Αυτοί που παλεύουν για να κερδίσουν τον χώρο τους. Αυτοί που μοχθούν για κάθε σταγόνα ευτυχίας.
Αν κοιτάξει κανείς προσεκτικά τις δουλειές του θα δει δύο κοινές συνισταμένες. Ακολουθεί πιστά τα μονοπάτια που ιχνηλάτισε πρώτος, το πρότυπο του (και κοντοχωριανός του) Μαρσέλο Μπιέλσα. Η αμφισβήτηση εντός συνόρων και η «Ιθάκη» σε άλλα κράτη της Λατινικής Αμερικής (για τον έναν στο Μεξικό, για τον άλλον το Περού, ο Ισημερινός και η Χιλή), η πρώτη ευρωπαϊκή δουλειά στην Ισπανία (ο ένας στην Εσπανιόλ, ο άλλος στην Σεβίλλη), η Εθνική Χιλής, η Εθνική Αργεντινής, η Μαρσέιγ.
Συνάμα, διακονεί το κήρυγμα του. Η μπάλα είναι ένα ιερό κειμήλιο. Πρέπει να την σέβεσαι, να την υπερασπίζεσαι. Το ποδόσφαιρο είναι δημιουργία, φαντασία, επιθετικότητα, θετική σκέψη.
Αν ο Μπιέλσα είναι ένας loco, ο καλύτερος μαθητής του είναι loco στο τετράγωνο, μπορεί και στον κύβο. Οι ομάδες του πολύ συχνά παθαίνουν μία ανεξήγητη, παράξενη ασθένεια που λέγεται: «paralysis by… analysis».
Γι’ αυτόν κάθε αγώνας είναι και μία ξεχωριστή τακτική πρόκληση. Οι ομάδες του είναι ένα τακτικό αλαλούμ που άλλοτε μπερδεύουν τους αντιπάλους κι άλλοτε τους ίδιους τους εαυτούς τους.
Άμυνα με τρεις, με τέσσερις, αλλά με πέντε, σχήματα παράδοξα, περίεργα, ιδέες παλαβές, καινοτόμες: «αν μπορούσα θα έπαιζε σε κάθε παιχνίδι με έναν τερματοφύλακα και 10 μέσους, γιατί αυτοί πάντα ξέρουν τι να κάνουν με την μπάλα στα πόδια». Ένα ανήσυχο πνεύμα, που «πειράζει» πετυχημένες συνταγές, που πειραματίζεται συνεχώς, που ψάχνει και ψάχνεται κάθε δευτερόλεπτο. Μία ιδιοφυΐα που απέχει ελάχιστα από την παράνοια.
Έμεινε μόλις 15 παιχνίδια στον πάγκο της Εθνικής Αργεντινής, όπου παρουσίασε 15 διαφορετικές ενδεκάδες και 59 διαφορετικά πρόσωπα. Έφυγε σαν… ημίτρελος και επικίνδυνες.
Έμεινε τέσσερα χρόνια στην Εθνική Χιλής. Κατέκτησε ένα Κόπα Αμέρικα (2015) με μία χώρα που δεν είχε πάρει ποτέ το παραμικρό, και ακόμα και σήμερα λατρεύεται σαν Θεός.
Οι ομάδες του είναι διπολικές. Σαν τον ίδιο. Μία συνεχής ακροβασία ανάμεσα στο professionalismo και το amateurismo. Ανάμεσα στο επαγγελματικό και το ερασιτεχνικό. Η Μαρσέιγ του πρώτου και του δεύτερου ημιχρόνου απέναντι στον ΠΑΟΚ είναι ένα τρανό παράδειγμα.
Κανείς δεν ξέρει πως και γιατί είδε μία ακόμα κίτρινη κάρτα που του στερεί το δικαίωμα να καθίσει στον πάγκο στην ρεβάνς της Τούμπας. Ήταν μία ακόμα έκρηξη δίχως πραγματικά αιτία, η φλόγα που καίει μέσα του δεν σβήνει ποτέ.
Κανείς δεν ξέρει τι θα σκαρφιστεί για τον επαναληπτικό με τον ΠΑΟΚ.
Μπορεί να παίξει με άμυνα τριών πίσω. Μπορεί να εμφανίσει τετράδα.
Μπορεί να παίξει με τον Παγέτ ψευτο-εννιάρι, το έχει ξανακάνει. Μπορεί και όχι.
Μπορεί να εμφανίσει σχήμα με 7 μέσους -το έχει ξανακάνει.
Μπορεί να δώσει εντολή για φουλ επίθεση από το πρώτο δευτερόλεπτο, ώστε να καθαρίσει την πρόκριση όσο το δυνατόν πιο γρήγορα, στην Μασσαλία το σημαντικό ματς είναι αυτό που έπεται, το clasico της Κυριακής απέναντι στην μισητή Παρί Σεν Ζερμέν.
Μπορεί να σκαρφαλώσει σε κανέναν πυλώνα της Τούμπας, να ανέβει στο σκέπαστρο ή να τον δούμε σε κανένα αερόστατο να δίνει οδηγίες από ψηλά. Μπορεί να μπουκάρει μέσα ή να δίνει οδηγίες με κωδικοποιημένους τρόπους στον πιστό βοηθό του Χόρχε Ντέσιο που για μία ακόμα φορά θα καλύψει την απουσία του.
Με τον Χόρχε Σαμπαόλι ποτέ δεν ξέρεις…!
