Σε οριακό σημείο φαίνεται να οδηγούνται οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, μετά τις νέες εμπρηστικές δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, οι οποίες προκάλεσαν την άμεση αποχώρηση της ιρανικής αντιπροσωπείας από τον χώρο των συνομιλιών στην Ελβετία.
Σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο Tasnim, η αντιπροσωπεία της Τεχεράνης εγκατέλειψε τις διαπραγματεύσεις σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τις δηλώσεις του Τραμπ, ο οποίος όχι μόνο απείλησε με νέα στρατιωτικά πλήγματα κατά του Ιράν, αλλά άφησε ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο αμερικανικού ελέγχου των Στενών του Ορμούζ, μίας από τις σημαντικότερες θαλάσσιες αρτηρίες μεταφοράς πετρελαίου στον κόσμο.
«Μπορεί να καταλάβουμε τα Στενά»
Μιλώντας σε τηλεφωνική συνέντευξη διάρκειας περίπου 20 λεπτών στο Fox News, ο Αμερικανός πρόεδρος προειδοποίησε ότι οι ΗΠΑ δεν θα διστάσουν να προχωρήσουν σε δραστικά μέτρα εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία με την Τεχεράνη.
«Μπορεί να καταλάβουμε τα Στενά, αν χρειαστεί. Αν δεν καταλήξουν σε συμφωνία, θα εισπράξουμε διόδια», δήλωσε χαρακτηριστικά, προκαλώντας νέο κύμα αντιδράσεων.
Ο Τραμπ φέρεται επίσης να απείλησε με επανάληψη των αμερικανικών βομβαρδισμών στο Ιράν, ενώ σε ιδιαίτερα σκληρό τόνο αναφέρθηκε στην πιθανότητα αποκλεισμού της χώρας από την κρίσιμη πλωτή οδό.
Οργισμένη απάντηση από την Τεχεράνη
Η αντίδραση του Ιράν ήταν άμεση. Ο επικεφαλής των διαπραγματευτών και πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Γαλιμπάφ, κάλεσε την Ουάσινγκτον να επιδείξει αυτοσυγκράτηση.
«Θα ήταν προτιμότερο να ζυγιάζουν τα λόγια τους. Οι ένοπλες δυνάμεις μας είναι έτοιμες να απαντήσουν», ανέφερε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ, χωρίς να κατονομάσει ευθέως τον Αμερικανό πρόεδρο.
Παράλληλα, μέλος της ιρανικής διαπραγματευτικής ομάδας ξεκαθάρισε μέσω κρατικών μέσων ενημέρωσης ότι «αν δεν τελειώσει ο πόλεμος στον Λίβανο, δεν θα γίνουν διαπραγματεύσεις για τα άλλα θέματα», συνδέοντας ευθέως την πορεία των συνομιλιών με τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.
Νέες απειλές για τον Λίβανο
Λίγες ώρες πριν από την αποχώρηση των Ιρανών, ο Τραμπ είχε στρέψει τα πυρά του προς τους συμμάχους της Τεχεράνης στον Λίβανο.
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social, κάλεσε το Ιράν να σταματήσει άμεσα τους «ακριβοπληρωμένους πληρεξουσίους» του από το να «προκαλούν προβλήματα» στην περιοχή, προειδοποιώντας ότι σε διαφορετική περίπτωση οι Ηνωμένες Πολιτείες θα εξαπολύσουν νέα, ακόμη σφοδρότερα πλήγματα.
«Αν δεν το κάνουν, θα χτυπήσουμε το Ιράν πολύ σκληρά ξανά, όπως κάναμε την περασμένη εβδομάδα, μόνο πιο σκληρά», έγραψε χαρακτηριστικά.
Βανς: Ιστορικές οι διαπραγματεύσεις της Ελβετίας
Νωρίτερα ωστόσο ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς χαρακτήρισε «ιστορικές» τις διαπραγματεύσεις που ξεκίνησαν σήμερα στην Ελβετία με το Ιράν για την οριστικοποίηση του πρωτοκόλλου συμφωνίας για τον τερματισμό των εχθροπραξιών στην Μέση Ανατολή.
«Πρόκειται για μία ιστορική συνάντηση (...) Αυτό που ο πρόεδρος ζήτησε να κάνουμε είναι να γυρίσουμε μια νέα σελίδα για να μεταμορφώσουμε την σχέση μας με τον ιρανικό λαό και να τείνουμε το χέρι στους Ιρανούς για να τους πούμε ότι αν οι ηγέτες τους είναι έτοιμοι να απαρνηθούν το ρόλο τους ως παράγοντα αποσταθεροποίησης της περιοχής, αν είναι έτοιμοι να εγκαταλείψουν μονίμως κάθε φιλοδοξία για απόκτηση του πυρηνικού όπλου, τότε οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι έτοιμες να μεταμορφώσουν ριζικά την σχέση τους με την χώρα αυτή», δήλωσε ο Τζέι Ντι Βανς κατά την έναρξη των συνομιλιών ανάμεσα στις δύο χώρες και τους μεσολαβητές του Κατάρ και του Πακιστάν στο Μπούργκενστοκ των ελβετικών Αλπεων.
Ο Τζέι Ντι Βανς δήλωσε ότι «μεγάλη πρόοδος καταγράφηκε τις τελευταίες ώρες». «Αναμένω ότι θα σημειώσουμε περισσότερη πρόοδο τις επόμενες ώρες».
Κίνδυνος πλήρους κατάρρευσης των συνομιλιών
Η αποχώρηση της ιρανικής αντιπροσωπείας εντείνει τους φόβους για πλήρη κατάρρευση της διπλωματικής διαδικασίας, σε μια περίοδο όπου η ένταση στη Μέση Ανατολή βρίσκεται ήδη σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα.
Οι δηλώσεις Τραμπ για τα Στενά του Ορμούζ θεωρούνται από αναλυτές εξαιρετικά σοβαρές, καθώς οποιαδήποτε απόπειρα ελέγχου ή αποκλεισμού της στρατηγικής θαλάσσιας οδού θα μπορούσε να προκαλέσει ευρύτερη περιφερειακή κρίση με παγκόσμιες οικονομικές συνέπειες.
