Το πείραμα που είχε διακοπεί μόλις έξι ημέρες μετά την έναρξή του επιστρέφει στη μικρή οθόνη, προκαλώντας ήδη ηθικές αντιδράσεις στα social media.
To 1971, 24 άντρες συμμετείχαν σε ένα ψυχολογικό πείραμα διάρκειας περίπου δύο εβδομάδων, για λογαριασμό του πανεπιστημίου του Στάνφορντ, το λεγόμενο «Πείραμα της Φυλακής του Στάνφορντ». Το πείραμα διακόπηκε πριν καν ολοκληρωθεί τουλάχιστον κατά το ήμισυ, μετά από έξι μέρες και εξελίχθηκε σε μια από τις πιο αμφιλεγόμενες μελέτες στην ιστορία της ψυχολογίας.
Πάνω από πέντε δεκαετίας αργότερα, το Netflix επιχειρεί να αναβιώσει αυτό το πείραμα, μέσω της μορφής ενός reality show.
To Πείραμα της Φυλακής του Στάνφορντ
Το αρχικό πείραμα πραγματοποιήθηκε στο Στάνφορντ υπό την καθοδήγηση του ψυχολόγου Philip Zimbardo και είχε προκαλέσει έντονες ηθικές και επιστημονικές αντιδράσεις. Η κεντρική ιδέα του πειράματος ήταν πως οι 24 συμμετέχοντες, χωρίστηκαν τυχαία σε κρατούμενους και δεσμοφύλακες, με τους δεύτερους να έχουν την εντολή να εμποδίσουν τους κρατούμενους από το να δραπετεύσουν. Αξίζει να τονιστεί ότι οι συμμετέχοντες είχαν στρατολογηθεί μέσω αγγελίας και λάμβαναν αμοιβή 15 δολάρια την ημέρα.
Καθώς όμως περνούσαν οι ημέρες, η συμπεριφορά ορισμένων δεσμοφυλάκων κλιμακώθηκε και οι συμμετέχοντες που είχαν τον ρόλο των κρατουμένων υπέστησαν κακομεταχείριση και απάνθρωπη μεταχείριση. Έτσι το πείραμα τερματίστηκε έπειτα από μόλις έξι ημέρες, αντί για τις δύο εβδομάδες που είχαν αρχικά προγραμματιστεί, με τον Zimbardo να υποστηρίζει ότι η μελέτη έδειξε πως «συνηθισμένοι φοιτητές μπορούσαν να κάνουν τρομερά πράγματα».
Το νέο reality του Netflix
Η νέα σειρά, με τίτλο «The New Stanford Prison Experiment», θα περιλαμβάνει 30 συμμετέχοντες, οι οποίοι θα μπουν σε μια πραγματική φυλακή και θα χωριστούν τυχαία σε δεσμοφύλακες και κρατούμενους. Μέσα από έξι επεισόδια, το πρόγραμμα θα εξετάσει αν οι άνθρωποι τελικά συμμορφώνονται με τους ρόλους που τους ανατίθενται ή αν η εξουσία μπορεί να οδηγήσει σε αλλαγή της συμπεριφοράς τους.
Η νέα παραγωγή έχει ήδη προκαλέσει αντιδράσεις, κυρίως λόγω του γεγονότος ότι το αρχικό πείραμα θεωρείται χαρακτηριστικό παράδειγμα των ηθικών προβλημάτων που μπορεί να προκύψουν στην ψυχολογική έρευνα. Η εκτελεστική παραγωγός Jane Lipsitz δήλωσε ότι το πείραμα την «γοήτευε πάντα», υποστηρίζοντας πως, παρά τα σοβαρά ηθικά προβλήματά του, έθετε ένα θεμελιώδες ερώτημα: πώς επηρεάζει η εξουσία τις ηθικές επιλογές;
Η ανακοίνωση του Netflix έχει διχάσει τους χρήστες στα social media, με ορισμένους να θεωρούν ότι το αρχικό πείραμα θα έπρεπε να αποτελέσει μάθημα και όχι να αναπαραχθεί ως ψυχαγωγικό πρόγραμμα, ενώ άλλοι δηλώνουν ότι ανυπομονούν να παρακολουθήσουν τη νέα σειρά, η οποία αναμένεται να προβληθεί από τις 21 Οκτωβρίου.
