Η πιθανή επιστροφή της Άγκυρας στο πρόγραμμα των αμερικανικών μαχητικών προκαλεί νέα σύγκρουση στην Ουάσιγκτον. Το «αγκάθι» των S-400 και οι νομοθετικοί περιορισμοί.
Η υπόθεση της πιθανής επιστροφής της Τουρκίας στο πρόγραμμα των μαχητικών αεροσκαφών F-35 εξελίσσεται σε ένα νέο πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης στην Ουάσιγκτον, με το Κογκρέσο, το ελληνοαμερικανικό λόμπι και άλλες οργανώσεις να επιχειρούν να διατηρήσουν τους περιορισμούς που έχουν τεθεί στην Άγκυρα λόγω της αγοράς των ρωσικών πυραυλικών συστημάτων S-400.
Η συζήτηση αναζωπυρώθηκε μετά τις επαφές του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ με τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ωστόσο μέχρι στιγμής δεν υπάρχει επίσημη απόφαση από την αμερικανική κυβέρνηση για επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των μαχητικών πέμπτης γενιάς.
Η τελική απόφαση αναμένεται να κριθεί από τη δύσκολη ισορροπία ανάμεσα στη διάθεση του Λευκού Οίκου να ενισχύσει ξανά τις σχέσεις με την Άγκυρα και στις αντιδράσεις ενός Κογκρέσου που έχει ήδη θεσπίσει αυστηρό νομικό πλαίσιο γύρω από την κατοχή των S-400 από την Τουρκία.
Η ελληνική θέση: «Δεν υπάρχει βέτο, αλλά υπάρχουν ζητήματα ασφαλείας»
Η Αθήνα παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, αναγνωρίζοντας ότι οι αποφάσεις για τις αμερικανικές εξαγωγές οπλικών συστημάτων αποτελούν κυριαρχικό δικαίωμα των Ηνωμένων Πολιτειών.
Παράλληλα, όμως, η ελληνική πλευρά επισημαίνει ότι έχει κάθε δικαίωμα και υποχρέωση να μεταφέρει στους συμμάχους της τις ανησυχίες της για ζητήματα που επηρεάζουν τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο.
Στην Αθήνα τονίζεται ότι η Τουρκία παραμένει μέλος του ΝΑΤΟ, όμως εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές εκκρεμότητες στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η διατήρηση του casus belli από την τουρκική Εθνοσυνέλευση, οι αμφισβητήσεις ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων, αλλά και οι διαφωνίες για το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Για τον λόγο αυτό, η ελληνική πλευρά υποστηρίζει ότι οποιαδήποτε απόφαση για την πώληση προηγμένων αμερικανικών οπλικών συστημάτων προς την Άγκυρα θα πρέπει να συνοδεύεται από σαφείς εγγυήσεις ότι αυτά δεν θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν εναντίον άλλου κράτους-μέλους της Συμμαχίας.
Η επιστολή στο Κογκρέσο και η προσπάθεια μπλοκαρίσματος μιας συμφωνίας
Το θέμα έχει πλέον μεταφερθεί στο αμερικανικό Κογκρέσο, όπου οι αντίπαλοι μιας πιθανής επιστροφής της Τουρκίας στα F-35 υπενθυμίζουν ότι η απομάκρυνση της Άγκυρας από το πρόγραμμα το 2019 δεν ήταν μια απλή πολιτική επιλογή.
Συνδέθηκε άμεσα με την απόφαση της Τουρκίας να αποκτήσει το ρωσικό αντιαεροπορικό σύστημα S-400, μια κίνηση που προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στην Ουάσιγκτον λόγω των φόβων για διαρροή τεχνολογικών δεδομένων του αμερικανικού μαχητικού.
Η πρώτη οργανωμένη δημόσια αντίδραση στο Κογκρέσο ήρθε από τη Δημοκρατική βουλευτή της Νεβάδα, Ντίνα Τάιτους, η οποία συγκέντρωσε τις υπογραφές 18 βουλευτών σε επιστολή προς την ηγεσία της Βουλής των Αντιπροσώπων.
Οι υπογράφοντες ζητούν να διασφαλιστεί ότι η αμερικανική κυβέρνηση θα σεβαστεί την υφιστάμενη νομοθεσία και προειδοποιούν ότι το Κογκρέσο είναι έτοιμο να παρέμβει σε περίπτωση που επιχειρηθεί αλλαγή πολιτικής χωρίς την απαραίτητη έγκριση.
