Μπορεί να ακούγεται σαν σενάριο ταινίας επιστημονικής φαντασίας, αλλά αυτό ακριβώς οραματίζονται οι ιθύνοντες της εκστρατείας “1 Day Sooner” («Μια μέρα νωρίτερα»), της ομάδας υπό τον απόφοιτο επί διδακτορική διατριβή του Χάρβαρντ, Κρις Μπέικερλι, που αναζητεί ανθρώπους πρόθυμους να συμμετάσχουν στο ηθικά αμφιλεγόμενο εγχείρημα για την αναχαίτιση της Covid-19, που έχει προκαλέσει το θάνατο άνω των 280.000 ανθρώπων ανά την υφήλιο.
Ήδη πάνω από 14.000 άτομα από 100 χώρες έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον να μετάσχουν στις λεγόμενες μελέτες πρόκλησης (challenge studies).
Οι κλινικές μελέτες για την ανάπτυξη εμβολίων αποτελούνται από αρκετές φάσεις. Αρχικά εξετάζει η συμβατότητα ενός εμβολίου και αργότερα η αποτελεσματικότητά του. Ορισμένοι εθελοντές εμβολιάζονται μ’ αυτό, μια δεύτερη ομάδα με Placebo ή υποβάλλεται σε στάνταρ θεραπεία. Το πρόβλημα είναι ότι όταν δεν έχει εξαπλωθεί ευρέως ένα παθογόνο, μπορεί υπό προϋποθέσεις να χρειαστεί να μετάσχουν δεκάδες χιλιάδες στην έρευνα. Εξάλλου η συγκεκριμένη φάση δοκιμών μπορεί να διαρκέσει πάρα πολύ.
Κι εκεί ακριβώς εστιάζουν οι ιθύνοντες της εκστρατείας 1 Day Sooner: θεωρητικά θα μπορούσε κανείς να μολύνει σκόπιμα με τον κορωνοϊό όλους τους συμμετέχοντες στο πρόγραμμα, τόσο εκείνους που έλαβαν το πειραματικό εμβόλιο όσο κι εκείνους στους οποίους χορηγήθηκε το placebo και μετά να διαπιστωθεί ποιοι θα νοσήσουν και ποιοι όχι. Έτσι θα χρειάζονταν λιγότεροι εθελοντές και θα επιταχύνονταν οι δοκιμές, την ώρα που η διεθνής επιστημονική κοινότητα και φαρμακευτικοί κολοσσοί δίνουν μάχη με το χρόνο για την ανάπτυξη εμβολίου.
Ωστόσο, αυτές οι μελέτες πρόκλησης είναι αμφιλεγόμενες στη διεθνή επιστημονική κοινότητα. Ορισμένοι υπογραμμίζουν τη μεγάλη χρησιμότητά τους για την ανθρωπότητα, άλλοι εκφράζουν ηθικές επιφυλάξεις και επισημαίνουν τους τεράστιους υγειονομικούς κινδύνους που μπορεί να επιφέρει η μόλυνση μ’ ένα από πολλές απόψεις μη επαρκώς μελετημένο παθογόνο όπως ο κορωνοϊός SARS-CoV-2.
