Το ποδόσφαιρο είναι γεμάτο από μικρές λεπτομέρειες που κάνουν τη διαφορά. Γεγονότα που αλλάζουν την ιστορία, ενώ τη στιγμή που συμβαίνουν δεν φαίνεται να έχουν καμία ιδιαίτερη σημασία. 17 Οκτωβρίου 2011.
H Αλαβές ζει πολύ άσχημες στιγμές. Βρίσκεται για τρίτη συνεχόμενη σεζόν στη Γ’ εθνική της Ισπανίας, αναζητώντας την επιστροφή στη Σεγούντα και από εκεί την άνοδο στην Πριμέρα, εκεί όπου ο κόσμος της θεωρεί ότι ανήκει. Ο κόσμος που μαζεύεται στο γήπεδο για να δει το ματς με την άσημη Αμορεμπιέτα σίγουρα δεν περιμένει κάτι άλλο από μία νίκη. Το αποτέλεσμα όμως είναι απογοητευτικό. Το τελικό σκορ ήταν 1-1. Η διοίκηση της Αλαβές απολύει τον 40χρονο κόουτς Λουίς ντε λα Φουέντε, τον οποίο έχει προσλάβει μόλις τον περασμένο Ιούλιο.
Εκείνη η απόλυση δεν θα αλλάξει πολλά στην Αλαβές. Η ομάδα θα τερματίσει 6η στη σεζόν, δεν θα ανέβει. Θα τα καταφέρει την επόμενη σεζόν, θα μείνει στη Σεγούντα για λίγο καιρό και τελικά το 2016 η ομάδα από τη Βιτόρια θα επιστρέψει στην Α’ εθνική της Ισπανίας, στην οποία με μία χρονιά εξαίρεση βρίσκεται σταθερά την τελευταία δεκαετία. Μπορεί η απόλυση εκείνη να μην άλλαξε την ιστορία της Αλαβές, θα άλλαζε σε μεγάλο βαθμό την ιστορία του ισπανικού ποδοσφαίρου αρκετά χρόνια μετά.
Ο Λουίς ντε λα Φουέντε γεννήθηκε στη κωμόπολη του Άρο, στην περιοχή Λα Ριόχα. Την πιο άγνωστη από τις αυτόνομες επαρχίες της Ισπανίας, καθώς είναι αυτή με τον μικρότερο πληθυσμό (λίγο πάνω από 300.000 κάτοικοι σε όλη την περιοχή) και τη 2η μικρότερη έκταση μετά τις Βαλεαρίδες νήσους. Η Λα Ριόχα είναι στα βόρεια της Ισπανίας, δίπλα στις επαρχίες των Βάσκων. Ο ντε λα Φουέντε ξεκίνησε να παίζει μπάλα στην τοπική ομάδα, μέχρι που οι άνθρωποι της Αθλέτικ Μπιλμπάο τον εντόπισαν. Και αν αναρωτιέστε ποια η σχέση του με τους Βάσκους, ο πατέρας του ήταν από το Μπιλμπάο και μάλιστα οπαδός και μέλος της Αθλέτικ. Έτσι, οι άνθρωποι του συλλόγου που ψάχνουν παντού να βρουν παιδιά βασκικής καταγωγής, εντόπισαν τον πιτσιρικά και τον πήραν στις ακαδημίες. Γι’ αυτό κι ο ντε λα Φουέντε έχει καλή επαφή με τους Βάσκους παίκτες ακόμα και σήμερα, καθώς ξέρει πολύ καλά τη νοοτροπία. Έκανε ντεμπούτο μόλις στα 17 του στην 1η ομάδα των και είχε σχεδόν 150 συμμετοχές με τη φανέλα των Λιονταριών.
Στη συνέχεια πήγε στη Σεβίλλη, έμεινε αρκετά χρόνια εκεί, γύρισε στο Μπιλμπάο με μικρότερη συμμετοχή και τελικά έκλεισε την καριέρα του στην Ντεπορτίβο Αλαβές στα 33 του χρόνια. Ήταν αριστερό μπακ, όχι το καλύτερο του κόσμου, αλλά αρκετά καλό για να φτάσει να αγωνίζεται σε τόσο υψηλό επίπεδο. Στην Αθλέτικ Μπιλμπάο ήταν μέλος της ομάδας που κατέκτησε δύο συνεχόμενα πρωταθλήματα το 1983 και το 1984, καθώς και το κύπελλο, μέλος της ζωντανής ιστορίας του συλλόγου. Έκλεισε την καριέρα του με πάνω από 250 συμμετοχές στην Πριμέρα, αλλά δεν έπαιξε ποτέ στην εθνική Ισπανίας, παρά μόνο στις μικρές εθνικές, φτάνοντας και στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Σεούλ το 1988.
Η προπονητική του καριέρα δεν ήταν τίποτα το ιδιαίτερο. Πορτουγκαλέτε στα τοπικά, Αουρέρα στη Γ’ εθνική, φολκλορικά ονόματα που για τους περισσότερους από μας δεν σημαίνουν τίποτα. Το κάλεσμά του φάνηκε ποιο είναι αμέσως μετά. Ακαδημίες Σεβίλλης για 4 χρόνια, δουλεύοντας με ταλέντα όπως ο Σέρχιο Ράμος, ο Χεσούς Νάβας και ο αδικοχαμένος Αντόνιο Πουέρτα. Επόμενο βήμα, ακόμα μια παλιά του ομάδα, η Αθλέτικ Μπιλμπάο. Ο ντε λα Φουέντε αναλαμβάνει την Κ19 και αργότερα και τη Β’ ομάδα. Άνθρωπος των ακαδημιών. Αλλά μέσα του θέλει το κάτι παραπάνω. Οταν αλλάζει η διοίκηση στον σύλλογο αποχωρεί από την Αθλέτικ. Έτσι, όταν το 2011 τον καλεί η Αλαβές, μια ακόμα παλιά του ομάδα, πηγαίνει εκεί ελπίζοντας ότι ήρθε η στιγμή να δείξει τι μπορεί να κάνει. Γ’ εθνική, αλλά μεγάλος σύλλογος και μεγάλα όνειρα. Δυστυχώς, όπως είπαμε στην εισαγωγή μας, η παρουσία του εκεί είναι πολύ σύντομη. Και αυτό θα είναι το τέλος του σε συλλογικό επίπεδο. Αλλά αν υπάρχει ορισμός του “ουδέν κακό αμιγές καλού”, είναι αυτή η απόλυση.
Για να φτάσουμε στο καλό όμως, τα πράγματα ζορίζουν πολύ. Ο ντε λα Φουέντε λέει ότι τότε έζησε τους 18 πιο δύσκολους μήνες της ζωής του. «Ήμουν άνεργος για 18 μήνες με τρία παιδιά, πήγαινα μήνα με τον μήνα, μετρούσα. Το ταμείο ανεργίας κάποια στιγμή τελειώνει και πάνω από όλα εσύ βρίσκεσαι σε έναν φαύλο προπονητικό κύκλο, χωρίς τρόπο να επιστρέψεις στη δουλειά. Ήταν πολύ δύσκολες στιγμές τότε και τις χρησιμοποίησα για να εμπλουτίσω τις γνώσεις μου». Ο ντε λα Φουέντε, μεγαλωμένος καθολικός, βρήκε τότε δύναμη και μέσα από την πίστη του. Περίμενε κάθε μέρα να χτυπήσει το τηλέφωνό του και μια ομάδα να τον καλέσει. Περίμενε την επόμενη ημέρα, την επόμενη εβδομάδα, τον επόμενο μήνα, αλλά κανένας δεν τον έπαιρνε. «Πήγαινε κάθε μέρα στο ίδιο μπαρ, έπαιρνα τον ίδιο καφέ, καθόμουν στο ίδιο τραπέζι και διάβαζα την ίδια εφημερίδα», περιγράφει την κατάσταση στο βιβλίο του.
Και αν δεν ήταν θεϊκή παρέμβαση, τότε ήταν μια σύμπτωση αυτή που τον έβγαλε από το τέλμα της ζωής του. Είδε μια μικροσκοπική αγγελία στην εφημερίδα. Η Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία της Ισπανίας έψαχνε προπονητές για τις μικρές της εθνικές ομάδες. Και το θαύμα έγινε. Μια νέα δουλειά βρέθηκε. Ο ντε λα Φουέντε υποστηρίζει ότι δεν κάνει τον σταυρό του για γούρι κάθε φορά που πατά το χορτάρι, αλλά επειδή είναι πιστός. Ανεξάρτητα με τις πεποιθήσεις του και αν κάποια ανώτερα δύναμη έφερε την εφημερίδα στα χέρια του, αυτή ήταν μπορούσε να είναι η σωτηρία του. Ο Λουίς έστειλε το βιογραφικό του.
Στην Ισπανία που συνεχώς βρίσκεται στην κορυφή των μικρών ηλικιών, το ενδιαφέρον γι’ αυτές τις θέσεις είναι μεγάλο. Και υπάρχει και μια ιεραρχία. Όταν ο Λοπετέγκι πήρε προαγωγή, ένα κενό δημιουργήθηκε στην Κ19. Ο άνθρωπος που έπρεπε να πάρει την απόφαση ήταν ο κόουτς Μελέντεθ. Η ισπανική Ομοσπονδία έψαχνε παλιούς παίκτες που είχαν ξεκινήσει την προπονητική τους καριέρα. Το φαβορί ήταν ο Μοριέντες, αλλά η υπόθεση δεν προχώρησε. Ο Μελέντεθ σκέφτηκε να ρωτήσει τον Ινιάκι Σάεθ που ήταν μέντοράς του. Κι ο Σάεθ, που είχε ως παίκτη τον ντε λα Φουέντε, τον εκτιμούσε και είχε επικοινωνήσει μαζί του, μίλησε με τα καλύτερα λόγια. Ο Μελέντεθ άκουσε από παντού καλά λόγια και τελικά έφερε τον ντε λα Φουέντε στην Κ19, αρχικά με συμβόλαιο τριών μηνών μόλις. Δοκιμαστικός με λίγα λόγια.
Τα καλά αποτελέσματα ήρθαν και ο ντε λα Φουέντε ανέλαβε οριστικά την Κ19. Ήταν δουλευταράς, είχε πολύ καλές σχέσεις με τα νέα παιδιά και οι άνθρωποι της Ομοσπονδίας ήταν απόλυτα ικανοποιημένοι. Ο ντε λα Φουέντε παρέμενε πιστός στις αρχές που του έδωσαν οι γονείς του. Πάντα του έλεγαν ότι ήταν ένας ανάμεσα σε πολλούς, να κρατά τα πόδια του στο έδαφος, να μη νομίζει ότι είναι καλύτερος από τους άλλους και να δουλεύει. Η πρώτη επιτυχία δεν άργησε να έρθει και ήρθε σε μέρος που δεν το περιμένεις να το διαβάσεις για τον σημερινό προπονητή της εθνικής Ισπανίας. Στο δημοτικό στάδιο Κατερίνης (!), όπου 4.000 τυχεροί θεατές είδαν τον Μικέλ Μερίνο, τον Ουνάι Σιμόν, τον Ρόδρι, τον Ντάνι Θεμπάγιος και τον Μάρκο Ασένσιο να κερδίζουν στον τελικό του Euro U19 τη Ρωσία με 2-0. Ήταν ο πρώτος τίτλος του ντε λα Φουέντε ως κόουτς και ίσως λίγοι περίμεναν ότι 11 χρόνια αργότερα κάποια από αυτά τα παιδιά θα βρίσκονταν σε έναν τελικό Μουντιάλ με τον ίδιο κόουτς.
Το 2018 θα κέρδιζε το χρυσό στους Μεσογειακούς και τότε θα ερχόταν η νέα του ευκαιρία. Ο Άλμπερτ Θελάδες προστίθεται στο προπονητικό τιμ της πρώτης ομάδας της Ισπανίας του Λοπετέγκι και στη συνέχεια τον ακολουθεί στη Ρεάλ Μαδρίτης. Έτσι, ανοίγει η θέση στην Κ21. Ο ντε λα Φουέντε ανεβαίνει εκεί. Πρέπει να ισοφαρίσει την επίδοση του Θελάδες και να φτάσει την ομάδα ξανά σε ευρωπαϊκό τελικό (η Ισπανία είχε χάσει από τη Γερμανία στο προηγούμενο Euro). Πράγματι, ο ντε λα Φουέντε τα καταφέρνει. Στα γνωστά ονόματα που αναφέραμε στην Κ19 προστίθενται τώρα ο Μικέλ Ογιαρθάμπαλ, ο Φαμπιάν Ρουίθ, ο Ντάνι Όλμο. Οι δυο τελευταίοι θα είναι και οι σκόρερ στον τελικό «εκδίκησης» επί της Γερμανίας με 2-1 στην έδρα της Ρετζιάνα. Μέσα σε 4 χρόνια ο ντε λα Φουέντε έχει κατακτήσει δύο Euro, σε Κ19 και Κ21. Η φυσιολογική εξέλιξη είναι να το κάνει με την ομάδα των ανδρών.
Θα έχει μια πρώτη ευκαιρία όταν εξαιτίας του COVID η Ισπανία κατεβαίνει χωρίς τον κόουτς Λουίς Ενρίκε και ο ντε λα Φουέντε κάνει το ρεπό του (νίκη 4-0 σε φιλικό επί της Λιθουανίας). Το καλοκαίρι του 2021 θα οδηγήσει την Ισπανία στους Ολυμπιακούς του Τόκιο. Στα προηγούμενα γνωστά ονόματα προσθέστε και Πέδρι με Κουκουρέγια. Η Ισπανία φτάνει στον τελικό, αλλά θα χάσει από τη Βραζιλία στην παράταση με 2-1 από τη Βραζιλία. Έναν χρόνο περίπου αργότερα, ο Λουίς Ενρίκε εγκαταλείπει την 1η ομάδα της Ισπανίας. Η Ομοσπονδία δεν το σκέφτεται. Δίνει το πόστο στον Λουίς ντε λα Φουέντε. Όσοι δεν ασχολούνται με τις μικρές εθνικές, ούτε τον γνωρίζουν. Τότε θα κυκλοφορήσει και το ειρωνικό «de la Who?». Ο κόουτς από τη Ριόχα δεν νοιάζεται για το τι λένε.
Η έλευση του ντε λα Φουέντε στην 1η ομάδα, σημαίνει και μια ευρύτερη αλλαγή φιλοσοφίας. Μετρήσατε ονόματα παικτών που είχε στις μικρές ομάδες και υπάρχουν στην εθνική ανδρών σήμερα; Αυτό δεν έτυχε, πέτυχε. Ήταν απόφαση να στηριχθεί σε αυτά τα παιδιά, ενώ ταυτόχρονα κριτικάρει τους ισπανικούς συλλόγους που δεν στηρίζουν νέα παιδιά και δίνουν πολλά χρήματα για ξένους ποδοσφαιριστές. Αλλά ο δρόμος δεν θα ήταν εύκολος.
Εξ αρχής ο ντε λα Φουέντε ήταν εύκολος στόχος. Ένας άνθρωπος της Ομοσπονδίας και όχι κάποιο μεγάλο όνομα (όπως π.χ. ο Λουίς Ενρίκε). Σε μια χώρα επίσης με πολύ μέτρια φανατισμένη δημοσιογραφία, με Μαδρίτη και Βαρκελώνη να έχουν δυο υπερφανατισμένα μέσα η καθεμία, δεν βοηθά καθόλου όταν δεν έχεις σχέση με τη Ρεάλ Μαδρίτης ή την Μπαρσελόνα. Και τα πράγματα δεν ξεκίνησαν καλά. Ο ντε λα Φουέντε στο ντεμπούτο του ναι μεν κέρδισε με 3-0 τη Νορβηγία, ακόμα όμως δεν είχε αρχίσει να βάζει τις δικές του πινελιές.
Μάρτιος του 2023, η Ισπανία κάνει 8 αλλαγές στην αρχική της εντεκάδα σε σχέση με το ματς με τη Νορβηγία και χάνει με 2-0 στο Χάμπντεν Παρκ από τη Σκωτία. Ο Πέδρο Πόρρο κάνει μόλις τη 2η του συμμετοχή, γλιστρά και πέφτει κάτω στο ένα γκολ. Η γκρίνια αρχίζει. «Το ισπανικό ποδόσφαιρο δεν έχει πλέον το υλικό του παρελθόντος, δεν έχουμε Τσάβι και Ινιέστα, ο κόουτς δεν πήρε κανέναν παίκτη από την Μπαρσελόνα και την Ατλέτικο και έναν από τη Ρεάλ, κ.ο.κ.». Ο ντε λα Φουέντε απαντά σε όλα. «Δεν ξέρω αν κάνετε συγκρίσεις με το παρελθόν, αλλά αυτή είναι μια νέα εποχή. Θέλω οι παίκτες μου να αναγνωρίζουν τις ιδέες μου. Ο κόσμος δεν θα είναι χαρούμενος, αλλά καθήκον μου είναι να πείσω τους παίκτες ότι αυτό που κάνουμε είναι θετικό για το μέλλον».
Πολύ γρήγορα όμως τα πράγματα θα άλλαζαν. Η Ισπανία θα κατακτούσε το Νations League, το οποίο ναι δεν είναι κανένας σοβαρός τίτλος, αλλά έδειξε ότι η ομάδα βαδίζει σε καλό μονοπάτι. Και ένα χρόνο αργότερα θα κατακτούσε το τρίτο Euro στην καριέρα του, αυτή τη φορά με την ομάδα των ανδρών. Η Ομοσπονδία τον στήριξε, ανανεώνοντάς τον έως το 2026 πριν από τη διοργάνωση και ο ντε λα Φουέντε τη δικαίωσε με ένα εντυπωσιακό 7/7 και την κατάκτηση του τίτλου. Από τους 15 παίκτες που έπαιξαν στον τελικό του Βερολίνου απέναντι στην Αγγλία, τους 7 τους είχε παλιότερα σε μικρότερες εθνικές ομάδες. Αν αυτό δεν είναι θρίαμβος του πλάνου της Ομοσπονδίας και του ντε λα Φουέντε, τότε τι είναι;
Μικρή παρένθεση με μια κηλίδα. Μετά το γνωστό περιστατικό του προέδρου της Π.Ο. Ρουμπιάλες με το διαβόητο φιλί στη Τζένι Ερμόσο, ο Ρουμπιάλες είχε αρνηθεί να παραιτηθεί. Στην απαράδεκτη ομιλία του, ο ντε λα Φουέντε τον είχε χειροκροτήσει, στηρίζοντάς τον, κάτι που χτύπησε άσχημα. Αργότερα ο κόουτς ζήτησε συγγνώμη, λέγοντας ότι οι αντιδράσεις από τον κόσμο για την ενέργειά του ήταν απολύτως σωστές.
Επιστροφή στο παρόν. Ο ντε λα Φουέντε, με το συμβόλαιό του να έχει ανανεωθεί ως το 2028, οδήγησε την Ισπανία και στο Μουντιάλ του 2026. Η πρωταθλήτρια Ευρώπης δεν γίνεται να μην ήταν από τα φαβορί. Αλλά λίγο οι εμφανίσεις της Γαλλίας και το τρομερό ρόστερ, λίγο οι κλασικές ισπανικές εμφανίσεις στους ομίλους (χωρίς να εντυπωσιάζει), έκαναν αρκετό κόσμο να μη βλέπει την Ισπανία σαν τεράστιο φαβορί. Στον ημιτελικό όμως, με ένα τακτικό πλάνο απίστευτης ακρίβειας, με εναλλαγές, με μια άμυνα που φαίνεται άτρωτη όχι γιατί κρεμιέται από τα δοκάρια, αλλά γιατί ο τερματοφύλακας γίνεται λίμπερο, γιατί ο χαφ γίνεται κεντρικός αμυντικός, γιατί ο κεντρικός αμυντικός γίνεται χαφ, η Ισπανία κράτησε ξανά το 0, απέναντι σε όλη την αφρόκρεμα του γαλλικού ποδοσφαίρου. Ο ντε λα Φουέντε και τα παιδιά του κατάφεραν να βρεθούν ξανά σε τελικό Μουντιάλ. Ποιο είναι το μυστικό; Το λέει ο ίδιος: «Δώσαμε έμφαση σε μια λέξη που μας έδωσε ασφάλεια, αυτοπεποίθηση και δύναμη, τη λέξη οικογένεια. Από τον πρώτο ως τον τελευταίο παίκτη, όλοι εργαζόμαστε με αυτή την ιδέα στο μυαλό και αυτό με κάνει πολύ ήρεμο, πολύ γαλήνιο. Με κάνει να εργάζομαι γνωρίζοντας ότι έχω καλή παρέα και αποκτώ έτσι μεγάλη αυτοπεποίθηση». Οικογένεια, λοιπόν.
Ο ντε λα Φουέντε λατρεύει να μιλά για το ποδόσφαιρο όπως λέει και αυτό το κάνει και με άλλους προπονητές. Έχει κάνει μαθήματα προπονητικής και ανάμεσα στους μαθητές του ήταν ο Τσάμπι Αλόνσο, ο Τσάβι, ο Ραούλ, ο Βίκτορ Βαλντές, αλλά και ο παγκόσμιος πρωταθλητής Λιονέλ Σκαλόνι, ο Ιραόλα που έχει εκτοξευτεί πλέον και ο Αλέσιο Λίτσι, ο νέος προπονητής του ΠΑΟΚ. Τα μαθήματα του ντε λα Φουέντε ήταν “Εξέλιξη του Ποδοσφαίρου” και “Ανάπτυξη τακτικής”. Και, όπως πάντα ταπεινός, έλεγε στους μαθητές του ότι δεν γνωρίζει παραπάνω ποδόσφαιρο από αυτούς, αλλά έχει εμπειρία την οποία θέτει στη διάθεσή τους.
Πριν το Μουντιάλ είχε δηλώσει πολύ χαρούμενος για τη συμμετοχή σε αυτή την τεράστια γιορτή του ποδοσφαίρου. Είχε πει ότι δεν φοβάται ότι η πολιτική θα το χαλάσει. «Το Μουντιάλ ξεπερνά τις πολιτικές και κοινωνικές καταστάσεις. Είναι μια σύνδεση που φέρνει κοντά τις διαφορετικές πεποιθήσεις, ιδεολογίες και φυλές. Το ποδόσφαιρο πρέπει να είναι οδηγός για τη διαφορετικότητα, το θέαμα και την ενότητα». Είχε μάλιστα μιλήσει για τη δυσκολία της διοργάνωσης, λέγοντας για παράδειγμα ότι το Κάμπο Βέρντε είναι πολύ βελτιωμένο (όπως και αποδείχθηκε). Λίγες ημέρες πιο μετά, μέσα από τη μεθοδικότητα, τη δουλειά και την αυτοθυσία, παρά το μέτριο σχετικά Μουντιάλ του Γιαμάλ, την απουσία του Γουίλιαμς για σημαντικό διάστημα, τους μικροτραυματισμούς άλλων παικτών, η Ισπανία φτάνει ξανά σε τελικό Παγκοσμίου Κυπέλλου. Και αν ο ντε λα Φουέντε τα καταφέρει θα είναι η μεγάλη του στιγμή δικαίωσης.
