Οι οικονομικοί κανονισμοί της Formula 1 είναι και πάλι στο προσκήνιο, με τη Williams Racing να ηγείται της προσπάθειας ώστε να γίνουν νέες αλλαγές από το 2027.
Αλλαγές στους οικονομικούς κανονισμούς της Formula 1 ζητά η Williams, με τον Τζέιμς Βόουλς να υποστηρίζει ότι το σημερινό πλαίσιο του cost cap δεν επιτρέπει στις ομάδες με παλαιότερες εγκαταστάσεις να καλύψουν πραγματικά τη διαφορά από τους κορυφαίους συνδυασμούς. Ο επικεφαλής της βρετανικής ομάδας θεωρεί ότι το ζήτημα βρίσκεται κυρίως στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται οι επενδύσεις σε υποδομές και εξοπλισμό.
Το cost cap είναι το ανώτατο όριο δαπανών που μπορούν να πραγματοποιούν οι ομάδες της Formula 1 μέσα σε μία αγωνιστική περίοδο για το μεγαλύτερο μέρος των δραστηριοτήτων τους. Εφαρμόστηκε για πρώτη φορά το 2021 με στόχο τη μεγαλύτερη οικονομική βιωσιμότητα και τη μείωση των διαφορών ανάμεσα στις ομάδες, ενώ για το 2026 το συνολικό όριο αυξήθηκε στα 215 εκατομμύρια δολάρια, με περισσότερες κατηγορίες εξόδων να περιλαμβάνονται πλέον στον υπολογισμό.
Το πρόβλημα που βλέπει ο Βόουλς
Όταν ανέλαβε τη Williams το 2023, ο Βάουλς πίεσε ήδη για μεγαλύτερη ελευθερία στις κεφαλαιουχικές δαπάνες των ομάδων που βρίσκονταν πίσω σε επίπεδο εγκαταστάσεων. Το προηγούμενο πλαίσιο προέβλεπε αρχικά ξεχωριστό όριο 36 εκατομμυρίων δολαρίων για τέτοιες επενδύσεις, πριν εισαχθεί σύστημα που έδινε μεγαλύτερα περιθώρια στις ομάδες που βρίσκονταν χαμηλότερα στη βαθμολογία.
Πλέον οι κεφαλαιουχικές δαπάνες εντάσσονται ουσιαστικά στο συνολικό cost cap μέσω των αποσβέσεων. Αυτό, σύμφωνα με τον Βόουλς, δημιουργεί σημαντικό μειονέκτημα για τη Williams, η οποία χρειάζεται περίπου 200 εκατομμύρια δολάρια επενδύσεων για να φτάσει το επίπεδο υποδομών των κορυφαίων ομάδων.
Αν αυτά τα χρήματα αποσβεστούν σε βάθος δεκαετίας, η Williams θα επιβαρύνεται με περίπου 20 εκατομμύρια δολάρια κάθε χρόνο μέσα στο cost cap. Πρόκειται για ποσό που οι αντίπαλοί της δεν χρειάζεται να διαθέσουν, επειδή είχαν πραγματοποιήσει μεγάλο μέρος των αντίστοιχων επενδύσεων πριν από την εφαρμογή των οικονομικών περιορισμών.
«Δεν είναι μία δίκαιη μάχη. Δεν ζητώ ειδική μεταχείριση», ανέφερε ο Βάουλς, υποστηρίζοντας ότι οι επενδύσεις που πραγματοποιήθηκαν πριν από επτά χρόνια εξακολουθούν ουσιαστικά να καθορίζουν τη σημερινή δυναμικότητα των ομάδων.
Μεγαλύτερο κόστος για τα ίδια εξαρτήματα
Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στις εγκαταστάσεις. Σύμφωνα με τον Βόουλς, η χαμηλότερη αποδοτικότητα των διαδικασιών της Williams σημαίνει ότι η ομάδα πληρώνει περίπου 25-30% περισσότερο για την παραγωγή ορισμένων εξαρτημάτων σε σχέση με τις κορυφαίες ομάδες, ενώ αυτά μπορεί να χρειάζονται έως και τέσσερις επιπλέον εβδομάδες για να είναι έτοιμα.
Ο ίδιος θεωρεί ότι το cost cap πέτυχε τον στόχο της οικονομικής σταθερότητας, όχι όμως και εκείνον της σύγκλισης της απόδοσης. Επισήμανε χαρακτηριστικά ότι στους τελευταίους 130 αγώνες μόλις μία νίκη πήγε σε ομάδα εκτός των τεσσάρων κορυφαίων, εκείνη του Εστεμπάν Οκόν με την Alpine στο GP Ουγγαρίας του 2021.
Η Williams έχει παραβιάσει στο παρελθόν τους οικονομικούς κανονισμούς, χωρίς όμως να έχει ξεπεράσει το ανώτατο όριο δαπανών. Το 2022 κρίθηκε ότι είχε υποπέσει σε διαδικαστική παράβαση για την εκπρόθεσμη κατάθεση μέρους των οικονομικών στοιχείων που αφορούσαν το 2021 και τιμωρήθηκε με πρόστιμο 25.000 δολαρίων.
Η σημαντικότερη υπέρβαση του cost cap μέχρι σήμερα ήταν εκείνη της Red Bull Racing για το 2021. Η ομάδα τιμωρήθηκε με πρόστιμο 7 εκατομμυρίων δολαρίων και μείωση κατά 10% του επιτρεπόμενου χρόνου αεροδυναμικών δοκιμών για διάστημα 12 μηνών.
Στήριξη από F1 και FIA
Ο Βόουλς υποστηρίζει ότι τόσο η Formula 1 όσο και η FIA κατανοούν το πρόβλημα, ενώ θεωρεί πως υπάρχει ήδη σημαντική υποστήριξη και ανάμεσα στις ομάδες. Το δύσκολο σημείο είναι να πειστούν εκείνοι που διαθέτουν ήδη σύγχρονες εγκαταστάσεις να δεχθούν αλλαγές που θα μειώσουν το υφιστάμενο πλεονέκτημά τους.
Για τη Williams το θέμα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία ενόψει της επόμενης μεγάλης αλλαγής κανονισμών, που αναμένεται γύρω στο 2030 ή το 2031. Όπως εξήγησε ο Βάουλς, ακόμη και αν δοθεί άμεσα η δυνατότητα για μεγαλύτερες επενδύσεις, απαιτούνται χρόνια για την κατασκευή και την πλήρη αξιοποίηση νέων εγκαταστάσεων. Για αυτό και θέλει η συζήτηση να ξεκινήσει τώρα, προτού οι σημερινές διαφορές μεταφερθούν και στην επόμενη εποχή της Formula 1.
