Ο πρώην Γενικός Διευθυντής της Ανόρθωση, Αντρέας Θεμιστοκλέους, γράφει για την παράδοση των παικτών να βγάζουν τη φανέλα στο γκολ, κάτι που δεν βλέπουμε στο Euro της Γαλλίας. Παράλληλα, παραθέτει και την άποψη του Ανδρέα Μακρή...
Το άρθρο του Ανδρέα Θεμιστοκλέους
Παρακολουθώντας αγώνες του Euro 2016, πρόσεξα ότι μια από τις μεγαλύτερες ίσως παραδόσεις ποδοσφαιριστών τείνει να εκλείψει. Αδίκως περίμενα το Ρονάλντο να βγάλει τη φανέλα μετά από κάποιο γκολ του (έστω και στα πέναλτι!!) όπως μας είχε συνηθίσει μέχρι και το πολύ πρόσφατο παρελθόν.
Γιατί όμως αυτή η ξαφνική αλλαγή; Είχαμε δει στο παρελθόν μετά από γκολ αφιερώσεις, οικογενειακές φωτογραφίες, κοινωνικά μηνύματα, γιορτινές ευχές, πειράγματα και πολλά άλλα κάτω από τις φανέλες ποδοσφαιριστών. Κάποιες άλλες φορές, η αφαίρεση της φανέλας γινόταν για επίδειξη των σωματικών προσόντων των ποδοσφαιριστών, ή κάποιου τατουάζ ή ακόμα και για λόγους δημιουργίας εντυπώσεων.
Προσωπικά, θυμάμαι έντονα τον Μπαλοτέλι στο Euro 2012 και τον Ιμπραίμοβιτς το 2015 που συμμετείχε σε καμπάνια του ΟΗΕ για το Παγκόσμιο πρόγραμμα σίτισης. Και από τα αμέτρητα συμβάντα, πως φτάσαμε στο απόλυτο μηδέν;
Αρχικά οι ποδοσφαιριστές επιδείκνυαν πολιτικά και θρησκευτικά μηνύματα, μέχρι που η ΦΙΦΑ καθιέρωσε τον κανόνα της κίτρινης κάρτας το 2003 για να αποφύγει τυχόν προεκτάσεις, καθώς το παιχνίδι είχε ήδη γίνει παγκόσμιο φαινόμενο και το συγκεκριμένο θέαμα ήταν ενοχλητικό στον Αραβικό και Μουσουλμανικό κόσμο, ενώ και οι χορηγοί επιζητούσαν τη διασύνδεση του ονόματος τους στην κάμερα με την επιτυχία της επίτευξης τέρματος. Έκτοτε όμως, ουδόλως επηρεάστηκαν οι παίκτες από τον κανόνα αυτό. Σε άρθρο της αγγλικής εφημερίδας «Daily Mail» (2013) γίνεται αναφορά για συχνά χρηματικά πρόστιμα από τις ομάδες προς τους παίκτες, σε προσπάθεια να αποτραπεί η αταξία στο συγκεκριμένο θέμα, η οποία σε σπάνιες περιπτώσεις έφτασε να ισοδυναμεί με αποβολή τους με 2η κίτρινη κάρτα. Μα ούτε αυτό ήταν αρκετό αφού οι ποδοσφαιριστές συνέχισαν απτόητοι.
Υπήρξε μάλιστα και ειδική οικονομική εκμετάλλευση αυτής της ποδοσφαιρικής παράδοσης, αφού στο παρελθόν εταιρείες επένδυαν σε παγκόσμια τηλεοπτική προβολή μερικών δευτερολέπτων, μέσα από την κίνηση κάποιου παίκτη να βγάλει τη φανέλα. Εκεί να δείτε μπάχαλο. Είχε ο παίκτης το προσωπικό όφελος από την προβολή μιας εταιρείας, τη στιγμή που η ομάδα ή/και η διοργανώτρια αρχή είχε αντικρουόμενα οικονομικά και εμπορικά συμφέροντα. Μπάχαλο δεν λες τίποτα.
Ιδιαίτερα γνωστό είχε γίνει το θέμα το 2014, όταν μετά από ένα αγώνα Βραζιλίας-Καμερούν, ο Νειμάρ είχε βγάλει τη φανέλα της Βραζιλίας επιδεικνύοντας κάποιο εμπορικό σύμβολο στα χρώματα της εθνικής του σημαίας. Η άμεση προβολή και εμπορική αξιοποίηση από τηλεοπτικά και ειδησεογραφικά πρακτορεία, μα πρωτίστως τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ανάγκασαν τη ΦΙΦΑ να αντιδράσει άμεσα και εγγράφως απαίτησε τον τερματισμό διασύνδεσης του δικού της προϊόντος (βλέπε τη διοργάνωση) με άλλο εμπορικό προϊόν, χωρίς προηγούμενη συγκατάθεση και κατάλληλη αποζημίωση. Ο δε ποδοσφαιριστής, κλήθηκε σε πειθαρχική διαδικασία που παραλίγο να του στοιχήσει την αποβολή του από το Μουντιάλ.
Αλήστου μνήμης η περίπτωση της Μπράντι Τσιαστέιν, της ποδοσφαιρίστριας των ΗΠΑ που έγινε η πρώτη γυναίκα που έβγαλε τη φανέλα για να πανηγυρίσει γκολ και μάλιστα σε Μουντιάλ το 1999. Η ίδια σε συνέντευξη της το 2014, δήλωσε ότι δεν το έκανε ούτε για εμπορικούς σκοπούς, ούτε για φεμινιστικούς, παρά της βγήκε αυθόρμητα. Εξομολογήθηκε όμως ότι αξιοποιήθηκε από τους διοργανωτές για να φέρει κόσμο στο γήπεδο, να διαδώσει το παιχνίδι στην Αμερικανική κοινωνία και να ενθαρρύνει κορίτσια να ασχοληθούν με αυτό. Η φωτογραφία της με τη φανέλα στο χέρι, που την επόμενη του αγώνα ήταν ταυτόχρονα πρωτοσέλιδο στα περιοδικά «Newsweek», «Sports Illustrated» και «Time» ψηφίστηκε πρόσφατα ως η δεύτερη φωτογραφία με τη μεγαλύτερη επιρροή στην εξηντάχρονη ιστορία του φημισμένου περιοδικού «Sports Illustrated».
Ρωτώντας να μάθω τι είναι αυτό που καθιστά αυτή την παράδοση τόσο σημαντική κατέληξα στο φίλο και διεθνή επιθετικό της Ανόρθωσης Αντρέα Μακρή. Ένα εξαιρετικό ποδοσφαιριστή, αρίστου ήθους και χαρακτήρα...
«Το να σκοράρεις κάποιο γκολ είναι μοναδικό συναίσθημα και μόνο όσοι έχουν σκοράρει μπορούν να νιώσουν και να το καταλάβουν» μου ανέφερε. «Το γκολ είναι αυτό που καθορίζει τα παιχνίδια, τους τίτλους, τα πάντα. Το γκολ είναι που πανηγυρίζουν όλοι. Σαν επιθετικός, αυτή είναι η δουλειά μου και η επιθυμία μου. Όλοι με ξέρουν σαν ένα ήρεμο παιδί, χαμηλών τόνων, αλλά αν κάποιος δει τους πανηγυρισμούς των γκολ που έχω σημειώσει, θα καταλάβει τον πραγματικό μου εαυτό. Στο γκολ βγάζεις όλο το πάθος που σε κυριαρχεί και τρελαίνεσαι. Αυτό παθαίνω και εγώ, είναι στιγμές τρελές και συχνά το πάθος σε παρασύρει. Έχω πανηγυρίσει με πολλούς τρόπους όπως να χαιρετίσω τους οπαδούς στρατιωτικά (όταν ήμουν φαντάρος), να ανεβώ στα κάγκελα μπροστά από τους οπαδούς και πολλά αλλά. Αυτό που δεν έχω κάνει ακόμα είναι να βγάλω την φανέλα μου, το οποίο όλοι γνωρίζουν ότι επισύρει την κίτρινη κάρτα. Αυτός ο πανηγυρισμός νομίζω είναι ο κορυφαίος για όλους τους ποδοσφαιριστές και έχει τη δική του ξεχωριστή αίγλη επειδή ακριβώς είναι απαγορευμένος. Στο φετινό Euro δεν το έχουμε δει ακόμα και πιθανόν ο σημαντικότερος λόγος είναι ότι στην διοργάνωση το όριο κίτρινων καρτών είναι στις δύο. Κανένας ποδοσφαιριστής δεν ρισκάρει να βγάλει την φανέλα και να χάσει το επόμενο παιχνίδι. Να είσαστε σίγουροι ότι κοντά στους τελικούς σίγουρα θα θαυμάσουμε αυτό τον πανηγυρισμό, ειδικά αν ένα γκολ μπει στα τελευταία λεπτά οπού δεν υπάρχει τόσος κίνδυνος να αποβληθεί παίκτης και φυσικά το γκολ είναι τόσο σημαντικής σημασίας».
O Δρ. Κρίστοφερ Πίτερσον (2010), αναφέρει σε μια πιο ακαδημαϊκή προσέγγιση, ότι όσο μεγαλύτερος και πιο παθιασμένος είναι ο αθλητικός πανηγυρισμός, τόσο μεγαλύτερη θετική επιρροή έχει στους υπόλοιπους παίκτες της ομάδας. Από επιστημονικής πλευράς, δεδομένο πρέπει να θεωρείται το ότι η θετική επίδραση ενός τέτοιου πανηγυρισμού, αφενός αποσυμπιέζει τον ίδιο τον σκόρερ, αφετέρου δρα θετικά στους συμπαίκτες του. Αν και αμφιβάλω εάν οι ποδοσφαιριστές έχουν κατά νου τις ψυχολογικές επιδράσεις της συγκεκριμένης πράξης, ειδικά τη στιγμή επίτευξης τέρματος.
Το σίγουρο είναι ότι, ακόμα και μέσα από αυτό το θεωρητικά μικρό και ασήμαντο στοιχείο του ποδοσφαίρου, σιγά σιγά φαίνεται ότι κινούμαστε προς νέες κατευθύνσεις και ίσως αλλαγή παραδόσεων και εθίμων.
Αντρέας Θεμιστοκλέους
Διοίκηση Αθλητισμού (MBA, MA, BSc)