"Μερικοί πιστεύουν ότι το ποδόσφαιρο είναι ένα παιχνίδι ζωής ή θανάτου. Είμαι πολύ απογοητευμένος με αυτή τη στάση. Μπορώ να σας διαβεβαιώσω ότι είναι πολύ, πολύ πιο σημαντικό από αυτό”. (William “Bill” Shankly)
H πιο πάνω δήλωση περιγράφει παραστατικά το ρόλο του ποδοσφαίρου στην κοινωνία μας. Το ποδόσφαιρο χαρακτηρίστηκε ως το όπιο του λαού, ενώ δικαίως θεωρείται παγκοσμίως ο βασιλιάς των σπορ.
Παρόλα ταύτα και όσο αφορά το νησί μας ο βασιλιάς των σπορ στα μάτια μου και θεωρώ αρκετού κόσμου ο βασιλιάς είναι γυμνός…..τουλάχιστον ημίγυμνος!! Θα μου πείτε σχεδόν κάθε χρόνο η Κύπρος συμμετέχει στους ομίλους των δύο κορυφαίων Ευρωπαϊκών διοργανώσεων του Europa League και του Champions League. Ας δούμε όμως τι κρύβεται κάτω από τη χρυσόσκονη!
Το πρωτάθλημα μας μπορεί να χαρακτηριστεί ως ο πύργος της Βαβέλ! Στην τελευταία έρευνα του CIES Football Observatory (www.football-observatory.com) το Νοέμβριο 2017 στις 14 ομάδες της Α’ Κατηγορίας αγωνίζονταν 354 ποδοσφαιριστές. Από αυτούς το 65.3% είναι ξένοι ποδοσφαιριστές που μας κατατάσσει στην πρώτη θέση της Ευρώπης με το υψηλότερο ποσοστό και μόλις 0.3% πίσω από την Τουρκία (65.6%) που κατέχει τα πρωτεία. Η Ελλάδα βρίσκεται στο 50% ενώ τα χαμηλότερα κατέχονται από το Ισραήλ (26.1%), τη Σερβία (17.1%) και την Ουκρανία (19.1%).
Εξαίρεση δεν μπορούσε να αποτελεί η θέση μας στον πίνακα με τις χώρες με τις περισσότερες μεταγραφές και αλλαγές ποδοσφαιριστών. Βρισκόμαστε στη δεύτερη θέση με ποσοστό 56.2% και ισοβαθμούμε με τη Σερβία ενώ η Ελλάδα βρίσκεται στην τέταρτη θέση με ποσοστό 52.7%.
Αναμφισβήτητα αρκετοί ξένοι ποδοσφαιριστές είναι ποιοτικοί και ανεβάζουν το επίπεδο των ομάδων τους. Ωστόσο, όπως και τα στατιστικά των μεταγραφών/αλλαγών μαρτυρούν μεγάλος αριθμός είναι αμφιβόλου αξίας και οι οποίοι πέραν της οικονομικής επιβάρυνσης των σωματείων στερούν θέσεις από Κύπριους νεαρούς ταλαντούχους ποδοσφαιριστές.
Η στέρηση των θέσεων από Κύπριους αλλά ακόμα και ξένους νεαρούς ποδοσφαιριστές ερευνήθηκε από το CIES Football Observatory το Μάρτιο 2016 για την περίοδο 2009-2015. Η έρευνα κατέδειξε την τελευταία μας θέση στον αγωνιστικό χρόνο που δίδεται σε ποδοσφαιριστές κάτω των 22 ετών που είναι συνολικά 6.2% και αναλύεται σε 4.1% για Κύπριους Κ22 και 2.1% για ξένους Κ22. Η Ελλάδα βρίσκεται στο 9.6% ενώ Ολλανδία, Σερβία και Σλοβενία βρίσκονται στην κορυφή με ποσοστό πάνω από 24%.
Στην ίδια έρευνα, στη λίστα με τις ομάδες όπου ποδοσφαιριστές Κ22 έπαιξαν το λιγότερο τα πρωτεία κατέχει η ΑΕΛ Λεμεσού με 0.2% ενώ στην ίδια λίστα βρίσκεται ο Εθνικός Άχνας με 1% και το ΑΠΟΕΛ με 1.5%.
Η κατά διαστήματα μεταγραφές Κύπριων ποδοσφαιριστών στο εξωτερικό με αποκορύφωμα τη φετινή μεταγραφή του Πιέρου Σωτηρίου στην Κοπεγχάγη δεν αποτελούν δυνατό ταρακούνημα στους παράγοντες των ποδοσφαιρικών σωματείων για να επενδύσουν στις ακαδημίες τους και τα δικά τους παιδιά. Και παρόλο που οι μικρές Εθνικές έχουν καλά αποτελέσματα και η ΚΟΠ προσπαθεί να επενδύσει στο αναπτυξιακό πρόγραμμα και υπάρχουν χρηματικές ποινές για τη μη χρησιμοποίηση δύο γηγενών ποδοσφαιριστών, το πρόβλημα δεν φαίνεται να αμβλύνεται.
Η αύξηση ιδιωτικών ακαδημιών και η κάθοδος ακαδημιών ομάδων προηγμένων ποδοσφαιρικών χωρών (Άρσεναλ, Γιουβέντους, Λίβερπουλ κτλ) για την ώρα δεν φαίνεται να βοηθούν στην αύξηση της προώθησης Κύπριων νεαρών ποδοσφαιριστών στην Α’ Κατηγορία. Η υφιστάμενη δεινή οικονομική κατάσταση των σωματείων και το ταλέντο που αποδεδειγμένα υπάρχει για την ώρα δεν «υποχρέωσε» τους παράγοντες των σωματείων να επενδύσουν στις ακαδημίες τους. Ας όψονται τα τηλεοπτικά δικαιώματα και το βερεσέ για φόρους και κοινωνικές ασφαλίσεις!
Επικεντρωθήκαμε στα θέματα που άπτονται του ποδοσφαιριστών αλλά υπάρχουν άλλες τόσες πληγές που χρειαζόμαστε πολύ περισσότερο χρόνο και χώρο για να αναπτύξουμε. Ανταγωνιστικό ισοζύγιο πρωταθλήματος (competitive balance), χειραγώγηση αγώνων, βία και χουλιγκανισμός, πολιτικοποίηση αθλημάτων και σωματείων, αναξιόπιστη διαιτησία, ημιμάθεια και/ή εμπειρικότητα αθλητικών στελεχών και παραγόντων είναι μόνο μερικές πληγές που δεν επιτρέπουν στο κυπριακό ποδόσφαιρο να προοδεύσει.
Παρόλο που παραμένει στο θρόνο του ως ο βασιλιάς των σπορ και στην Κύπρο, ο βασιλιάς είναι αποδεδειγμένα γυμνός….τουλάχιστον ημίγυμνος!
*Τα πιο πάνω αποτελούν προσωπική άποψη και συμπεράσματα μέσω της ανάλυσης των ερευνών που αναφέρονται.
Λεόντιος Τσέλεπος*
*LLB, LLM, ΜA in Sports Management and Sports Law (FIFA Master), Μέλος Δ.Σ. Κυπριακού Οργανισμού Αθλητισμού (ΚΟΑ), Μέλος Κυπριακής Εταιρείας Διοίκησης Αθλητισμού (ΚΕΔΑ), European Association for Sport Management (EASM), International Association of Sports Law (IASL).