Νωρίς τα ξημερώματα της Πέμπτης, οι ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις εξαπέλυσαν μια ευρείας κλίμακας εναέρια επίθεση που διαπέρασε την αντιαεροπορική άμυνα της πρωτεύουσας της Ρωσίας, βάζοντας στο στόχαστρο κρίσιμους ενεργειακούς και τεχνολογικούς κόμβους.
Σύμφωνα με αναφορές σε τοπικά δίκτυα παρακολούθησης όπως το Exilenova+, το VChK-OGPU και το Astra, καθώς και με οπτικό υλικό από αυτόπτες μάρτυρες, σμήνη από ουκρανικά drones έπληξαν τις εγκαταστάσεις του μεγαλύτερου ρωσικού διυλιστηρίου στο Ομσκ της δυτικής Σιβηρίας. Η επίθεση δεν περιορίστηκε εκεί. Ταυτόχρονα χτυπήθηκε ένα νευραλγικό κέντρο δεδομένων του τεχνολογικού κολοσσού Yandex στην πόλη Σάσοβο της περιφέρειας Ριαζάν, αλλά και πετροχημικές εγκαταστάσεις στο Μπασκορτοστάν.
Η στρατηγική επικεντρώνεται πλέον ξεκάθαρα στη διατάραξη των υποδομών που τροφοδοτούν τη ρωσική πολεμική μηχανή, υλοποιώντας το σχέδιο των χτυπημάτων μεγάλου βεληνεκούς το οποίο είχε προαναγγείλει ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
Η φωτιά στις εγκαταστάσεις του Ομσκ και του Σαλαβάτ
Το χτύπημα στο Ομσκ συνοδεύτηκε από ένα σύντομο μήνυμα της ομάδας Fire Point στο Telegram, η οποία ρώτησε ειρωνικά: «Ομσκ, σου έλειψε το FP-1;», επιβεβαιώνοντας έτσι την επιτυχή προσέγγιση των συγκεκριμένων μη επανδρωμένων αεροσκαφών στον ρωσικό εναέριο χώρο. Το εργοστάσιο αυτό δεν είναι μια τυχαία μονάδα παραγωγής. Αποτελεί την πιο ισχυρή μονάδα επεξεργασίας πετρελαίου στη ρωσική επικράτεια, διαθέτοντας ικανότητα διύλισης που ξεπερνά τα 21 εκατομμύρια τόνους αργού πετρελαίου ετησίως. Με το ποσοστό μετατροπής να αγγίζει το 99%, η εγκατάσταση βρίσκεται στην κορυφή της αποδοτικότητας για τη χώρα. Εκεί παρασκευάζονται καύσιμα αεροσκαφών, ντίζελ, βενζίνη υψηλών οκτανίων, λιπαντικά και δεκάδες άλλα πετροχημικά προϊόντα που καλύπτουν τις τεράστιες ανάγκες του ρωσικού στρατού στο μέτωπο. Οι τοπικές αρχές αναγκάστηκαν να διακόψουν την εναέρια κυκλοφορία από και προς την περιοχή την ώρα του συναγερμού. Δεν είναι η πρώτη φορά που τα ρωσικά διυλιστήρια στη συγκεκριμένη ζώνη γίνονται στόχος. Μια ανάλογη επίθεση στις αρχές Ιουλίου είχε προκαλέσει προσωρινό κλείσιμο των εγκαταστάσεων.
Την ίδια ώρα, η εμβέλεια της επιχείρησης άγγιξε και τη ρωσική Δημοκρατία του Μπασκορτοστάν. Εκεί, τα drones εντόπισαν και έπληξαν τις εγκαταστάσεις της Gazprom Neftekhim Salavat μέσα στη νύχτα. Πρόκειται για ένα βιομηχανικό συγκρότημα ικανό να επεξεργάζεται έως και 10 εκατομμύρια τόνους υδρογονανθράκων τον χρόνο, παράγοντας πάνω από 150 διαφορετικά είδη προϊόντων όπως μαζούτ, άσφαλτο, πολυαιθυλένιο, στυρένιο και αμμωνία. Βίντεο από κατοίκους της περιοχής αποτύπωσαν τεράστιες φλόγες να υψώνονται από τον χώρο. Κι όμως, το διυλιστήριο του Σαλαβάτ μετρά ήδη πολλαπλά χτυπήματα στο παρελθόν. Πυρκαγιές είχαν ξεσπάσει στον ίδιο χώρο μετά από επίθεση στις 13 Αυγούστου, ενώ νωρίτερα, στις 14 Ιουλίου, ένα αντίστοιχο πλήγμα είχε επιβάλει την πλήρη αναστολή της διαδικασίας διύλισης. Ήδη από το 2023, ουκρανικές επιδρομές είχαν καταστρέψει κύριες μονάδες επεξεργασίας αργού πετρελαίου της ίδιας εταιρείας.
Ψηφιακό πλήγμα στην καρδιά της Yandex
Το ρωσικό τεχνολογικό οικοσύστημα δέχτηκε ένα εξίσου ισχυρό, στρατηγικό χτύπημα. Στην πόλη Σάσοβο, η πυρκαγιά στο data center της Yandex επιβεβαιώθηκε τόσο από τα βίντεο πολιτών όσο και από τη δορυφορική υπηρεσία παρακολούθησης πυρκαγιών FIRMS της NASA. Η συγκεκριμένη εγκατάσταση είναι τοποθετημένη εντός των ορίων του βιομηχανικού συγκροτήματος Sasta, ενός εργοστασίου που κατασκευάζει μηχανήματα κατεργασίας μετάλλων και προμηθεύει με απαραίτητο βιομηχανικό εξοπλισμό πολλές εταιρείες της αμυντικής βιομηχανίας.
Η Yandex λειτουργεί ως η απόλυτα κυρίαρχη μηχανή αναζήτησης της Ρωσίας και βασικός πάροχος υπηρεσιών cloud computing, αποθήκευσης δεδομένων, ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και εφαρμογών μεταφορών. Η διεύθυνση της εταιρείας αναγνώρισε με επίσημη τοποθέτηση το περιστατικό και δήλωσε ότι επηρεάστηκε η τροφοδοσία ισχύος. Όπως ανακοινώθηκε, δεκάδες χρήστες ανέφεραν άμεσα προβλήματα πρόσβασης στο Yandex Disk και τα Yandex Documents. Η πλατφόρμα Downdetector κατέγραψε περισσότερες από 1.300 αναφορές δυσλειτουργιών μέσα σε λίγες ώρες, κάτι που επηρέασε άμεσα τις αγορές, ρίχνοντας τη μετοχή της Yandex κατά 3,4% στο Χρηματιστήριο της Μόσχας.
Η ιστορία του κέντρου δεδομένων στο Σάσοβο ξεκινά το 2011. Σύμφωνα με παλαιότερες δηλώσεις της επικεφαλής της τοπικής διοίκησης Γεβγκένια Ρούμπτσοβα, η εταιρεία είχε επενδύσει συνολικά περισσότερα από 6 δισεκατομμύρια ρούβλια μέσα στην πρώτη εντεκαετία λειτουργίας του, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 75 εκατομμύρια δολάρια. Η απώλεια χιλιάδων διακομιστών δημιουργεί τεράστια εμπόδια, ιδιαίτερα τώρα που οι αυστηροί δυτικοί περιορισμοί στην εξαγωγή προηγμένων ηλεκτρονικών στη Ρωσία δυσκολεύουν αφάνταστα την αντικατάστασή τους.
Η στόχευση των ψηφιακών υποδομών δεν γίνεται τυχαία. Το Κίεβο σχεδίασε τα χτυπήματα αυτά ως άμεση απάντηση στην καταστροφή του data center της ουκρανικής Datagroup στο Κίεβο στα τέλη Σεπτεμβρίου. Τότε, η Μόσχα είχε δικαιολογήσει τη δική της επίθεση ισχυριζόμενη ότι η υποδομή χρησιμοποιούνταν για την επεξεργασία και μετάδοση κρίσιμων πληροφοριών από τις ουκρανικές στρατιωτικές υπηρεσίες πληροφοριών. Αντί να πλήττει αποκλειστικά στρατόπεδα, ο ουκρανικός στρατός απαντά με την ίδια λογική. Εστιάζει στον πυρήνα που κρατά τη Ρωσία λειτουργική, βάζοντας τα ρωσικά διυλιστήρια και τον ψηφιακό κορμό της χώρας σε καθεστώς διαρκούς πολιορκίας. Ο ρυθμός, η επιχειρησιακή ικανότητα και η γεωγραφική εξάπλωση που διαθέτουν πια τα ουκρανικά drones μαρτυρούν πως το μέτωπο έχει μεταφερθεί χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά.
