Τον περασμένο Σεπτέμβριο στο Ριάντ ο κόσμος φαινόταν εντελώς διαφορετικός τον ισχυρότερο άνδρα του Πακιστάν, τον στρατηγό Ασίμ Μουνίρ. Ο αρχηγός του στρατού της χώρας βρισκόταν εκεί για να παραστεί στην υπογραφή μιας ιστορικής αμυντικής συμφωνίας με τη Σαουδική Αραβία, την οποία είχε προσωπικά συντονίσει με τον πρίγκιπα Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν.
Για τον Μουνίρ, αυτό φαινόταν να αποτελεί μια εξαιρετικά στρατηγική νίκη: το Ριάντ θα παρείχε στο Πακιστάν, που αντιμετωπίζει οικονομικές δυσκολίες, επενδύσεις και δάνεια ύψους δισεκατομμυρίων δολαρίων, ζωτικής σημασίας για τη χώρα. Σε αντάλλαγμα, το Πακιστάν συμφώνησε να εκπαιδεύσει τον στρατό της Σαουδικής Αραβίας, ενώ οι ένοπλες δυνάμεις του Πακιστάν θα υπερασπίζονταν τη Σαουδική Αραβία στην απίθανη περίπτωση επίθεσης στο έδαφός της.
Η αμοιβαία αμυντική συνδρομή υπογράφηκε ανάμεσα σε Σαουδική Αραβία, Τουρκία και Πακιστάν στη Συμφωνία της Μέκκας.Αναλυτές ανέφεραν ότι οι εκτιμήσεις στο Πακιστάν είναι ότι οι σχέσεις ΗΠΑ – Ιράν θα επανέλθουν σε κανονικό ρυθμό και ο κίνδυνος μίας σύγκρουσης που αφορούσε περισσότερες χώρες στη Μέση Ανατολή είναι μικρός. Τώρα, όμως, το Πακιστάν είναι ενώπιον μίας διαφορετικής εξέλιξης.
Η σύγκρουση της Σαουδικής Αραβίας με τους αντάρτες Χούθι της Υεμένης, που υποστηρίζονται από το Ιράν, έχει επανέλθει στο προσκήνιο. Νωρίτερα αυτό το μήνα, οι Χούθι είχαν εδαφικά κέρδη στην Υεμένη και κατέρριψαν μαχητικό αεροσκάφος F-15 της Σαουδικής Αραβίας, γεγονός που δείχνει την ενίσχυση των στρατιωτικών δυνατοτήτων των ανταρτών.
Η Σαουδική Αραβία προχώρησε σε αεροπορικές επιδρομές στην Υεμένη και αρκετοί αναλυτές υποστηρίζουν ότι τα δύο μέρη θα επιστρέψουν σε ανοιχτή πολεμική σύγκρουση. Ταυτόχρονα η πίεση αυξάνεται στο Πακιστάν, και ιδίως στον Μουνίρ. Τον Αύγουστο, η αμυντική συμφωνία με τη Σαουδική Αραβία επεκτάθηκε ώστε να συμπεριλάβει την Τουρκία και μετονομάστηκε σε Συμφωνία της Μέκκας.
Οι χώρες συμφώνησαν ότι μια ένοπλη επίθεση εναντίον οποιασδήποτε από αυτές θα θεωρείται επίθεση εναντίον και των τριών.Η Αγιεσα Σιντίκα, αναλύτρια θεμάτων άμυνας και ανώτερη ερευνήτρια στο King’s College του Λονδίνου, δήλωσε στον Guardian: «Δεν νομίζω ότι ο Ασίμ Μουνίρ υπολόγισε σωστά τις απειλές που αντιμετώπιζε η περιοχή και ότι το Πακιστάν ίσως χρειαστεί να θέσει τα στρατεύματά του σε κίνδυνο τόσο σύντομα».
Η Σαουδική Αραβία διαθέτει μαχητικά αεροσκάφη και πολεμικό εξοπλισμό δισεκατομμυρίων δολαρίων αλλά δεν έχει καμία εμπειρία σε πολεμικές επιχειρήσεις κατά των Χούθι, που έχουν αποδειχθεί σκληροί μαχητές. Οι δυνάμεις του Πακιστάν, που έχουν εκπαιδευτεί να αντιμετωπίζουν τη συνεχή απειλή της Ινδίας, θα ήταν εξαιρετικά πολύτιμες στην πρώτη γραμμή.Αναλυτές υποστηρίζουν ότι, εάν η Σαουδική Αραβία αποφασίσει να ενεργοποιήσει τη Συμφωνία της Μέκκας για την καταπολέμηση των Χούθι, το Πακιστάν δεν θα έχει άλλη επιλογή από το να στείλει τις δυνάμεις του, συμπεριλαμβανομένων χιλιάδων στρατιωτών που έχουν ήδη αναπτυχθεί στη Σαουδική Αραβία για εκπαίδευση.
Εκτός από αμυντικός εταίρος, το Πακιστάν είναι σχεδόν πλήρως εξαρτώμενο οικονομικά και γεωπολιτικά, από τη Σαουδική Αραβία, η οποία πρόσφατα χορήγησε στο Ισλαμαμπάντ 8 δισ. δολάρια σε επενδύσεις. Την περασμένη εβδομάδα, υπουργοί της πακιστανικής κυβέρνησης και υψηλόβαθμοι στρατιωτικοί έκαναν όλο και πιο επιθετικές δηλώσεις και επαναβεβαίωσαν την «άνευ όρων» δέσμευσή τους στη συμφωνία. Δήλωσαν μάλιστα ότι το Ισλαμαμπάντ θα έφτανε σε όποιο σημείο χρειαζόταν για να υπερασπιστεί τη Σαουδική Αραβία.
Ανησυχία στο Πακιστάν
Ωστόσο, πίσω από κλειστές πόρτες, οι αξιωματούχοι του Πακιστάν ανησυχούν βαθιά για το ενδεχόμενο να παρασυρθούν στον ατέρμονο πόλεμο που εξελίσσεται σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή. Η χώρα βρίσκεται ήδη σε οικονομική κατάρρευση, βρίσκεται σε de facto πόλεμο με τους Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν και αντιμετωπίζει μια ανεξέλεγκτη έξαρση της στρατιωτικής δραστηριότητας στις παραμεθόριες περιοχές της.
Για πολλούς, η ενεργοποίηση της Συμφωνίας της Μέκκας θα εκληφθεί ως σαφής στάση του Ισλαμαμπάντ κατά του Ιράν. Πριν από τις αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις εναντίον του Ιράν, το Πακιστάν διατηρούσε καλές σχέσεις με την Τεχεράνη. Αυτούς τους δεσμούς αξιοποίησε ο Ασίμ Μουνίρ για να φέρει την Τεχεράνη στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με τις ΗΠΑ, στην προσπάθειά του να εξασφαλίσει μια διαρκή εκεχειρία.
Ωστόσο, όσο ο πόλεμος παρατείνεται τόσο το Πακιστάν εξοργίζεται και η Τεχεράνη πλέον δεν έχει σχεδόν καμία εμπιστοσύνη στο Ισλαμαμπάντ.Όπως τόνισε η Σιντίκα, η συμμετοχή του Πακιστάν στον αγώνα κατά των Χούθι «θα είχε σοβαρές επιπτώσεις». Μετά το Ιράν, το Πακιστάν διαθέτει τον δεύτερο μεγαλύτερο πληθυσμό σιιτών μουσουλμάνων, οι οποίοι πιθανότατα θα εξεγείρονταν σε ένδειξη διαμαρτυρίας ενάντια σε οποιαδήποτε συμμετοχή σε επιθέσεις κατά των Χούθι, που ανήκουν στην σιιτική σέκτα Ζαϊντίγια.
Το Ιράν διατηρεί επίσης καλές σχέσεις με τους Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν, γεγονός που ενέχει τον κίνδυνο να προκαλέσει μία μεγαλύτερη απειλή στα σύνορα του Πακιστάν, εάν η χώρα κινηθεί κατά των Χούθι.
Επίσης, υπάρχει ο κίνδυνος να οξυνθεί η κατάσταση στο Μπαλουχιστάν, την ασταθή παραμεθόρια περιοχή του Πακιστάν με το Ιράν, όπου μαίνεται μια μακροχρόνια και ανεξέλεγκτη εξέγερση.Ο Ράτζα Νασίρ Αμπάς, ηγέτης της αντιπολίτευσης στη Γερουσία του Πακιστάν, δήλωσε ότι μόνο ελάχιστοι στην κορυφή του στρατού του Πακιστάν γνώριζαν ποιοι ήταν οι όροι και οι συμφωνίες που είχαν συναφθεί στη Συμφωνία της Μέκκας. Με τον στρατό να κυβερνά de facto το Πακιστάν, η απόφαση για τη συμμετοχή στη συμφωνία δεν τέθηκε καν ενώπιον του κοινοβουλίου.«Θα είναι καταστροφή για τη χώρα αν το Πακιστάν εμπλακεί σε πόλεμο», δήλωσε ο Αμπάς.
«Αντιμετωπίζουμε ήδη δύο θανατηφόρες εξεγέρσεις. Η οικονομία μας βρίσκεται σε κατάρρευση και ο πληθωρισμός έχει εκτοξευθεί στα ύψη. Αν πάρουμε το μέρος της Σαουδικής Αραβίας σε αυτή τη σύγκρουση, η χώρα θα βυθιστεί στο χάος, την αστάθεια και τις θρησκευτικές διαιρέσεις».Μέχρι στιγμής, κανείς δεν έχει καταφέρει να προσδιορίσει ποια θα ήταν η «κόκκινη γραμμή» που θα ανάγκαζε την ενεργοποίηση της συμφωνίας.
Αναλυτές ανέφεραν ότι το Πακιστάν φαίνεται να βασίζεται στην απροθυμία του Ριάντ να εμπλακεί σε ανοιχτό πόλεμο με το Ιράν, κλιμακώνοντας τη σύγκρουσή του με τους Χούθι. Η Τουρκία έχει επίσης καταστήσει σαφές ότι δεν επιθυμεί να εμπλακεί στη σύγκρουση.«Το Πακιστάν θα καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια για να μην εμπλακεί σε καμία εισβολή στο έδαφος της Υεμένης», δήλωσε ο Μοχάμεντ Αμίρ Ράνα, διευθυντής του Ινστιτούτου Μελετών Ειρήνης του Πακιστάν, με έδρα το Ισλαμαμπάντ.
Μιλώντας ανεπίσημα, ένας ανώτερος αξιωματούχος είπε ότι δεν πιστεύει ότι ο πρίγκιπας της Σαουδικής Αραβίας «θέλει να ενεργοποιήσει τη συμφωνία αυτή τη στιγμή». «Αν το βασίλειο σχεδιάζει να στείλει τις χερσαίες δυνάμεις του, το Πακιστάν θα το υποστηρίξει», είπε. «Αλλά δεν νομίζω ότι η Σαουδική Αραβία θα ξεκινήσει έναν πλήρη πόλεμο εναντίον των Χούθι χωρίς την έγκριση των Αμερικανών, και ο Τραμπ τους έχει αγνοήσει. Αυτή τη στιγμή, οι ΗΠΑ δεν θέλουν να ανοίξουν ένα άλλο μέτωπο. Προτιμούν να συνομιλήσουν με τους Χούθι».
